Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

OBALENIE KOLEJNEGO UNITARIAŃSKIEGO KŁAMSTWA

Przechodzę do ostatniej części serii: JESUS’ GOD PT. 2 (BÓG JEZUSA, CZ. 2).

PAWEŁ

W tej części omówię chrystologię Pawła, aby wykazać, że ten święty sługa zmartwychwstałego Chrystusa potwierdzał, iż Jezus jest JAHWE wcielonym, podobnie jak czynił to Jan.

Na początek wiemy, że Paweł wyraźnie zaznaczył, iż Jezus nadal jest Człowiekiem w niebie, choć w stanie uwielbionym:

„Nasza bowiem ojczystanie jest w niebie, skąd też jako Zbawcy wyczekujemy Pana Jezusa Chrystusa, który przekształci nasze ciało poniżone, tak by było podobne do Jego chwalebnego ciała taką mocą, jaką może też wszystko sobie podporządkować”. Flp 3,20-21A nasze obcowanie jest w niebiesiech, zkąd też Zbawiciela oczekiwamy, Pana naszego Jezusa Chrystusa, NABRE

„Bo jeden Bóg, jeden i Pośrednik Boga i ludzi, CZŁOWIEK Chrystus Jezus, Który samego siebie dał odkupienie za wszystkie, świadectwo czasów swych.” 1 Tm 2,5-6Bo jeden Bóg, jeden i Pośrednik Boga i ludzi, człowiek Chrystus Jezus,

Jednocześnie jednak twierdził on, że zmartwychwstały Chrystus jest Bogiem w pełnym tego słowa znaczeniu, tzn. nie jest jedynie boską istotą, lecz wielkim Bogiem i Zbawcą wszystkich wierzących.

Przytaczam niektóre wersety, w których ten święty sługa Chrystusa utożsamia Syna z Bogiem w absolutnym sensie.

TYTUSZA 2,13-14

„oczekując błogosławionej nadziei i objawienia chwały naszego wielkiego Boga i Zbawcy, Jezusa Chrystusa (tou megalou theou kai soteros hemon ‘Iesou Christou), który wydał samego siebie za nas, aby nas odkupić od wszelkiej nieprawości i oczyścić sobie lud jako własność szczególną, gorliwy w dobrych uczynkach”.

Greka posługuje się szczególną konstrukcją gramatyczną, która czyni absolutnie pewnym, że Chrystus jest nazywany wielkim Bogiem, co wyjaśnia następująca nota tekstowa:

tn Określenia „Bóg i Zbawca” odnoszą się do tej samej osoby, Jezusa Chrystusa. Jest to jedno z najjaśniejszych stwierdzeń w NT dotyczących bóstwa Chrystusa. Konstrukcja w języku greckim znana jest jako reguła Granville'a Sharpa, nazwana na cześć angielskiego filantropa i lingwisty, który jako pierwszy jasno sformułował tę regułę w 1798 roku. Sharp wskazał, że w konstrukcji rodzajnik-rzeczownik-καί-rzeczownik (gdzie καί [kai] = „i”), gdy dwa rzeczowniki są w liczbie pojedynczej, osobowe i pospolite [nie są imionami własnymi], zawsze odnoszą się do tej samej osoby. Przykłady takie jak „przyjaciel i brat”, „Bóg i Ojciec” itp. obfitują w NT, potwierdzając tezę Sharpa. Jedyną kwestią sporną pozostaje to, czy określenia takie jak „Bóg” i „Zbawca” można uznać za rzeczowniki pospolite, a nie własne. Sharp i inni, którzy poszli w jego ślady ( tacy jak T. F. Middleton w swoim arcydziele The Doctrine of the Greek Article), wykazali, że imieniem własnym w grece było to, co nie mogło przybierać liczby mnogiej. Ponieważ zarówno „Bóg” (θεός, theos), jak i „zbawawca” (σωτήρ, sōtēr) występowały czasami w liczbie mnogiej, nie stanowią one imion własnych, a zatem podlegają regule Sharpa. Mimo 200 lat prób podważenia reguły Sharpa, wszystkie te próby okazały się bezowocne. Reguła Sharpa pozostaje w mocy, gdy opadł już cały kurz. Więcej informacji na temat reguły Sharpa można znaleźć w ExSyn 270-78, zwłaszcza na s. 276. Zobacz także 2 P 1,1Symon Piotr, sługa i Apostół Jezusów Chrystusów, tym, którzy równą z nami wiarę otrzymali przez sprawiedliwość Boga naszego i Zbawiciela Jezusa Chrystusa. oraz Jud 4.
(NET Bible https://netbible.org/bible/Titus+2; wyróżnienie moje)

Znakomity ewangelikalny uczony i autor Robert M. Bowman Jr. zgadza się z tym:

7. Tt 2,13Oczekiwając błogosławionéj nadzieje i przyjścia chwały wielkiego Boga i Zbawiciela naszego Jezusa Chrystusa,. Pod względem gramatycznym i kontekstowym jest to jeden z najsilniejszych tekstów dowodowych na bóstwo Chrystusa. Pierwsza reguła Sharpa, właściwie zrozumiana, dowodzi, że tekst należy tłumaczyć jako „nasz wielki Bóg i Zbawca” (por. ta sama konstrukcja w Łk 20,37A iż umarli zmartwychwstawają, i Mojżesz pokazał u krza, jako zowie Pana, Bogiem Abrahamowym i Bogiem Izaakowym i Bogiem Jakóbowym.; Ap 1,6I uczynił nas królestwem i kapłany Bogu i Ojcu swemu; jemu chwała i władza na wieki wieków. Amen. i wielu innych fragmentach). Zauważmy także, że Paweł zawsze używa słowa „objawienie” („ukazanie się”) w odniesieniu do Chrystusa: 2 Tes 2,8A tedy objawion będzie on złośnik, którego Pan Jezus zabije duchem ust swoich i zatraci objawieniem przyjścia swego tego,; 1 Tm 6,14Abyś zachował rozkazanie bez zmazy, nie naganione aż do przyjścia Pana naszego Jezusa Chrystusa,; 2 Tm 1,10A objawiona jest teraz przez oświecenie Zbawiciela naszego Jezusa Chrystusa, który śmierć skaził, a żywot oświecił i nieskazitelność przez Ewangelią,; 4,1.8. Pogląd, jakoby Paweł miał na myśli, że Jezus Chrystus jest „chwałą naszego wielkiego Boga i Zbawcy”, napotyka na kilka trudności. Na przykład uznanie „Zbawcy” za kogoś innego niż „Jezus Chrystus” w tym kontekście jest niezręczne i nieprawdopodobne. Takie alternatywne wyjaśnienia nigdy nie byłyby brane pod uwagę, gdyby Paweł napisał „objawienie chwały naszego wielkiego Pana i Zbawcy Jezusa Chrystusa”. Zatem u podstaw problemu leży założenie, że Paweł nie mógł nazwać Jezusa Bogiem.
(Bowman, The Biblical Basis of the Doctrine of the Trinity, IV. Syn, Jezus Chrystus, jest Bogiem.; wyróżnienie moje)

