Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

I, q. 38, a. 2

Czy Dar jest imieniem własnym Ducha Świętego

Zarzut pierwszy. Wydaje się, że Dar nie jest imieniem własnym Ducha Świętego. Darem bowiem nazywa się rzecz jakąś stąd, że się ją daje. Lecz jak powiedziano (Iz 9, 5): syn jest nam dany. Zatem być Darem jest właściwością Syna jak i Ducha Świętego.

Zarzut drugi. Oprócz tego imię własne jakiejś osoby, oznacza jakąś jej właściwość. Lecz to imię Dar nie oznacza jakiejś właściwości Ducha Świętego. Zatem dar nie jest imieniem własnym Ducha Świętego.

Zarzut trzeci. Oprócz tego Duch Święty może być nazwany duchem jakiegoś człowieka, jak powiedziano powyżej (R. 36, par. 1). Lecz nie można Go nazwać darem jakiegoś człowieka, lecz tylko Darem Boga. Zatem dar nie jest własnym imieniem Ducha Świętego.

Lecz przeciwnym temu jest co mówi Augustyn w IV de Trin. (cap. 20): Jak być rodzonym znaczy dla Syna być od Ojca, tak dla Ducha Świętego być darem Boga znaczy pochodzić od Ojca i Syna. Lecz Duch Święty otrzymuje imię własne, o ile pochodzi od Ojca i Syna. Zatem i Dar jest imieniem własnym Ducha Świętego.

Odpowiadam, że Dar, o ile się go w Bogu bierze osobowo, jest imieniem własnym Ducha Świętego. Dla okazania tego należy wiedzieć, że właściwie dar jest dawaniem, którego się nie zwraca, według Filozofa (Topic. lib. IV, c. 4), to znaczy, którego się nie daje w zamiarze wynagrodzenia, i tak wprowadza pojęcie darowizny bez wynagrodzenia. Powodem zaś darowizny jest miłość, dlatego bowiem dajemy komuś coś za darmo, że mu dobrze życzymy. Pierwszym więc co mu dajemy jest miłość, którą mu życzymy dobra. Stąd jest jasnym, że miłość zawiera pojęcie pierwszego daru, przez który się daje wszystkie dary, za które nie daje się wynagrodzenia. Stąd, skoro Duch Święty pochodzi jako miłość, jak już powiedziano (R. 27, par. 4; R. 37, par. 1), pochodzi jako dar pierwszy. Stąd mówi Augustyn (w XV de Trin. cap. 19): że przez Dar, którym jest Duch Święty, wiele poszczególnych darów rozdziela się między członków Chrystusa.

Odpowiedź na pierwszy zarzut. Jak Syn, ponieważ pochodzi sposobem Słowa, w którego pojęciu mieści się to, że jest podobieństwem do swego początku, nazywa się właściwie Obrazem, chociaż także Duch Święty jest podobny do Ojca; tak też Duch Święty, ponieważ od Ojca pochodzi jako Miłość, nazywa się w właściwym znaczeniu Darem, chociaż także Syn jest dany. To bowiem właśnie, że Syn jest dany, pochodzi od miłości Ojca, według słów (J 3, 16): Tak Bóg umiłował świat, że Syna swego jednorodzonego dał.

Odpowiedź na drugi zarzut. W imieniu daru wprowadza się pojęcie, że rzecz jakaś należy do dawcy przez swe pochodzenie. I w ten sposób wprowadza się właściwość początku Ducha Świętego, którą jest pochodzenie.

Odpowiedź na trzeci zarzut. Dar, zanim zostanie dany, jest tylko dającego, lecz gdy zostanie dany jest tego, komu się go daje. Skoro więc Dar nie wnosi pojęcia dawania w czynie, nie może być nazwanym darem człowieka, lecz Darem Boga dającego. Gdy zaś jest już dany, wtedy jest czy to duchem człowieka, czy rzeczą mu daną.

Przekład: Summa teologiczna, Kraków 1927 do 1933, tłumaczona staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.