I, q. 19, a. 2
Czy Bóg chce innych rzeczy prócz siebie
Zarzut pierwszy. Wydaje się, że Bóg nie chce innych rzeczy prócz Siebie. Boże chcenie bowiem jest Jego bytem. Lecz Bóg nie jest czymś innym od Siebie. Zatem nie chce innych rzeczy prócz Siebie.
Zarzut drugi. Oprócz tego rzecz chciana porusza wolę, tak jak rzecz pożądana pożądanie, jak powiedziano w III De Anima. Jeśli więc Bóg chce czegoś innego prócz Siebie, Jego wola będzie poruszana przez coś innego; a to jest niemożliwe.
Zarzut trzeci. Oprócz tego wszelkiej woli wystarcza jakiś przedmiot chciany, niczego poza nim nie szuka. Lecz Bogu wystarcza Jego dobroć, a wola Jego z niej się nasyca. Zatem Bóg nie chce innych rzeczy prócz Siebie.
Zarzut czwarty. Oprócz tego czyn woli mnoży się według przedmiotów chcianych. Jeśli więc Bóg chce Siebie i innych rzeczy prócz Siebie, wynika z tego, że czyn Jego woli jest wieloraki, a tym samym, Jego byt, którym jest Jego chcenie. To zaś jest niemożliwe. Zatem nie chce innych rzeczy prócz Siebie.
Lecz przeciwnym temu jest, co mówi Apostoł (1 Tes 4, 3): ta jest wola boża, poświęcenie wasze.
Odpowiadam, że Bóg nie tylko chce Siebie, lecz także innych rzeczy prócz Siebie. A to widocznym jest z porównania poprzednio wyprowadzonego. Rzecz w przyrodzie bowiem nie tylko ma naturalną skłonność odnośnie do własnego dobra, by je zdobyć, jeśli go nie posiada, lub by w nim spocząć, gdy je posiada, lecz także, by własne dobro na inne rzeczy rozlewać, o ile to jest możliwym. Stąd widzimy, że każdy czynnik, o ile jest w czynie i doskonały, wydaje skutek podobny do siebie. Stąd i to należy do pojęcia wolności, by dobra, które ktoś posiada, udzielał innym, o ile to jest możliwym. I to przede wszystkim jest właściwością woli bożej, od której przez pewne podobieństwo pochodzi wszelka doskonałość. Stąd jeśli rzeczy w przyrodzie o ile są doskonałe, udzielają swego dobra innym, o wiele więcej jest właściwością woli bożej, by innym dobra Swego przez podobieństwo udzielała, o ile to jest możliwe. Tak tedy chce, by był i On i inne rzeczy. Lecz Siebie jako celu, innych rzeczy zaś jako dla celu, o ile przystoi dobroci bożej, by i inne rzeczy w niej uczestniczyły.
Odpowiedź na pierwszy zarzut. Chociaż chcenie boże jest Jego bytem rzeczowo, jednak pojęciowo się różni, odnośnie do różnego sposobu rozumienia i oznaczenia, jak jasnym jest z tego, co powiedziano powyżej (R. XIII § 4). Przez to bowiem, że mówię, że Bóg jest, nie wprowadza się jakiegoś stosunku do czegoś, jak w tym, gdy mówię, że Bóg chce. I dlatego, chociaż nie jest niczym innym niż Sobą, jednak chce czegoś innego prócz Siebie.
Odpowiedź na drugi zarzut. W tych rzeczach, których chcemy dla celu, cel jest całym powodem poruszenia; i to jest, co porusza wolę. A to przede wszystkim okazuje się w tych rzeczach, których chcemy tylko dla celu. Kto bowiem chce przyjąć gorzki napój, chce w nim tylko zdrowia, i to jest tylko, co porusza Jego wolę. Inaczej zaś rzecz się ma z tym, który przyjmuje napój słodki, którego może ktoś chcieć nie tylko dla zdrowia, ale także dla niego samego. Stąd skoro Bóg nie chce innych rzeczy prócz Siebie jak tylko dla tego celu, którym jest Jego dobroć, jak to powiedziano (w corpus paragrafu), nie wynika, by coś innego niż Jego dobroć poruszało Jego wolę. I tak, jak inne niż On sam rzeczy, rozumie, rozumiejąc Swoją istotność, tak chce innych rzeczy prócz Siebie, chcąc Swej dobroci.
Odpowiedź na trzeci zarzut. Z tego, że woli bożej wystarcza Jego dobroć, nie wynika, by niczego innego nie chciał; lecz że nie chce czegoś innego, jak tylko z powodu swej dobroci. Jak rozum boży, chociaż jest doskonały, z tego samego, że poznaje istotność bożą, jednak i inne rzeczy w Nim poznaje.
Odpowiedź na czwarty zarzut. Jak rozumienie boże jest jednym, ponieważ wiele widzi tylko w jednym, tak chcenie boże jest jednym i pojedynczym, ponieważ chce wiele rzeczy tylko przez jedno, a tym jest Jego dobroć.
Przekład: Summa teologiczna, Kraków 1927 do 1933, tłumaczona staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.