Każdy człowiek ma u swego boku anioła. Nie jako bajkową ozdobę dziecięcego pokoju, lecz jako prawdziwego opiekuna, który go strzeże, oświeca i zanosi jego modlitwy przed oblicze Najwyższego. Kościół naucza o tym od swego zarania, a chrześcijanin dowiaduje się o tej prawdzie z pierwszej modlitwy, której uczy się na pamięć, zanim jeszcze pozna litery.
Czego naucza Kościół
Katechizm w punkcie 336 przypomina, że od początku aż do śmierci życie ludzkie jest otoczone opiekuńczą strażą aniołów i ich wstawiennictwem, przytaczając słowa świętego Bazylego: każdy wierny ma u swego boku anioła jako opiekuna i stróża, by prowadził go do życia.
To nie jest pobożna opinia, lecz stała nauka obecna w liturgii i katechezie. Aniołowie nie są duszami zmarłych ani nie stają się ludźmi; stanowią zupełnie inny rodzaj stworzeń, są czystymi duchami obdarzonymi rozumem i wolą, stworzonymi przed nami do uwielbienia Boga i posługi miłości.
Gdzie mówi o tym Pismo
Jezus powiedział o najmłodszych słowa stanowiące fundament tej czci: aniołowie ich w niebie wpatrują się zawsze w oblicze Ojca mojego, który jest w niebie (Mt 18,10Patrzcież, abyście nie wzgardzali jednego z tych małych; albowiem wam powiadam, iż Aniołowie ich w niebiesiech zawsze widzą oblicze Ojca mego, który jest w niebiesiech.). Zbawiciel nie mówi, że aniołowie są dani tylko wybranym ani że przybywają jedynie w chwilach trwogi; wskazuje, że nieustannie trwają przed Bogiem.
Albowiem Aniołom swoim rozkazał o tobie, aby cię strzegli na wszystkich drogach twoich. Na ręku będą cię nosić, byś snadź nie obraził o kamień nogi twojéj.Ps 91,11-12Albowiem Aniołom swoim rozkazał o tobie, aby cię strzegli na wszystkich drogach twoich.
Stary Testament zapowiada anioła idącego przed ludem, by strzegł go w drodze (Wj 23,20Oto ja poślę Anioła mego, któryby szedł przed tobą i strzegł na drodze, i wyprowadził cię na miejsce, którem nagotował.), Abraham zapewnia swego sługę, że Pan pośle swego anioła przed nim (Rdz 24,7Pan Bóg niebieski, który mię wziął z domu ojca mego, i z ziemie urodzenia mego, który mówił zemną, i przysiągł mi mówiąc: Nasieniu twemu dam tę ziemię: on pośle Anioła swego przed tobą, i weźmiesz ztamtąd żonę synowi memu.), a w Dziejach Apostolskich, gdy uwolniony Piotr kołacze do drzwi, zgromadzeni sądzą, że dziewczyna ma widzenie, mówiąc ze spokojem: To jest jego anioł (Dz 12,15A oni rzekli do niéj: Szalejesz. Ale ona twierdziła, iż się tak rzecz ma. A oni mówili: Aniół jego jest.). Do tego stopnia było to dla nich oczywiste.
Od kiedy i do kiedy
Tradycja uczy, że Anioł Stróż towarzyszy człowiekowi od samego początku jego istnienia, a nie dopiero od chrztu, i wiernie trwa przy nim aż do śmierci. Nie otrzymuje się go za własne zasługi ani nie traci przez grzech. Czuwa on zarówno nad tym, kto o nim zapomina, jak i nad tym, kto codziennie wzywa jego pomocy.
Przez chrzest święty człowiek otrzymuje łaskę uświęcającą, a nie anioła, gdyż ten był już obecny, czuwając nad nim z miłością. To ukazuje dobroć Boga: otacza On człowieka opieką, zanim ten zdoła jeszcze o cokolwiek poprosić.
Na czym polega jego posługa
Tradycyjna nauka wymienia cztery zadania anioła: oświecać, strzec, prowadzić i zarządzać. Oświeca, podsuwając dobre myśli, strzeże przed niebezpieczeństwami, których najczęściej wcale nie dostrzegamy, prostuje ścieżki w chwilach zwątpienia i kieruje ku celowi, do którego zostaliśmy powołani.
Nie wyręcza nas jednak z odpowiedzialności. Anioł nie podejmuje decyzji za człowieka i nie narusza jego wolności, lecz cicho zachęca do dobra. Dlatego modlimy się nie tylko o to, by przy nas był, lecz byśmy umieli wsłuchiwać się w jego zbawienne natchnienia.
Wspomnienie 2 października
Wspomnienie świętych aniołów stróżów rozwijało się najpierw w poszczególnych kościołach, aż papież Paweł V zatwierdził je w 1608 roku jako wspomnienie dowolne. Papież Klemens X uczynił je w 1670 roku obowiązkowym dla całego Kościoła i wyznaczył na 2 października, gdzie pozostaje do dziś, trzy dni po święcie świętych archaniołów. Papież Leon XIII podniósł jego rangę liturgiczną w 1883 roku.
