Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Księga IV, Rozdział 77

Że sakramentów mogą udzielać źli słudzy Kościoła

Widzimy z tego co powyżej powiedziano, że słudzy Kościoła ze swego urzędu otrzymują od Boga władzę rozdzielania wiernym sakramentów.

To zaś co jakaś rzecz zyskuje przez poświęcenie, pozostaje w niej na zawsze, dlatego niczego poświęconego nie poświęca się po raz drugi. Władza kapłańska pozostaje więc na zawsze w sługach Kościoła. Grzech więc jej nie usuwa. Sakramentów Kościoła mogą więc udzielać grzesznicy i źli ludzie, o ile mają święcenia kapłańskie.

Co więcej. Nikt nie ma władzy nad tym, co jego zdolność przechodzi, chyba, że skądinąd otrzyma tę władzę. Widocznym to jest i w przyrodzie i w sprawach świeckich; woda bowiem nie może ogrzewać, o ile nie otrzyma mocy ogrzewania od ognia; podobnie też nie można kogoś zamknąć do więzienia jeśli się nie ma upoważnienia do tego od króla. Skutki sakramentu przewyższają zaś władzę człowieka, jak widać z tego, co powiedziano powyżej. Nikt więc nie może udzielać sakramentów, choćby nie wiem jak był dobry, jeśli nie otrzymał władzy udzielania ich. Dobroci człowieka przeciwstawia się zaś złość i grzechy. A więc i grzech nie jest przeszkodą, dla tego, kto otrzymał władzę, w udzielaniu sakramentów.

Co więcej. Nazywa się człowieka dobrym lub złym z powodu cnoty lub złości jakiejś, które są pewnymi sprawnościami. Sprawność zaś tym się różni od możności, że przez możność możemy coś czynić; przez sprawność zaś nie jesteśmy w możności lub niemożności uczynienia czegoś, lecz jest nam łatwo lub trudno czynić dobrze czy źle. Przez sprawność więc ani nie nabywamy, ani nie tracimy możności czynienia czegoś, lecz przez sprawność zdobywamy łatwość czynienia coś dobrze lub źle. Stąd dlatego, że ktoś jest dobrym czy złym nie staje się zdolnym czy niezdolnym do sprawowania sakramentów, lecz zdolnym lub niezdolnym do godnego ich sprawowania.

Co więcej. Co działa mocą innego czynnika, nie upodabnia przedmiotu swego działania do siebie, lecz do głównego czynnika; jak np. dom nie staje się podobnym do narzędzi, których używa architekt, lecz do pomysłu jego sztuki. Słudzy zaś Kościoła nie działają własną mocą, tylko mocą Chrystusa, o którym powiedziano: „Ten jest, który chrzci” (J 1, 33). Stąd słudzy Kościoła działają jakoby narzędzia, sługa bowiem jest jakby żywym narzędziem. Złość sług nie przeszkadza więc wiernym w uzyskaniu przez sakramenty zbawienia od Chrystusa.

Oprócz tego. Nie można wyrokować o dobroci czy złości drugiego człowieka, to bowiem przysługuje samemu Bogu, który zna tajniki serca. Gdyby więc złość kapłana mogła być przeszkodą dla skutku sakramentu, człowiek nie mógłby mieć silnej ufności w swoje zbawienie, ani też sumienie jego nie zostałoby uwolnione od grzechu. Nie byłoby też odpowiednim, by ktoś pokładał nadzieję swego zbawienia w dobroci człowieka tylko; powiedziano bowiem: „Przeklęty człowiek, który ufa człowiekowi” (Jr 17, 5). Gdyby zaś człowiek mógł się spodziewać zbawienia przez sakramenty tylko przez dobrego kapłana udzielone, to wydaje się, żeby nadzieję w swoje zbawienie opierał na człowieku. Abyśmy więc mogli nadzieję naszego zbawienia pokładać w Chrystusie, który jest Bogiem i człowiekiem, musimy uznać, że sakramenty są zbawienne z mocy Chrystusa, czy są udzielone przez dobrych, czy złych kapłanów.

Widocznym to jest również z tego, że Chrystus Pan każe nam słuchać nawet złych przełożonych, których uczynków nie należy jednak naśladować, mówi bowiem: „Na stolicy Mojżeszowej usiedli doktorowie i faryzeuszowie. Wszystko tedy, cokolwiek wam rozkażą, zachowajcie i czyńcie; ale według uczynków ich nie czyńcie” (Mt 23, 2-3). Bardziej zaś należy słuchać ludzi, dlatego, że otrzymali od Chrystusa władzę, niż dlatego, że usiedli na stolicy Mojżesza. Trzeba więc słuchać i złych kapłanów, a to dlatego, że pozostaje w nich władza kapłańska i z powodu niej mamy im być posłuszni. Nawet i źli mają więc władzę udzielania sakramentów.

Przez to usuwamy błąd tych, którzy mówią, że tylko sami dobrzy mogą sprawować sakramenty, źli zaś nie mogą tego czynić.

Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.