Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

I, q. 1, a. 4

Czy teologia jest nauką praktyczną

Zarzut pierwszy. Wydaje się, że teologia jest nauką praktyczną. Celem bowiem nauki praktycznej jest działanie, według Filozofa w II Metaph. Teologia zaś odnosi się do działania, według owych słów (Jk 1, 22): A bądźcie czynicielami słowa, a nie słuchaczami tylko. Zatem teologia jest nauką praktyczną.

Zarzut drugi. Oprócz tego teologia dzieli się na Prawo Stare i Nowe. Prawo zaś należy do nauki moralnej, która jest nauką praktyczną. Zatem teologia jest nauką praktyczną.

Lecz przeciwnie, każda nauka praktyczna zajmuje się działaniami ludzkimi, jak nauka moralna czynami ludzkimi, a architektura budynkami. Teologia zaś zajmuje się głównie Bogiem, którego szczególnym dziełem jest człowiek. Zatem nie jest ona nauką praktyczną, ale raczej spekulatywną.

Odpowiadam, że teologia, będąc jedną jedyną nauką, jak to powiedziano w poprzednim paragrafie, obejmuje to, co należy do różnych nauk filozoficznych, ze względu na wspólną treść formalną, której w różnych przedmiotach dotyka: mianowicie, o ile są poznawalne światłem bożym. Stąd, choć w naukach filozoficznych jedne są spekulatywne, a drugie praktyczne, to jednak teologia obejmuje obydwa rodzaje; tak jak Bóg tą samą wiedzą poznaje siebie i to co czyni. Raczej jest jednak spekulatywną niż praktyczną, ponieważ więcej zajmuje się rzeczami boskimi, niż czynami ludzkimi. Tymi zaś zajmuje się, o ile człowiek przez nie zdąża do doskonałego poznania Boga, na czym polega szczęście wieczne. Z tego wszystkiego jasną jest odpowiedź na zarzuty.

Przekład: Summa teologiczna, Kraków 1927 do 1933, tłumaczona staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.