I, q. 1, a. 2
Czy teologia jest nauką
Zarzut pierwszy. Wydaje się, że teologia nie jest nauką. Wszelka bowiem nauka wychodzi z zasad oczywistych. Lecz teologia wychodzi z artykułów wiary, które nie są oczywiste, ponieważ nie wszyscy je przyjmują; Albowiem nie wszystkich jest wiara, jak powiedziano (2 Tes 3, 2). Zatem teologia nie jest nauką.
Zarzut drugi. Oprócz tego nauka nie ma za przedmiot rzeczy szczegółowej. Lecz teologia zajmuje się poszczególnymi zdarzeniami, jak np. czynami Abrahama, Izaaka, Jakuba itd. Zatem teologia nie jest nauką.
Lecz przeciwnym temu jest, co mówi Augustyn De Trin. l. XIV, c. 1: Tylko do tej wyłącznie nauki należy to, przez co zbawienna wiara rodzi się, żywi, broni i wzmacnia. To zaś nie należy do żadnej innej nauki, tylko do teologii. Zatem teologia jest nauką.
Odpowiadam, że teologia jest nauką. Lecz należy wiedzieć, że jest dwojaki rodzaj nauk: jedne są takie, które wychodzą z zasad poznawanych przyrodzonym światłem umysłu, jak arytmetyka, geometria itd. Inne zaś są takie, które wychodzą z zasad poznanych światłem wyższej nauki, tak jak nauka perspektywy wychodzi z zasad podanych przez geometrię, a muzyka z zasad podanych przez arytmetykę. W ten sposób teologia jest nauką, ponieważ wychodzi z zasad poznanych światłem wyższej wiedzy, a jest nią wiedza Boga i Świętych. Stąd, tak jak muzyka wierzy zasadom podanym jej przez arytmetykę, tak teologia wierzy w zasady objawione jej przez Boga.
Odpowiedź na pierwszy zarzut. Zasady jakiejkolwiek nauki albo są oczywiste, albo dadzą się sprowadzić do prawd, poznanych przez wyższą naukę; a takie są zasady teologii, jak powiedzieliśmy powyżej.
Odpowiedź na drugi zarzut. Zdarzenia poszczególne podane są w teologii nie jakoby były głównym przedmiotem, lecz wprowadza się je bądź jako wzór życia, jak np. w naukach moralnych, bądź także do wykazania powagi tych mężów, przez których doszło nas objawienie boskie, a na nim spoczywa Pismo święte albo teologia.
Przekład: Summa teologiczna, Kraków 1927 do 1933, tłumaczona staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.