Biblia Hebrajska wyraźnie i jednoznacznie stwierdza, że nie ma innego wielkiego Boga poza jedynym prawdziwym Bogiem Jahwe:

„Albowiem Pan, Bóg wasz, sam jest Bogiem bogów, i Panem panujących. Bóg wielki (ho megas) i możny i straszny, który nie przyjmuje osoby, ani darów.” Pwt 10,17Albowiem Pan, Bóg wasz, sam jest Bogiem bogów, i Panem panujących. Bóg wielki i możny i straszny, który nie przyjmuje osoby, ani darów.

„Teraz tedy, Boże nasz wielki (ho megas), mocny i straszliwy, strzegący przymierza i miłosierdzia, nie odwracaj od oblicza twego wszystkiego utrapienia, które nalazło nas, króle nasze i książęta nasze i kapłany nasze i proroki nasze i ojce nasze i wszystek lud twój, ode dni króla Assur aż do dnia tego.” Ne 9,32Teraz tedy, Boże nasz wielki, mocny i straszliwy, strzegący przymierza i miłosierdzia, nie odwracaj od oblicza twego wszystkiego utrapienia, które nalazło nas, króle nasze i książęta nasze i kapłany nasze i proroki nasze i ojce nasze i…

„Który czynisz miłosierdzie nad tysiącmi, i oddawasz nieprawość ojców na łono synów ich po nich: Najmocniejszy, wielki (ho megas) i możny, Pan zastępów, imię tobie.” Jr 32,18Który czynisz miłosierdzie nad tysiącmi, i oddawasz nieprawość ojców na łono synów ich po nich: Najmocniejszy, wielki i możny, Pan zastępów, imię tobie.

„Niemasz tobie podobnego między bogi, Panie, i niemasz według uczynków twoich. Wszyscy narodowie, któreśkolwiek stworzył, przyjdą, a pokłonią się przed tobą, Panie, i będą sławić imię twoje. Albowiemeś ty wielki i czyniący cuda; ty jesteś Bóg sam.” Ps 86,8-10W dzień ucisku mego wołałem do ciebie; boś wysłuchał mię.

Porównaj greckie tłumaczenie wyżej wymienionego tekstu:

„Albowiem Ty jesteś wielki (megas) i czynisz cuda: Ty jesteś jedynym [i] wielkim Bogiem (ho theos monos ho megas)”. Ps 85,10Zaisteć blisko zbawienie jego tym, którzy się go boją, aby mieszkała chwała w ziemi naszéj. LXX

DZIEJE APOSTOLSKIE 20,28

„Uważajcie na samych siebie i na całą trzodę, w której Duch Święty ustanowił was biskupami, abyście pasli Kościół Boga (ten ekklesian tou theou), który On nabył swoją własną krwią”.

Co ciekawe, większość świadków greckich oddaje ten fragment jako „Kościół Pana i Boga”:

„Zważajcie więc na samych siebie i na całą trzodę, w której Duch Święty ustanowił was nadzorcami, abyście pasli zgromadzenie Pana i Boga (ten ekklesian tou kyriou kai tou theou), które nabył własną krwią”. WEB

Słowa Pawła są niezwykle podobne do wyznania Tomasza, gdy ten ujrzał zmartwychwstałego Chrystusa stającego przed nim w Jego uwielbionym ciele fizycznym:

„Tomasz odpowiedział Jezusie: »Pan mój i Bóg mój (ho kyrios mou kai ho theos mou)!« Jezus rzekł mu: »Uwierzyłeś dlatego, że Mnie ujrzałeś? Błogosławieni ci, którzy nie widzieli, a uwierzyli«”. Common English Bible (CEB)

To, że Paweł opisuje Jezusa jako Boga, który przelał swoją krew, aby odkupić lud jako własną własność, wynika jasno z samych wariantów tekstowych, jak wyjaśnia Rob Bowman:

5. Dz 20,28Pilnujcie sami siebie i wszystkiéj trzody, nad którą was Duch Ś. postanowił biskupami, abyście rządzili kościół Boży, którego nabył krwią swoją.: „Kościół Boga, który nabył własną krwią”. Warianty lekcji (np. „Kościół Pana”) pokazują, że pierwotne brzmienie było rozumiane w znaczeniu „własną krwią”, a nie „krwią swojego [Syna]” (ponieważ w przeciwnym razie nikt nie wpadłby na pomysł, aby to zmienić). (Nikt wydaje się nie rozumieć tego tekstu w znaczeniu „krwią swojego” aż do około stu lat temu.) Zatem wszystkie inne przekłady są próbami uniknięcia uderzającej jasności i znaczenia tego fragmentu.
(Bowman, The Biblical Basis of the Doctrine of the Trinity; wyróżnienie moje)

Bowman pokazuje dalej, że „własną krwią” to sposób, w jaki Pisarze kościelni i uczeni biblijni odczytywali ten tekst przez osiemset pierwszych wieków:

„Mimo że większość współczesnych wydań angielskich oddaje ostatnią część tego wersetu tak samo jak NASB (ESV, NIV, NKJV, HCSB i inne), wielu uczonych i komentatorów w ostatnich dziesięcioleciach preferuje przekład znajdujący się w NRSV (a także w REB). Nie ma wątpliwości co do powód tej preferencji: ci, którzy kwestionują konwencjonalne tłumaczenie, uważają ten język, wyrażający ideę, że Bóg ma «krew», za trudny, jeśli wręcz niemożliwy do przyjęcia.