W wielu parafiach tego dnia błogosławi się dzieci, a w rodzinach odmawia się wspólnie wieczorem modlitwę, którą całe pokolenia nosiły w swoich sercach.
Aniele Boży, Stróżu mój
Aniele Boży, Stróżu mój,
Ty zawsze przy mnie stój.
Rano, wieczór, we dnie, w nocy,
Bądź mi zawsze ku pomocy.
Strzeż duszy i ciała mego,
I doprowadź mnie do żywota wiecznego.
Amen.
W tej prostej modlitwie zawarta jest cała prawda o jego misji: czuwanie we dnie i w nocy, obrona przed złem, ustrzeżenie duszy od grzechu oraz wierne prowadzenie do wieczności. Dzieci zapamiętują te słowa, zanim pojmą ich pełny sens, a dorośli wracają do nich zawsze wtedy, gdy szukają prostoty i pokoju serca.
Orędownik niosący modlitwę
Aniołowie nie zatrzymują naszych westchnień dla siebie, lecz niosą je prosto do Boga. Sam Rafał mówi o tym Tobitowi: należy do tych, którzy zanoszą modlitwy świętych przed Boży majestat (Tb 12,15Jam jest bowiem Rafael Anjoł, je den z siedmi, którzy stojemy przed Panem.). W Apokalipsie Jan widzi anioła ze złotą kadzielnicą, składającego modlitwy wszystkich świętych na ołtarzu przed tronem Boga (Ap 8,3-4A drugi Aniół przyszedł i stanął przed ołtarzem, mając kadzielnicę złotą: i dano mu wiele kadzenia, aby oddał z modlitew wszech świętych na ołtarz złoty, który jest przed stolicą Bożą.).
Dlatego wezwanie do Anioła Stróża nigdy nie oddala od Chrystusa. Anioł został posłany przez Ojca i do Ojca powraca, a modlitwa powierzona jego dłoniom dociera dokładnie tam, skąd wypływa wszelkie błogosławieństwo.
Życie w przyjaźni z Aniołem Stróżem
Święci rozmawiali ze swym stróżem tak naturalnie, jak z kimś obecnym w pokoju. Zachęcali, by witać go o poranku, powierzać mu sprawy dnia, prosić przed trudną rozmową, by szedł przed nami, i dziękować mu wieczorem za opiekę. Ojciec Pio posyłał swego anioła z pomocą proszącym o modlitwę, przypominając niestrudzenie, że nikt z nas nie jest na ziemi sam.
Pobożność ta jest cicha i nie potrzebuje skomplikowanych form. Wystarczy krótkie westchnienie pośród codziennych zajęć. Zmienia ona jednak spojrzenie na codzienność: to, co bierzemy za szczęśliwy zbieg okoliczności lub trafną myśl w porę, przestaje być zwykłym przypadkiem.
Aniołowie narodów i wspólnot
Obok anioła osobistego tradycja zna także aniołów wspólnot. Daniel mówi o książętach czuwających nad narodami (Dn 10,13.21Lecz książę królestwa Perskiego przeciwiło mi się jeden i dwadzieścia dni, a oto Michael, jeden z książąt przedniejszych, przyszedł na pomoc moję, a jam tam został przy królu Perskim.), a Apokalipsa Jana kieruje listy do aniołów siedmiu Kościołów, poczynając od tego w Efezie (Ap 2,1Aniołowi Ephezkiego kościoła napisz: To mówi, który trzyma siedm gwiazd w prawicy swéj, który chodzi między siedmią lichtarzów złotych:). Stąd rodzi się przekonanie, że swoich aniołów mają także parafie, diecezje i narody, i że należy modlić się za nie tak samo jak za siebie.
To spojrzenie chroni nas przed samolubstwem i otwiera na tajemnicę świętych obcowania. Wierzący nie jest samotny ani w zaciszu swej izby, ani w kościele pośród tłumu, gdyż nad całą świątynią czuwa niewidzialny stróż postawiony przez miłość Ojca.
Obecność na całe życie
Cześć dla Anioła Stróża bywa niesłusznie sprowadzana wyłącznie do znanego obrazka dzieci idących przez kładkę. Ten wizerunek jest pełen ciepła, lecz nie wyczerpuje prawdy, gdyż anioł nie jest dany wyłącznie dzieciom. Towarzyszy żołnierzowi, leżącemu w szpitalu, zapracowanej matce, osobie starszej, kierowcy na drodze i pracującemu nocą, wiernie stojąc przy człowieku aż do ostatniego tchnienia.
Dlatego w święto Aniołów Stróżów Kościół modli się za wszystkich swoich wiernych. A ten, kto żyje ze świadomością, że u jego boku stoi ktoś, kto nieustannie wpatruje się w oblicze Boga, wkracza w każdy dzień z zupełnie innym pokojem w sercu.