Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Boska drzemka?


Czy Bóg kiedykolwiek się męczy?

James Patrick Holding


Iz 40,28Izali nie wiesz? alboś nie słyszał? Bóg, wieczny Pan, który stworzył kraje ziemie, nie ustanie, ani się spracuje, i niemasz doścignienia mądrości jego. Czy nie wieś, czy nie słyszałeś? Bogiem wiecznym jest Pan, Stwórca krańców ziemi: nie męczy się ani nie ustaje.

Brzmi to dość jasno, ale sceptycy mają w zanadrzu kilka kontrargumentów. Zwróćmy najpierw uwagę na słowa: „męczy się” to ya’aph, natomiast „ustaje” to yaga. A oto kolejne fragmenty:

Wj 31,17Między mną a syny Izraelowymi, i znamię wiekuiste; przez sześć dni bowiem uczynił Pan niebo i ziemię, a w siódmy od roboty przestał. Między Mną a synami Izraela jest to znak na wieki, że w sześć dni Pan uczynił niebo i ziemię, a w siódmym dniu odpoczął i wytchnął.

Czy Bóg potrzebuje odpoczynku? Nie, „odpoczął” oznacza po prostu „zaprzestał wysiłku”, to znaczy przestał robić to, co robił.

Hebrajskie słowo oznaczające „odpoczynek” (shabath) jest używane w kontekście ustawania czegoś lub braku czegoś, bądź w sensie świętowania (zob. Kpł 2,13Cokolwiek ofiary będziesz ofiarował, solą posolisz, ani odejmiesz soli przymierza Boga twego z ofiary twojéj. Przy wszelkiéj obiacie twojéj ofiarujesz sól.; 23,32; greka w Hbr 4,4Albowiem rzekł na niektórem miejscu o siódmym dniu tak: I odpoczął Bóg dnia siódmego od wszystkich dzieł swoich. ma podobne znaczenie). „Wytchnął” dosłownie oznacza „wziął oddech”, to słowo występuje w Starym Testamencie tylko 3 razy: raz w odniesieniu do ludzi odpoczywających w szabat (Wj 23,12Sześć dni robić będziesz: siódmego dnia przestaniesz, aby odpoczął wół i osieł twój, i ochłodził się syn niewolnice twojéj i przychodzień.) oraz raz w 2 Sm 16,14Przyszedł tedy król i wszystek lud z nim spracowany, i ochłodzili się tam.: „Król zaś i cały lud, który z nim był, przybyli zmęczeni i tam odetchnęli”.

Czy to oznacza, że ktoś potrzebuje drzemki? Tylko wtedy, gdy wymaga tego kontekst, tak jak w tym drugim przypadku.

Słowo to sugeruje raczej poczucie zadowolenia wynikające z chłodnego powiewu, co jest odpowiednie dla siódmego dnia (Rdz 1,31I widział Bóg wszystkie rzeczy, które był uczynił: i były bardzo dobre. I stał się wieczór i zaranek, dzień szósty.: „A Bóg widział, że wszystko, co uczynił, było bardzo dobre”, była to ocena tego, co znajdowało się przed Nim). Gdyby chodziło o zmęczenie, lepszym słowem byłoby ravach, czyli „swobodnie oddychać”.

Iz 1,14Nowi waszych i uroczystych świąt waszych nienawidzi dusza moja: stały mi się przykre, zmordowałem się znosząc. Nienawidzę waszych nowiú i uroczyści Waszych, stały mi się ciężarem, zmęczyłem się ich znoszeniem.

Nawet sam w sobie ten fragment nie daje żadnych podstaw do myślenia, że Bóg był fizycznie zmęczony, co potwierdza użyte słowo: jest to la’ah, co oznacza zniesmaczony (słowo to jest również używane w Jr 15,6Tyś mię opuściło, mówi Pan, poszłoś nazad: i wyciągnę rękę moję na cię i zabiję cię: upracowałem się prosząc.). Trudniejszy jest jednak ten fragment:

Iz 43,24Nie kupiłeś mi za srebro ziela wonnego, a łojem ofiar twoich nie napoiłeś mię: a przecie uczyniłeś, żem służył dla grzechów twoich, zadałeś mi pracą w nieprawościach twoich. Nie kupiłeś mi za pieniądze trzciny wonnej ani tłuszczem swych krwawych ofiar nie nasyciłeś Mnie. Lecz kazałeś mi służyć swymi grzechami, zmęczyłeś Mnie swymi nieprawościami.

Tym razem użyto słowa yaga, jednak kryje się tu pewny punkt poetycki, choć nie taki, jakiego mogliby się spodziewać sceptycy.

Jest to powiedziane w kontrapunkcie do Iz 43,23Nie ofiarowałeś mi barana całopalenia twego, i ofiarami twemi nie uczciłeś mię: nie kazałem ci służyć obiatą, anim ci pracy zadawał w kadzidle.: „Nie przyniosłeś mi jagniąt na całopalenie i nie czciłeś Mnie swymi ofiarami. Nie kazałem ci służyć z powodu ofiary ani nie *zmęczyłem* cię kadzidłem”. Wers 43,24 jest retoryczną hiperbolą, która ma na celu pokazanie, że żadne z żądań Boga wobec narodu nie było tego rodzaju, by ich zmęczyć, na co Bóg odpowiada, z silnym sarkazmem, „Nie, to jūs zmęczyliście *Mnie* swoimi grzechami”.

Jest to potężne oskarżenie w świetle tego, co Bóg powiedział werset wcześniej, w Iz 40,28Izali nie wiesz? alboś nie słyszał? Bóg, wieczny Pan, który stworzył kraje ziemie, nie ustanie, ani się spracuje, i niemasz doścignienia mądrości jego., że On się nie męczy.

DALSZA LEKTURA

Czy Bóg czerpie wytchnienie?