„Niewielka lekcja gramatyki jest nieunikniona, aby zrozumieć problem z interpretacją w NRSV. Kwestionowane słowa tłumaczone zazwyczaj jako «swoją własną krew», ale w NRSV oddane jako «krew własnego Syna», to tou haimatos tou idiou (dosłownie: «krew, ta-jego-własna»). Słowo idiou («jego własny») jest przymiotnikiem, o którym normalnie myślibyśmy, że określa rzeczownik haimatos («krew»). Szyk wyrazów w tym przypadku, gdzie przymiotnik następuje po rzeczowniku z drugim rodzajnikiem pomiędzy nimi, jest w języku greckim całkowicie normalny i powszechny. Inny przykład takiej konstrukcji pojawia się w tym samym werset G: «Duch Święty» (to pneuma to hagion, dosłownie: «Duch, ten-święty»). Dopiero w drugiej połowie XIX wieku ktokolwiek zaproponował, że omawiane tutaj słowa nie oznaczają „Jego własnej krwi”.

„Podstawą alternatywnego tłumaczenia «krew własnego Syna» jest fakt, że greka może używać przymiotników tak, jakby były rzeczownikami (termin techniczny to użycie rzeczownikowe). Wielu współczesnych uczonych argumentuje, że tou idiou jest właśnie takim rzeczownikowym użyciem przymiotnika, a zatem oznacza «Swego», co można porównać do użycia przymiotnika «Umiłowany» (Ef 1,6Ku chwale sławy łaski swojéj, przez którą nas przyjemnymi uczynił w umiłowanym Synie swoim.) jako swego rodzaju pieszczotliwego określenia.

„Ta reinterpetacja tekstu jest gramatycznie możliwa i trudna do całkowitego obalenia, ale trudno uznać ją za najbardziej naturalne rozumienie. Jak wspomniałam, minęło osiem wieków [uwaga: w oryginale osiemnaście wieków, przyp. tłum.], zanim ktokolwiek na to wpadł. Nowy Testament nigdzie nie nazywa Jezusa «Swoim» (ho idios), termin ten nie został też podjęty w Kościele pierwotnym jako określenie Jezusa. Rzeczownikowe użycie ho idios (lub jakiejkolwiek odmiany gramatycznej, takiej jak ton idion) jest w rzeczywistości rzadkie w Nowym Testamencie, a w liczbie pojedynczej występuje tylko raz, i nawet wtedy nie w odniesieniu do konkretnej osoby (J 15,19Byście byli z świata, światby, co jego było, miłował; lecz iżeście nie są z świata, alem Ja was wybrał z świata, przetóż was świat nienawidzi.). Z drugiej strony, ho idios funkcjonuje jako przymiotnik stojący po rzeczowniku, tak jak w Dz 20,28Pilnujcie sami siebie i wszystkiéj trzody, nad którą was Duch Ś. postanowił biskupami, abyście rządzili kościół Boży, którego nabył krwią swoją., w kilku miejscach Nowego Testamentu (J 1,41Ten pierwéj nalazł Symona, brata swego, i rzekł mu: Naleźliśmy Messyasza (co jest wyłożywszy, Chrystus).; 5,43; 7,18; Dz 1,25Aby wziął miejsce usługowania tego i Apostolstwa, z którego wypadł Judasz, aby odszedł na miejsce swe.).

„Skłonni jesteśmy zgodzić się z Nigelem Turnerem, XX-wiecznym badaczem gramatyki greckiej, który nazwał alternatywne tłumaczenie Dz 20,28Pilnujcie sami siebie i wszystkiéj trzody, nad którą was Duch Ś. postanowił biskupami, abyście rządzili kościół Boży, którego nabył krwią swoją. «teologicznym zabiegiem, wciskaniem wyimaginowanych rozróżnień do spontanicznej afirmacji, co nie jest naturalnym sposobem traktowania języka greckiego». Jak zauważył katolicki uczony Charles DeVine sześćdziesiąt lat temu, iest to nic innego jak próba «uniknięcia za wszelką cenę całej siły wyrazu „własna krew Boga”»”.
(Bowman & J. Ed Komoszewski, Putting Jesus in His Place: The Case For The Deity of Christ [Kregel Publications, 2007], Part 3: Name Above All Names: Jesus Shares the Names of God, Chapter 12. Immanuel: God With Us, pp. 145-146; wyróżnienie moje)(1)

I:

30. Pierwsi uczeni, którzy zaproponowali alternatywne tłumaczenie «krew jego własnego», to wydaje się J. A. Bengel i F. J. A. Hort; zob. Harris, Jesus as God, 139; oraz Charles F. DeVine, „The ‘Blood of God’ in Acts 20:28Pilnujcie sami siebie i wszystkiéj trzody, nad którą was Duch Ś. postanowił biskupami, abyście rządzili kościół Boży, którego nabył krwią swoją.”, CBQ 9 (1947): 405.
(Tamże, s. 330-331)

RZYMIAN 9,5

Kolejny werset to jeszcze jeden przykład tego, jak błogosławiony Apostoł uwielbia zmartwychwstałego Chrystusa jako Boga w absolutnym sensie:

„do których należą ojcowie i z których, według ciała, pochodzi Chrystus, który jest ponad wszystkim, Bóg błogosławiony na wieki. Amen” NKJV

Zarówno gramatyka, jak i kontekst zdecydowanie wskazują na to, że Jezus jest opisywany jako Bóg, który panuje nad wszystkim i który jest błogosławiony lub wysławiany na wieki.

