I, q. 21, a. 2
Czy sprawiedliwość Boga jest prawdą
Zarzut pierwszy. Wydaje się, że sprawiedliwość Boga nie jest prawdą. Sprawiedliwość bowiem jest we woli. Jest bowiem prawością woli, jak mówi Anzelm (Dial. de Verit., c. 13), prawda zaś jest w umyśle, według Filozofa w VI Metaph. i w VI Ethic. Zatem sprawiedliwość nie należy do prawdy.
Zarzut drugi. Oprócz tego według Filozofa w IV Ethic. prawda jest pewną cnotą różną od sprawiedliwości. Zatem prawda nie należy do pojęcia sprawiedliwości.
Lecz przeciwnym temu jest, co powiedziano (Ps 84, 11): miłosierdzie i prawda spotkały się; a kładzie się tu prawdę za sprawiedliwość.
Odpowiadam, że prawda polega na zrównaniu umysłu i rzeczy, jak to powyżej powiedziano. Umysł zaś, który jest przyczyną rzeczy, przyrównuje się do niej jako reguła i miara. Przeciwnie zaś ma się rzecz z umysłem, który bierze wiedzę z rzeczy. Gdy więc rzeczy są miarą i regułą umysłu, prawda polega na tym, że umysł zrównuje się z rzeczą, jak to się w nas dzieje. Z tego bowiem, że rzecz jest lub jej nie ma, mniemanie nasze i mowa jest prawdziwa lub fałszywa. Lecz kiedy umysł jest regułą lub miarą rzeczy, prawda polega na tym, że rzeczy zrównują się z umysłem; jak na przykład się mówi, że artysta robi prawdziwe dzieło, gdy się ono zgadza ze sztuką. Jak zaś mają się rzeczy sztuki do sztuki, tak się mają dzieła sprawiedliwe do prawa, z którym się zgadzają. Sprawiedliwość więc Boga, która ustanowiła porządek w rzeczach, odpowiedni do wymagania swej mądrości, która jest Jego prawem, stosownie nazywa się prawdą. Tak mówi się także i u nas prawda sprawiedliwości.
Odpowiedź na pierwszy zarzut. Sprawiedliwość, odnośnie do prawa kierującego, jest w rozumie czyli w umyśle; lecz co do rozkazu, którym czyny kieruje się według prawa, jest we woli.
Odpowiedź na drugi zarzut. Prawda ta, o której tam mówi Filozof, jest pewną cnotą, przez którą ktoś się okazuje takim w słowach i czynach, jakim jest. I w ten sposób polega na zgodności znaku z rzeczą; nie zaś na zgodności skutku z przyczyną i regułą, jak to powiedziano o prawdzie sprawiedliwości.
Przekład: Summa teologiczna, Kraków 1927 do 1933, tłumaczona staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.