Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

I, q. 43, a. 6

Czy niewidzialne posłannictwo zwraca się do wszystkich, którzy uczestniczą w łasce

Zarzut pierwszy. Wydaje się, że posłannictwo niewidzialne nie zwraca się do wszystkich, którzy uczestniczą w łasce. Ojcowie bowiem Starego Testamentu uczestniczyli w łasce. Lecz wydaje się, że do nich się nie zwracało posłannictwo niewidzialne; mówi bowiem Jan (J 7, 39): jeszcze nie był Duch dany, bo Jezus jeszcze nie był uwielbiony. Zatem posłannictwo niewidzialne nie zwraca się do wszystkich, którzy uczestniczą w łasce.

Zarzut drugi. Oprócz tego postęp w cnocie jest tylko przez łaskę. Lecz wydaje się, że posłannictwa niewidzialnego nie rozważa się według postępu w cnocie, ponieważ się wydaje, że postęp w cnocie jest ciągły, skoro miłość zawsze albo się zwiększa albo zmniejsza; i tak posłannictwo byłoby ciągłe. Zatem posłannictwo niewidzialne nie zwraca się do wszystkich uczestniczących w łasce.

Zarzut trzeci. Oprócz tego Chrystus i błogosławieni mają pełność łaski. Lecz wydaje się, że się do nich nie zwraca posłannictwo, bo posłannictwo zwraca się do czegoś odległego; Chrystus zaś o ile jest człowiekiem i wszyscy błogosławieni doskonale są złączeni z Bogiem. Zatem posłannictwo niewidzialne nie zwraca się do wszystkich uczestniczących w łasce.

Zarzut czwarty. Oprócz tego Sakramenta Nowego Testamentu zawierają łaskę. Nie mówi się jednak, by do nich się zwracało posłannictwo niewidzialne. Zatem nie do wszystkiego, co ma łaskę, zwraca się posłannictwo niewidzialne.

Lecz przeciwnym temu jest, że według Augustyna (De Trin. lib. XV, cap. XXVII), posłannictwo niewidzialne dokonuje się dla uświęcenia stworzenia. Każde stworzenie zaś, mające łaskę, uświęca się. Zatem do każdego tego rodzaju stworzenia zwraca się posłannictwo niewidzialne.

Odpowiadam, że jak powyżej powiedziano, posłannictwo z pojęcia swego wprowadza to, że ten, który jest posłany albo zaczyna być tam, gdzie go poprzednio nie było, jak się dzieje w rzeczach stworzonych, albo zaczyna być tam, gdzie był poprzednio, lecz w jakiś nowy sposób, i w tym znaczeniu przypisuje się posłannictwo Osobom boskim. Tak więc w tym, do którego kieruje się posłannictwo, należy rozważać dwie rzeczy, mianowicie zamieszkanie w nim łaski i odnowienie pewne przez łaskę. Do wszystkich więc zwraca się posłannictwo niewidzialne, w których znajdują się te dwie rzeczy.

Odpowiedź na pierwszy zarzut. Posłannictwo niewidzialne zwracało się do Ojców Starego Testamentu. Stąd mówi Augustyn w IV De Trin. (cap. XX), iż według tego, że Syn jest niewidzialnie posłany, staje się obecny w ludziach albo wśród ludzi, to zaś poprzednio stało się u Ojców i Proroków. Co się tedy mówi, że Duch jeszcze nie był dany, rozumie się o owym daniu ze znakiem widzialnym, które dokonało się w dniu Zielonych Świątek.

Odpowiedź na drugi zarzut. Posłannictwo niewidzialne dokonuje się także według postępu w cnocie albo wzrostu łaski. Stąd mówi Augustyn w IV De Trin. (tamże) że wtedy do kogokolwiek jest Syn posłany, gdy przez kogokolwiek jest poznany i pojęty, o ile może być poznany i pojęty według zdolności pojmowania duszy rozumnej, czy to dążącej do Boga czy doskonałej w Bogu. Lecz jednak według owego wzrostu łaski przede wszystkim rozważa się posłannictwo niewidzialne, gdy ktoś postępując wznosi się do jakiegoś nowego czynu, lub nowego stanu łaski, jak na przykład gdy ktoś postępując, wznosi się do łaski czynienia cudów lub proroctwa, lub do tego, że z gorliwości miłości wystawia się na męczeństwo, albo zrzeka się tego co posiada, lub przystępuje do jakiegokolwiek ciężkiego dzieła.

Odpowiedź na trzeci zarzut. Posłannictwo niewidzialne jest skierowane do błogosławionych na samym początku ich szczęścia. Potem zaś zwraca się do nich posłannictwo niewidzialne nie odnośnie do natężenia łaski, lecz odnośnie do tego, że niektóre tajemnice na nowo im zostają objawione, i tak jest aż do dnia sądu. A ten wzrost odbywa się przez rozszerzenie łaski, która teraz rozciąga się na więcej przedmiotów. Do Chrystusa zaś to posłanie niewidzialne zostało skierowane na początku Jego poczęcia, nie zaś później; skoro od początku swego poczęcia był pełnym mądrości i łaski.

Odpowiedź na czwarty zarzut. Łaska jest w Sakramentach Nowego Testamentu jako narzędziach, podobnie jak forma przedmiotu sztuki jest w narzędziach sztuki odnośnie do pewnego wpływu, przechodzącego od czyniącego na bierny przedmiot. O posłannictwie zaś mówi się tylko, o ile jest skierowane do kresu. Stąd posłannictwo Osoby boskiej nie odnosi się do Sakramentów, lecz do tych, którzy przez Sakramenta przyjmują łaskę.

Przekład: Summa teologiczna, Kraków 1927 do 1933, tłumaczona staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.