Następujący ewangelikalni tłumacze i uczeni podsumowują powody, dla których większość biblijnych egzegetów i gramatyków jest przekonana, że jest to kolejny werset wywyższający Chrystusa jako Boga:

tn Albo „Chrystus, który jest ponad wszystkim, Bóg błogosławiony na wieki”, albo „Mesjasz. Niech Bóg, który jest ponad wszystkim, będzie błogosławiony na wieki!”, albo „Mesjasz, który jest ponad wszystkim. Niech Bóg będzie błogosławiony na wieki!”. Trudność tłumaczeniowa nie ma tutaj charakteru krytycznotechnicznego, lecz jest problemem interpunkcji. Ponieważ gatunek tych początkowych wersetów Rzymian 9 to lament, najlepiej prawdopodobnie traktować to jako afirmację bóstwa Chrystusa (tak jak oddaje to tekst). Chociaż inne tłumaczenia są możliwe, dostrzeżenie nuty uwielbienia Boga na końcu tej sekcji wydaje się dziwnie nie na miejscu. Jednakże to, że Paweł doprowadza swój lament do crescendo (to znaczy, że jego rodzeni bracia odrzucili Boga, który przyszedł w ciele), pogłębiając w ten sposób swój ból, jest całkowicie stosowne. Znajduje to również poparcie gramatyczne i stylistyczne: Zwrot ὁ ὢν (ho ōn, „ten, który jest”) najnaturalniej jest traktować jako wyrażenie określające coś w poprzedzającym kontekście, a pawłowe doksologie są zawsze ściśle związane z kontekstem poprzedzającym. Szczegółowe badanie tego wersetu zob. B. M. Metzger, „The Punctuation of Rom. 9:5”, Christ and the Spirit in the New Testament, 95-112; oraz M. J. Harris, Jesus as God, 144-72.
(NET Bible https://netbible.org/bible/Romans+9; wyróżnienie moje)

I:

Rzymian 9,5Których ojcowie, i z których jest Chrystus wedle ciała, który jest nad wszystkimi Bóg błogosławiony na wieki. Amen. to kolejny pozorny fragment potwierdzający, że Jezus jest Bogiem, który może być tłumaczony na różne sposoby. Rozważmy następujące przekłady:

. . . do których należą ojcowie i z których pochodzi Chrystus według ciała, ten, który jest ponad wszystkim, Bóg błogosławiony na wieki. Amen. (NASB)

. . . do których należą praojciecowie i z których według ciała pochodzi Chrystus: Bóg, który jest nad wszystkim, [niech będzie] błogosławiony na wieki. Amen. (NWT)

Według NASB oraz większości najnowszych głównych przekładów angielskich Paweł nazywa Chrystusa „Bogiem”, podczas gdy w NWT i niektórych innych (głównie starszych) tłumaczeniach tak nie czyni. W innych tekstach, które pozornie nazywają Jezusa „Bogiem”, napotkaliśmy różne spory tekstowe i translacyjne. Tutaj różnica sprowadza się do interpunkcji.

Jeśli rozbijemy werset na wersy i przetłumaczymy go słowo w słowo w odpowiedniej kolejności bez interpunkcji, pomoże nam to dostrzec, w czym tkwią problemy:

a. których [są] ojcowie

b. i z których [jest] Chrystus według ciała

c. ten, który jest ponad wszystkim

d. Bóg błogosławiony na wieki amen

Mówiąc najprościej, główne opcje35 interpunkcji tego wersetu sprowadzają się do trzech: (1) Postawienie kropki na końcu wersu b, tak aby wersy c i d stanowiły oddzielne zdanie. Oznaczałoby to, że werset nie mówi, iż Chrystus jest „ponad wszystkim”, ani że jest Bogiem.36 (2) Postawienie kropki na końcu wersu c, tak aby wers d stanowił oddzielne zdanie. Oznaczałoby to, że werset mówi, iż Chrystus jest „ponad wszystkim”, ale nie nazywa Go Bogiem.37 (3) Potraktowanie wszystkich czterech wersów jako części tego samego zdania (które może zaczynać się w w. 3). Oznaczałoby to, że werset mówi, iż Chrystus jest „ponad wszystkim”, a także nazywa Go Bogiem.38

Dwa względy skłaniają większość tłumaczy do przyjęcia trzeciej opcji. Po pierwsze, pod względem gramatycznym wyrażenie „który jest ponad wszystkim” w sposób najbardziej naturalny określa „Chrystusa” w poprzedniej części wersetu: „i z których jest Chrystus według ciała, ten, który jest ponad wszystkim” (tłumaczenie dosłowne). Ponadto „który jest” lub „ten, który jest” (ho on) zgadza się gramatycznie z „Chrystusem” (ho Christos), co skłania czytelnika do zrozumienia, że zwrot „który jest ponad wszystkim” kontynuuje wypowiadanie czegoś na temat Chrystusa. Słownictwo Pawła w tym miejscu ściśle nawiązuje do podobnego wybuchu uwielbienia skierowanego do Boga Ojca w innym z listów Pawła: „Bóg i Ojciec Pana Jezusa wie, Ten, który jest [ho on] błogosławiony na wieki, że nie kłamię” (2 Kor 11,31Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, który jest na wieki błogosławiony, wie, iż nie kłamam., tłum. autorów). Oznacza to, że trzeci wers Rzymian 9,5Których ojcowie, i z których jest Chrystus wedle ciała, który jest nad wszystkimi Bóg błogosławiony na wieki. Amen. najprawdopodobniej jest częścią zdania, które zaczyna się w wersecie 3. Myśl, że Mesjasz jest „ponad wszystkim”, jest z pewnością spójna z nauczaniem Pawła; co więcej, idea ta zostaje powtórzona zaledwie rozdział dalej (Rz 10,12Albowiem niemasz różności Żyda i Greczyna; bo tenże Pan wszystkich bogaty na wszystkich, którzy go wzywają.).

