Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

I, q. 26, a. 2

Czy Boga nazywa się szczęśliwym odnośnie do rozumu

Zarzut pierwszy. Wydaje się, że Boga nie nazywa się szczęśliwym odnośnie do rozumu. Szczęśliwość bowiem jest najwyższym dobrem. Lecz dobro mówi się o Bogu według istotności; dobro bowiem dotyczy bytu, który odnosi się do istotności, według Boecjusza (de Hebdomad). Więc i o szczęśliwości w Bogu mówi się odnośnie do istotności a nie odnośnie do rozumu.

Zarzut drugi. Oprócz tego, szczęśliwość zawiera pojęcie celu. Cel zaś jest przedmiotem woli, jak i dobra. Zatem o szczęśliwości w Bogu mówi się odnośnie do woli a nie odnośnie do rozumu.

Lecz przeciwnym temu jest, co mówi Grzegorz XXXII Moralium c. VI: Ten jest pełen chwały, który Sobą Samym się ciesząc, nie potrzebuje przydanych pochwał. Być zaś pełnym chwały, znaczy być szczęśliwym. Skoro więc Boga używamy rozumem, ponieważ widzenie jest całą zapłatą, jak mówi Augustyn (Serm. II. in Ps. XC. n. 13) wydaje się, że o szczęśliwości mówi się w Bogu odnośnie do rozumu.

Odpowiadam, że jak to powiedziano (w par. poprzednim), szczęśliwość oznacza doskonałe dobro natury rozumnej. I w ten sposób dzieje się, że jak każda rzecz pożąda swej doskonałości, tak i natura rozumna naturalnie pragnie być szczęśliwą. To zaś co jest najdoskonalsze w każdej naturze rozumnej, jest to czynność rozumu, za pomocą której w pewien sposób rozumie ona wszystko. Stąd szczęśliwość każdej natury rozumnej stworzonej polega na rozumieniu. W Bogu zaś być i rozumieć, nie jest co innego rzeczowo, lecz tylko pojęciowo. Należy zatem przypisywać Bogu szczęśliwość odnośnie do rozumu, tak jak i innym błogosławionym, którzy nazywają się błogosławionymi przez upodobnienie do Jego szczęśliwości.

Odpowiedź na pierwszy zarzut. Tym argumentem dowodzi się, że Bóg jest istotnościowo szczęśliwym, a nie, że szczęśliwość jest mu właściwą ze względu na istotność, lecz raczej ze względu na Jego rozum.

Odpowiedź na drugi zarzut. Szczęśliwość będąc dobrem jest przedmiotem woli. Rozumie się zaś, że przedmiot jest pierwej niż czyn możności. Stąd według sposobu rozumienia, wcześniejszą jest szczęśliwość boża od czynu woli w niej spoczywającego. A tym może być tylko czyn rozumu. Stąd w czynie rozumu znachodzi się szczęśliwość.

Przekład: Summa teologiczna, Kraków 1927 do 1933, tłumaczona staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.