Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Księga IV, Rozdział 67

Odpowiedź na zarzuty stawiane odnośnie do łamania

Pozostaje do rozważenia piąta trudność. Z tego co powiedzieliśmy, jest jasnym, że za podmiot łamania możemy przyjąć wymiary istniejące same przez się substancjalnie. Przez łamanie tych wymiarów nie łamie się jednak substancji ciała Chrystusa, dlatego, że całe ciało Chrystusa pozostaje pod każdą cząsteczką.

A chociaż to wydaje się trudnym do zrozumienia, jednak na podstawie tego co powiedzieliśmy, da się wytłumaczyć. Powiedziano bowiem powyżej, że ciało Chrystusa jest w tym sakramencie obecne w swej substancji, na mocy sakramentu; wymiary zaś ciała Chrystusa istnieją tam przez naturalną współobecność ze swą substancją, w sposób przeciwny niż ciało jest naturalnie obecne w miejscu; ciało bowiem naturalne jest w miejscu za pośrednictwem wymiarów, które są współmierne z danym miejscem.

W inny zaś sposób odnosi się coś substancjalnego do tego w czym istnieje, a w inny sposób odnosi się do tego w czym istnieje, coś wymiernego. Całość wymierna bowiem zawarta jest w jakiejś całości w ten sposób, że nie jest cała w żadnej poszczególnej części, lecz każda część jest w sobie, jak całość w całości. Stąd i ciało naturalne w ten sposób jest całkowicie w całym miejscu, iż nie jest całe w każdej części miejsca, lecz części ciała dostosowują się do części miejsca, dlatego, że ciało jest obecne w miejscu przez swe wymiary. Jeśli zaś jakaś całość substancjalna jest cała w pewnej całości, to jest również całkowicie w każdej jej części, podobnie jak całkowita natura i gatunek wody znajduje się w każdej cząsteczce wody, a cała dusza jest w każdej części ciała.

Ponieważ więc ciało Chrystusa jest w Sakramencie obecne co do swej substancji, w którą się zmieniła substancja chleba, choć pozostały wymiary chleba, tak samo, jak cały gatunek chleba zawierał się w każdej części wymiernej, tak i całkowite ciało Chrystusa znajduje się w każdej ich cząsteczce. A więc owo łamanie, czyli dzielenie nie dotyczy ciała Chrystusa, jakoby ono było podmiotem łamania, lecz podmiotem są wymiary chleba i wina, które pozostają, i które jak to powiedzieliśmy, są podmiotem innych przypadłości, które pozostają.

Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.