Drugą kwestią jest pozycja słowa „błogosławiony” (eulogetos), które w języku greckim następuje po słowie „Bóg” (theos). W biblijnych doksologiach, które stanowią oddzielne zdania i używają słowa błogosławiony, wyraz ten zawsze poprzedza imię lub tytuł boski (Bóg, JHWH itp.) w zdaniu. Oto kilka typowych przykładów.

Błogosławiony niech będzie Bóg . . . (Ps 66,20Błogosławiony Bóg, który nie odrzucił modlitwy mojéj, i miłosierdzia swego odemnie.; 68,35)

Błogosławiony niech będzie Pan . . . (Wj 18,10I rzekł: Błogosławiony Pan, który was wybawił z ręki Egiptyanów, i z ręki Pharaonowéj, który wyrwał lud swój z ręki Egipskiéj.; Rt 4,14I rzekły niewiasty do Noemi: Błogosławiony Pan, który nie dopuścił, żeby ustał potomek domu twego, i żeby imię jego było mianowane w Izraelu.; Ps 28,6Błogosławiony Pan; bo wysłuchał głos prośby mojéj.; 31,21)

Błogosławiony niech będzie Pan na wieki. (Ps 89,52Którą urągali nieprzyjaciele twoi, Panie, którą urągali odmienienie pomazańca twego.)

Błogosławiony niech będzie Pan, Bóg Izraela . . . (1 Sm 25,32I rzekł Dawid do Abigail: Błogosławiony Pan, Bóg Izraelów, który cię dziś posłał przeciwko mnie, i błogosławiona wymowa twoja:; Ps 41,13A mnieś dla niewinności przyjął, utwierdziłeś mię przed oblicznością twoją na wieki.; 106,48; por. Łk 1,68Błogosławiony Pan, Bóg Izraelski, iż nawiedził i uczynił odkupienie ludu swego.)

Błogosławiony niech będzie Bóg i Ojciec naszego Pana Jezusa Chrystusa . . . (2 Kor 1,3Błogosławiony Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, Ojciec miłosierdzia, a Bóg wszystkiéj pociechy,; Ef 1,3Błogosławiony Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, który nas błogosławił wszelakiem błogosławieństwem duchownem w niebieskich w Chrystusie.; 1 P 1,3Błogosławiony Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, który wedle wielkiego miłosierdzia swego odrodził nas ku nadziei żywéj przez zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa,)

Fakt, że Rzymian 9,5Których ojcowie, i z których jest Chrystus wedle ciała, który jest nad wszystkimi Bóg błogosławiony na wieki. Amen. nie stosuje się do tego standardowego biblijnego wzorca doksologii będącej osobnym zdaniem (którego Paweł sam używa w innych miejscach), sprawia, że jest całkiem pewne, iż zwrot „Bóg błogosławiony na wieki” jest częścią tego samego zdania co wersy poprzedzające. Paweł stosuje taką strukturę zdań w innych miejscach swoich pism, m.in. wcześniej w tym samym liście.

Zamienili prawdę Bożą w kłamstwo i czcili stworzenie, i służyli mu zamiast Stawcy, który jest [hos estin] błogosławiony na wieki! Amen. (Rz 1,25Którzy prawdę Bożą odmienili w kłamstwo i chwalili i służyli stworzeniu raczéj, niż Stworzycielowi, który jest błogosławiony na wieki. Amen.).

Bóg i Ojciec Pana Jezusa, Ten, który jest [ho on] błogosławiony na wieki. . . . (2 Kor 11,31Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, który jest na wieki błogosławiony, wie, iż nie kłamam. NASB)

Z tych powodów możemy być całkowicie pewni, że Rzymian 9,5Których ojcowie, i z których jest Chrystus wedle ciała, który jest nad wszystkimi Bóg błogosławiony na wieki. Amen. rzeczywiście nazywa Jezusa „Bogiem”.39 Tekst ten jest tym bardziej znaczący, gdy uświadomimy sobie, że jest to najwcześniejsze pismo Nowego Testamentu, które nazywa Jezusa „Bogiem” (datowane na ok. 57 r. n.e., około ćwierć wieku po śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa).40 Co więcej, w Rzymian 9,5Których ojcowie, i z których jest Chrystus wedle ciała, który jest nad wszystkimi Bóg błogosławiony na wieki. Amen. widzimy trzy z pięciu elementów omawianych w tej książce, które odnoszą się do bóstwa Jezusa: odbiera On boską cześć wieczystej pochwały; posiada boskie imię „Bóg”; dzieli boski tron, zajmując najwyższą pozycję panowania nad całym stworzeniem.
(Bowman & Komoszewski, Putting Jesus in His Place, s. 146-148; wyróżnienie moje)

Jak zasugerowali Bowman i Komoszewski, bezpośrednio kolejny rozdział dodatkowo potwierdza, że Paweł opisywał Chrystusa jako Boga:

„Że jeźlibyś wyzwał usty twojemi Pana Jezusa, i uwierzyłbyś w sercu twojem, że go Bóg z martwych wzbudził, zbawion będziesz. Albowiem sercem bywa wierzono ku sprawiedliwości, a usty się wyznanie dzieje ku zbawieniu. Albowiem Pismo powiada: Wszelki, kto weń wierzy, pohańbion nie będzie. Albowiem niemasz różności Żyda i Greczyna; bo tenże Pan jest Panem wszystkich, bogaty na wszystkich, którzy go wzywają, bo „wszelki, którybykolwiek wzywał imienia Pańskiego, zbawion będzie”.” Rzymian 10,9-13Że jeźlibyś wyzwał usty twojemi Pana Jezusa i uwierzyłbyś w sercu twojem, że go Bóg z martwych wzbudził, zbawion będziesz.

