Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Księga IV, Rozdział 75

O różnych stopniach święceń kapłańskich

Należy rozważyć, że władza skierowana do wywołania głównego skutku, ma inne, niższe od siebie władze, które jej służą. Widzimy to jasno w sztuce; tej sztuce bowiem, która wprowadza formę sztuki, służą inne, które przysposabiają materię; ta zaś, która wprowadza formę, służy sztuce, do której zmierza cel dzieła; i dalej, te, które zmierzają do celu pośredniego, służą tym, do których należy cel ostateczny; np. sztuka rąbania drzewa służy sztuce budowania okrętów, ta zaś, sztuce żeglowania, ta znowu handlowi, lub sztuce wojskowej, lub czemuś podobnemu, odpowiednio do różnych celów żeglarstwa.

Ponieważ więc władza kapłaństwa odnosi się przede wszystkim do konsekrowania ciała Chrystusa Pana i udzielania go wiernym i do oczyszczania wiernych od grzechu, musi istnieć jakiś jej główny stopień, którego władza do tego przede wszystkim się odnosi, a tym jest sakrament kapłaństwa. Inne zaś, które służą temu samemu, przygotowując w pewien sposób materię, są niższymi stopniami. Ponieważ zaś, władza kapłańska, jak to powiedziano, odnosi się do dwóch rzeczy, mianowicie do konsekrowania ciała Chrystusa, oraz do tego, by wiernych uczynić zdolnymi, przez udzielanie rozgrzeszenia, do przyjmowania Eucharystii, trzeba, by niższe stopnie święceń służyły bądź to obu, bądź jednej tylko z tych rzeczy. Jest też jasnym, że wśród tych niższych stopni tym wyższym jest stopień, im bardziej, lub im w wyższy sposób służy stopniowi kapłaństwa.

Niższe więc stopnie służą kapłaństwu tylko w przygotowywaniu ludu: mianowicie ostiariusze przez powstrzymywanie niewiernych od dołączania się do wiernych, lektorzy przez to, że pouczają katechumenów o pierwszych prawdach wiary, i stąd mają sobie powierzone czytanie Pisma św. Starego Testamentu; egzorcyści zaś przez to, że oczyszczają tych, którzy już zostali pouczeni, lecz którym szatan przeszkadza w przyjmowaniu sakramentów.

Wyższe zaś stopnie kapłaństwa służą i do przygotowania ludu i do sprawowania sakramentu. Akolici mają bowiem straż nad naczyniami poświęconymi, w których się przygotowuje materia sakramentu, i dlatego powierza im się ampułki. Subdiakoni zaś sprawują straż nad świętymi naczyniami i nad przygotowaniem materii do konsekrowania. Diakoni zaś ponadto w pewnym stopniu posługują przy materii już konsekrowanej, o ile mianowicie rozdzielają wiernym Krew Chrystusa. I dlatego te trzy stopnie, mianowicie kapłanów, diakonów i subdiakonów, nazywają się świętymi, gdyż obejmują straż nad świętymi rzeczami. Wyższe stopnie służą też do przygotowania ludu. Stąd diakonom powierza się głoszenie nauki Ewangelii, subdiakonom nauki apostołów, akolitom przygotowanie do uroczystego głoszenia tej nauki, mianowicie noszenie światła i tym podobne rzeczy.

Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.