Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

I, q. 1, a. 3

Czy teologia jest jedną nauką

Zarzut pierwszy. Wydaje się, że teologia nie jest jedną nauką, ponieważ według Filozofa w I Poster. taka nauka jest jedną, której przedmiot objęty jest jednym rodzajem. Stwórca zaś i stworzenie, o których rozprawia teologia, są przedmiotem nie mieszczącym się pod jednym rodzajem. Zatem teologia nie jest jedną nauką.

Zarzut drugi. Oprócz tego teologia zajmuje się aniołami, stworzeniami materialnymi, obyczajami ludzkimi. Te rzeczy zaś należą do różnych nauk filozoficznych. Zatem teologia nie jest jedną i tą samą nauką.

Lecz przeciwnym temu jest, że Pismo św. mówi o niej, jako o jednej nauce, powiedziano bowiem (Mdr 10, 10): dała mu poznanie świętych.

Odpowiadam, że teologia jest jedną nauką. Na jedność bowiem właściwości jakichś lub zdolności patrzeć należy ze względu na przedmiot i to przedmiot nie brany materialnie, lecz wedle jego formalnej treści; np. człowiek, osioł i kamień schodzą się w jednej treści formalnej, mianowicie czegoś, co ma barwę, a barwa jest przedmiotem wzroku. Ponieważ więc teologia rozważa niektóre rzeczy pod tym względem, że objawione przez Boga, jak to powiedziano w poprzednim paragrafie, zatem wszystko, cokolwiek może być objawione przez Boga, schodzi się w jednej treści formalnej tej nauki. Zawiera się przeto w teologii jako w jednej nauce.

Odpowiedź na pierwszy zarzut. Teologia nie zajmuje się Bogiem i stworzeniami w równy sposób, lecz Bogiem przede wszystkim, a stworzeniami, o ile się odnoszą do Boga, jako do swego początku, czy celu. Stąd nie jest to przeszkodą dla jedności nauki.

Odpowiedź na drugi zarzut. Nic nie przeszkadza odróżniać niższe władze lub zdolności, odnośnie do owych materii, które wspólnie podpadają pod jedną wyższą władzę lub zdolność, ponieważ wyższa władza lub zdolność odnosi się do przedmiotu pod powszechniejszą treścią formalną; tak jak przedmiotem zmysłu wspólnego są spostrzeżenia obejmujące wrażenia wzrokowe i słuchowe. Stąd zmysł wspólny, chociaż jest jedną władzą, rozciąga się do wszystkich przedmiotów pięciu zmysłów, i podobnie to, co się bada w różnych naukach filozoficznych, może rozważać jedna jedyna nauka, teologia, pod jednym względem, mianowicie, o ile ono pochodzi z objawienia boskiej wiedzy, która jest najbardziej jedną i pojedynczą ze wszystkich.

Przekład: Summa teologiczna, Kraków 1927 do 1933, tłumaczona staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.