Co zadziwiające, Apostół przypisuje Chrystusowi następujący tekst Starego Testamentu, który mówi o wzywaniu imienia JHWH w celu dostąpienia zbawienia:

###

„I stanie się potem, że wyleję Mój Duch na wszelkie ciało; a synowie wasi i córki wasze będą prorokować, starcy wasi będą śnić sny, młodzieńci wasi będą widzieć widzenia. Nawet na służebne i na służebniki w tych dniach wyleję Mój Duch… I stanie się, że każdy, kto wezwie imienia Jahwe, będzie ocalony; albowiem na górze Syjon i w Jerozolimie będzie ocalenie, jak powiedziało Jahwe, a wśród ocalałych ci, których Jahwe powoła”. Joel 2,28-29, 32I będzie potem, wyleję Ducha mego na wszelkie ciało, a prorokować będą synowie wasi i córki wasze; starcom waszym sny się śnić będą, a młodzieńcy wasi widzenia widzieć będą.

Jedynym sposobem, w jaki tchnięty przez Boga Apostół mógł opisać Chrystusa jako tego właśnie JHWH, którego imię trzeba wyznać dla zbawienia, było autentyczne przekonanie, że Jezus jest wcielonym JHWH!

Paweł identyfikuje nawet Ducha JHWH jako Ducha zarówno Boga Ojca, jak i Jezusa Chrystusa!

„Lecz wy nie jesteście w ciele, ale w duchu, jeźli jednak Duch Boży w was mieszka: a jeźli kto Ducha Chrystusowego nie ma, ten nie jest jego. Lecz jeźli Chrystus w was jest, ciałoć wprawdzie jest umarłe dla grzechu, ale duch żywię dla usprawiedliwienia. A jeźli Duch tego, który wzbudził Jezusa z martwych, w was mieszka, ten, który wzbudził Jezusa Chrystusa z martwych, ożywi i ciała wasze śmiertelne dla Ducha jego w was mieszkającego.” Rzymian 8,9-11Lecz wy nie jesteście w ciele, ale w duchu, jeźli jednak Duch Boży w was mieszka: a jeźli kto Ducha Chrystusowego nie ma, ten nie jest jego.

„Lecz gdy przyszło wypełnienie czasu, zesłał Bóg Syna. swego, narodzonego z niewiasty, uczynionego pod zakonem, Aby te, którzy pod zakonem byli, wykupił, żebyśmy przysposobienia synowskiego dostali. A iż jesteście synowie, zesłał Bóg Ducha Syna swego w serca wasze, wołającego: Abba, Ojcze.” Ga 4,4-6Lecz gdy przyszło wypełnienie czasu, zesłał Bóg Syna. swego, narodzonego z niewiasty, uczynionego pod zakonem, 

„Bowiem, iż mi to wynidzie ku zbawieniu za waszą modlitwą i dodawaniem Ducha Jezusa Chrystusa,” Flp 1,19Bowiem, iż mi to wynidzie ku zbawieniu za waszą modlitwą i dodawaniem Ducha Jezusa Chrystusa,

Po raz kolejny jedynym sposobem, w jaki monoteistyczny Żyd, jakim był Paweł, mógł odnosić się do Ducha Świętego jako do samego Ducha Chrystusa Syna, było jego głębokie przekonanie, że Jezus jest rzeczywiście Wszechmogącym YHWH, który stał się Człowiekiem!

To doprowadza mnie do mojego ostatniego przykładu.

FLIPPIANOM 2,5-11

Poniższy fragment uważany jest za poemat lub hymn, który Apostół włączył do swojego natchnionego listu. Uczeni datują ten poemat/hymn na lata 40. I wieku n.e., w ciągu dziesięciolecia od zmartwychwstania Jezusa:

„Niech was ożywia takie myśle­nie, jakie było w Chrystusie Jezusie: On, istniejąc w postaci Bożej, nie skorzystał z sposobności, aby być na równi z Bogiem, lecz ogołocił samego siebie, przyjąwszy postać sługi, stawszy się podobnym do ludzi. A w zewnętrznym postaci uznany za człowieka, uniżył samego siebie, stawszy się posłusznym aż do śmierci, i to śmierci krzyżowej! Dlatego Bóg nad wszystko Go wywyższył i darował Mu imię, które jest ponad wszelke imię, aby na imię Jezusa zgięło się każde kolano istot niebieskich i ziemskich, i podziemnych, i aby wszelki język wyznał, że Jezus Chrystus jest Panem, ku chwale Boga Ojca.” New International Version (NIV)

Ten utwór/hymn nie tylko celebruje przedludzkie, boskie istnienie oraz wcielenie Chrystusa, lecz także głosi Jego wywyższenie do statusu i kultu, które Stary Testament przypisuje Jahwe Wszechmogącemu.

Co więcej, ten utwór/hymn nawiązuje nawet do następującego monoteistycznego fragmentu:

„Przystańcie, zbliżcie się i naradzajcie się wszyscy razem! Kto to obwieścił od dawna i zapowiedział od pradawnych czasów? Czy nie Ja, Jahwe? A oprócz Mnie nie ma Boga; Boga sprawiedliwego i Zbawcy, nie ma poza Mną! Nawróćcie się do Mnie, byście byli zbawieni, wszystkie krańce ziemi, bo Ja jestem Bogiem i nie ma innego! Przysiągłbym na samego siebie, słowo wyszło z moich ust w sprawiedliwości i nie odwróci się: ode Mnie się ugnie wszelkie kolano, wszelki język na Mnie będzie przysięgał”. Iz 45,21-23Opowiadajcie a przyjdźcie, i poradźcie się społem, kto to dał słyszeć od początku? od onego czasu to przepowiedział? izali nie Ja Pan, a niemasz więcej Boga okrom mnie? Boga sprawiedliwego i zbawiającego niemasz oprócz mnie.

Izajasz prorokował o czasie, w którym wszystkie narody będą oddawać cześć i wyznawać Jahwe w uznaniu Go za jedynego sprawiedliwego Boga i Zbawcę. A jednak, tutaj w Liście do Filipian 2, chrześcijanie przypisywali ten kult Jezusowi!

Oznacza to, że w ciągu niespełna dekady pierwsi chrześcijanie (z których większość stanowili Żydzi) głosili już, że Jezus jest tym Bogiem Jahwe, o którym Izajasz przepowiadał, że będzie wyznawany i czczony przez wszystkie narody, wręcz przez całe stworzenie!

