Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

I, q. 24, a. 2

Czy księga żywota odnosi się tylko do życia chwały przeznaczonych

Zarzut pierwszy. Wydaje się, że księga żywota nie odnosi się tylko do życia chwały przeznaczonych. Księga żywota jest bowiem wiedzą o życiu. Lecz Bóg przez Swoje życie zna wszelkie inne życie. Zatem księga żywota otrzymuje nazwę przede wszystkim odnośnie do życia Boga, a nie tylko odnośnie do życia przeznaczonych.

Zarzut drugi. Jak życie chwały pochodzi od Boga, tak i życie natury. Jeśli więc znajomość życia chwały nazywa się księgą żywota, także wiedza o życiu natury nazywać się będzie księgą żywota.

Zarzut trzeci. Oprócz tego niektórzy są wybrani do łaski, którzy nie są wybrani do życia chwały, jak jasnym jest z tego co powiedziano (J 6, 71): Izalim nie dwunastu was obrał; a jeden z was jest diabeł. Lecz księga żywota jest spisaniem wyboru bożego, jak to powiedziano (w par. poprzednim). Zatem odnosi się także do życia łaski.

Lecz przeciwnym temu jest, że księga żywota jest znajomością przeznaczenia, jak to powiedziano (w par. poprzednim). Lecz przeznaczenie nie uwzględnia życia łaski, chyba o ile kieruje się do chwały, nie są bowiem przeznaczeni ci, którzy mają łaskę, a nie osiągają chwały. O księdze więc żywota mówi się tylko odnośnie do chwały.

Odpowiadam, że księga żywota, jak to powiedziano (tamże), wnosi jakiś spis albo wiedzę wybranych do żywota. Wybrany zaś ktoś jest do tego, co nie należy mu się według jego natury. A znowu to, do czego ktoś jest wybrany, mieści w sobie pojęcie celu; żołnierz bowiem nie jest wybrany ani zapisany na to, by został uzbrojony, lecz na to, by walczył; to bowiem jest właściwym obowiązkiem, do którego jest wojsko przeznaczone. Celem zaś istniejącym ponad naturą jest życie chwały, jak to powyżej powiedziano (R. XII, par. 4, R. XXIII, par. 1). Stąd we właściwym znaczeniu, księga żywota odnosi się do życia chwały.

Odpowiedź na pierwszy zarzut. Życie boże, nawet o ile jest życiem chwalebnym, jest naturalne dla Boga. Stąd odnośnie do niego nie ma wyboru i co za tym idzie, nie ma też księgi żywota. Nie mówimy bowiem, że jakiś człowiek jest wybrany do tego, by posiadał zmysł, lub coś z tych rzeczy, które wynikają z natury. Stąd przez to także jasną jest odpowiedź na drugi zarzut. Odnośnie bowiem do życia naturalnego nie ma wyboru, ani księgi żywota.

Odpowiedź na trzeci zarzut. Życie łaski nie zawiera pojęcia celu, lecz pojęcie tego, co jest skierowane do celu. Stąd tylko o tyle mówi się, że ktoś jest wybrany do życia łaski, o ile życie łaski skierowane jest do chwały. I z tego powodu o tych, którzy mają łaskę, a odpadają od chwały, nie mówi się, że są wprost wybrani, lecz pod pewnym względem. I podobnie nie mówi się, że są wpisani wprost do księgi żywota, lecz pod pewnym względem; o ile mianowicie istnieje co do nich rozporządzenie i wiedza boża, że mają mieć jakieś skierowanie do życia wiecznego, odnośnie do uczestnictwa w łasce.

Przekład: Summa teologiczna, Kraków 1927 do 1933, tłumaczona staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.