„… Ale najbardziej uderzającym tego przykładem jest z pewnością Flp 2,10-11Aby na imię Jezusowe wszelkie kolano klękało niebieskich, ziemskich i podziemnych., który przywłaszcza sobie Iz 45,23-25Przysiągłem sam przez się, wynidzie z ust moich słowo sprawiedliwości, a nie wróci się: (pierwotnie głoszące uległość wobec Boga), aby przedstawić eschatologiczne uznanie Jezusa jako Kyrios»ku chwale Boga Ojca«”.

Jak ujął to śp. wybitny znawca Nowego Testamentu Larry W. Hurtado:

„Te zastosowania starotestamentowych fragmentów o Kyrios w odniesieniu do Jezusa wyrażają i zakładają przekonanie, że w jakiś głęboki sposób jest On bezpośrednio i w sposób wyjątkowy związany z Bogiem. Na przykład we Flp 2,9-11Dlaczego i Bóg wywyższył go, i darował mu imię, które jest nad wszelakie imię, status Jezusa jest darowany przez Boga, który wywyższył Jezusa i dał Mu »imię ponad wszelkie imię«. Twórcze zrozumienie Izajasza 45,23Przysiągłem sam przez się, wynidzie z ust moich słowo sprawiedliwości, a nie wróci się: w tych wersetach jako przepowiadającego powszechne uznanie Jezusa jako Kyrios pokazuje, że otrzymanie tego tytułu musi być greckim odpowiednikiem noszenia starotestamentowego imienia Boga. Musimy zauważyć, że Flp 2,6-11Który będąc w postaci Bożéj, nie poczytał za drapieztwo, że był równym Bogu; jest powszechnie uważany za pawłową adaptację hymnu chrystologicznego, który prawdopodobnie powstał znacznie wcześniej niż list, w którym został zachowany, a Paweł nie czuje potrzeby wyjaśniania go ani uzasadniania. Po raz kolejny oznacza to, że Paweł w tym miejscu NIE JEST CHRYSTOLOGICZNYM INNOWATOREM, przynajmniej jeśli chodzi o treść tego fragmentu i praktykę modlitewną, którą on odzwierciedla. Zamiast tego fragment ten dostarcza nam cennych historycznych dowodów kultu Jezusa, który był na tyle powszechny, że Paweł mógł wykorzystać tę fascynującą recytację chrystologiczną jako podstawę do sformułowania swojego właściwego celu, jakim jest wezwanie do odpowiedniego chrześcijańskiego zachowania etycznego”.
(Hurtado, Lord Jesus Christ: Devotion to Jesus in Earliest Christianity [William B. Eerdmans Publishing Co., Grand Rapids, MI/Cambridge U.K. 2003], 2. Early Pauline Christianity, ss. 112-113; wyróżnienie moje)

Oraz:

„Ten nacisk na wysoki status Jezusa pojawia się już w w. 9, który odnosi się do działań stanowiących odpowiedź Boga na uniżenie samego siebie przez Jezusa. W następstwie i w odpowiedzi na pokorne posłuszeństwo Jezusa, aż do śmierci na krzyżu, Bóg »nad wyraz Go wywyższył«. »Nad wyraz wywyższył« tłumaczy tutaj to samo greckie czasopismo, które zostało użyte w Psalmie 96,9 (LXX; Ps 97,9Albowiem tyś Pan najwyższy nade wszystką ziemią; bardzoś wywyższony nade wszystkie bogi. w tekście hebrajskim) do wysławiania zwierzchnictwa Boga »ponad wszystkimi bogami«. Bóg dał też Jezusowi »imię ponad wszelkie imię«. Chociaż nie mamy tu wyraźnego odniesienia do zmartwychwstania Jezusa, jest najbardziej prawdopodobne, że wywyższenie Jezusa przez Boga w Liście do Filipian 2,9Dlaczego i Bóg wywyższył go, i darował mu imię, które jest nad wszelakie imię, jest w sposób domyślny powiązane z tym wydarzeniem. W Nowym Testamencie zmartwychwstanie Jezusa nie było po prostu ożywieniem Go; wiązało się ono także z usprawiedliwieniem Go przez Boga i wywyższeniem do wyjątkowego statusu, na przykład »po prawicy« Boga (obrazowość i sformułowania zaczerpnięte z Psalm 110,1Psalm Dawidowi. Rzekł Pan Panu memu: Siedź po prawicy mojéj, aż położę nieprzyjacioły twoje podnóżkiem nóg twoich. [LXX 109,1], kluczowego tekstu biblijnego w najwcześniejszej artykulacji statusu Jezusa)…

„Wracając do naszego fragmentu z Listu do Filipian, w w. 9, a zwłaszcza w odniesieniu do obdarowania Jezusa »imieniem ponad wszelkie imię«praktycznie zmusza nas do myślenia o tradycyjnym, pobożnym żydowskim szacunku dla świętego imienia Boga. Co więcej, mamy tu prawdopodobnie kolejne echo Izajasza 45,18-25Bo to mówi Pan, który stworzył niebiosa (sam Bóg, który utworzył ziemię i uczynił ją, sam twórca jej: nie po próżnicy ją stworzył, dla mieszkania utworzył ją): Ja Pan, a niemasz innego.. W greckim tłumaczeniu (LXX) tego fragmentu Izajasza, YHWH jest Kyriosem, którego zwierzchnictwo ma objawić się wszystkim. Tak więc aklamacja we Flp 2,11A iżby wszelkie język wyznawał, iż Pan Jezus Chrystus jest w chwale Boga Ojca.: „Kyrios Iesous Christos” („Jezus Chrystus/Mesjasz jest [Panem]”), precyzuje wywyższone imię, które nosi teraz Jezus. Jak zadziwiające by to nie było, Flp 2,9Dlaczego i Bóg wywyższył go, i darował mu imię, które jest nad wszelakie imię, należy postrzegać jako twierdzenie, że w jakiś sposób Bóg dał Jezusowi (do współdzielenia?) boskie imię, które w języku greckim reprezentowane było przez Kyrios, a w hebrajskim przez tetragram. Jak ujął to Nagata, „wersety 10-11 czynią wywyższonego Jezusa faktycznie Bogiem”. Jak jednak zobaczymy wkrótce, nie oznacza to, że Jezus usuwa w cień Boga tradycji biblijnej. Wywyższone twierdzenia wysuwane na temat Jezusa stanowią charakterystyczną „mutację” w tradycyjnym żydowskim monoteizmie, ale z pewnością nie jego całkowite odrzucenie”.
(Hurtado, How on Earth Did Jesus Became a God?, Historical Questions about Earliest to Jesus [William B. Eerdmans Publishing Co., Grand Rapids, MI/Cambridge, U.K. 2005], Part I: Issues and Approaches, 4. A “Case Study” in Early Christian Devotion to Jesus: Philippians 2:6-11Który będąc w postaci Bożéj, nie poczytał za drapieztwo, że był równym Bogu;, ss. 93, 94-95; wyróżnienie moje)

W świetle powyższego, dowody zarówno od Jana, jak i Pawła (w rzeczywistości pisma Nowego Testamentu jako całość) udowadniają poza wszelką rozsądną wątpliwość, że pierwsi chrześcijanie nie uważali Jezusa za zwykłe ludzkie stworzenie, ani też nie sądzili, że Chrystus nie może być Bogiem w świetle tego, iż Ojciec jest Jego Bogiem.

Raczej ci napełnieni Duchem głoszicele i pisarze nauczali i ogłaszali, że Jezus jest Bogiem Wszechmogącym, który stał się Człowiekiem, będąc zarazem osobowo odrębnym od Ojca i Ducha, jak i istotowo z Nimi jednym. Co więcej, ponieważ z natury stał się człowiekiem i na wieki pozostaje Człowiekiem, nie widzieli żadnego problemu w tym, aby czcić Ojca jako swojego Boga, będąc jednocześnie Bogiem z natury.

I żaden prawdziwy chrześcijanin wierzący Biblii również nie powinien!

DALSZA LEKTURA

Dzieje Apostolskie 20,28: Krew Boga

Krew Boga

Jezus: Bóg, który przyszedł, aby odkupić swój Kościół

Tchnione przez Boga głoszenie apostołów na temat zmartwychwstałego Chrystusa w Księdze Dziejów Apostolskich, cz. 1

JEZUS JAKO BÓG W LIŚCIE DO RZYMIAN 9,5

Jezus, który jest ponad wszystkim, Bóg błogosławiony na wieki! (Rz 9,5) [Część 1], [Część 2]

Carmen Christi: Oddawanie czci Chrystusowi jako Bogu

Powrót do bóstwa Chrystusa w świetle Carmen Christi Cz. 1, Cz. 2

Bart D. Ehrman udowadnia, że Mahomet jest fałszywym prorokiem Cz. 2a, Cz. 2b

Boska chrystologia Pawła Cz. 1, Cz. 2, Cz. 3

PRZYPISY KOŃCOWE

(1) Istnieje inny wcześnie poświadczony wariant, który brzmi „Kościół Pana”:

„Miejcie pieczę o samych siebie i o całą trzodę, nad którą Duch Święty ustanowił was biskupami, abyście pasli Kościół Pana (ten ekklesian tou kyriou), który nabył własną krwią”. Revised Standard Version Catholic Edition (RSVCE)

To, co czyni ten wariant tak intrygującym, to fakt, że faktycznie potwierdza on absolutne Bóstwo Chrystusa, ponieważ greckie wyrażenie ekklesia [ho] Kyrios było używane do tłumaczenia hebrajskiego wyrażenia qahal YHWH, co oznacza Kościół/zgromadzenie Jahwe:

„Kto ma zmiażdżone jądra albo odcięte członek męski, nie wejdzie do zgromadzenia Pana (ten ekklesian Kyriou [qahal YHWH]). [Zrodzony] z nierządnice nie wejdzie do zgromadzenia Pana (ekklesian Kyriou [qahal YHWH]). Ammonita ani Moabita nie wejdzie do zgromadzenia Pana (ekklesian Kyriou [qahal YHWH]), nawet aż do dziesiątego pokolenia nie wejdzie do zgromadzenia Pana (ten ekklesian Kyriou [qahal YHWH]), aż na wieki… Jeśli synowie urodzą się im, w trzecim pokoleniu wejdą do zgromadzenia Pana (ekklesian Kyriou [qahal YHWH])”. Pwt 23,2-4.9Nie wnidzie Mamzer, to jest z nierządnice urodzony do kościoła Pańskiego, aż do dziesiątego pokolenia. LXX

„A teraz [nakazuję wam] przed całym zgromadzeniem Pana (pases ekklesias Kyriou [qahal YHWH]) i wobec uszu naszego Boga, przestrzegajcie i szukajcie wszystkich przykazań Pana, naszego Boga, abyście posiedli tę dobrą ziemię i zostawili ją w dziedzictwo swoim synom po was na wieki”. 1 Krn 28,8Teraz tedy przede wszystkiem zgromadzeniem Izraelskiem, gdzie słyszy Bóg nasz: Strzeżcie a szukajcie wszystkich przykazań Pana, Boga naszego, abyście posiedli ziemię dobrą i zostawili ją po sobie synom waszym aż na wieki. LXX

„Nie płaczcie z łzami w zgromadzeniu Pana (ekklesia Kyriou [qahal YHWH]) i niech [nikt] nie płacze nad tymi rzeczami; albowiem on nie odwróci hańby”, Mi 2,5Przeto nie będziesz mieć, ktoby rzucał sznurem losu w zgromadzeniu Pańskiem. LXX

Stąd mówienie o Panu odkupiającym swój Kościół własną krwią oznacza utożsamienie Jezusa Chrystusa z Jahwe, Bogiem Wszechmogącym, który stał się człowiekiem!