Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

I, q. 43, a. 3

Czy niewidzialne posłannictwo Osoby boskiej jest tylko odnośnie do daru łaski poświęcającej

Zarzut pierwszy. Wydaje się, że posłannictwo niewidzialne Osoby Boskiej nie jest tylko odnośnie do daru łaski poświęcającej. To, że Osoba boska jest posłana, znaczy że jest dana. Jeśli więc się Osobę boską posyła tylko według darów łaski poświęcającej, nie będzie się dawało samej Osoby boskiej, lecz tylko jej dary. A to jest błędem tych, którzy mówią, że nie Duch święty jest dawany, ale jego dary.

Zarzut drugi. Oprócz tego, ten przyimek odnośnie oznacza stosunek jakiejś przyczyny. Lecz Osoba boska jest przyczyną, że się ma dar łaski poświęcającej a nie naodwrót, według owych słów do (Rz 5, 5): miłość boża rozlana jest w sercach naszych przez Ducha świętego, który nam jest dany. Zatem nieodpowiednio się mówi, że Osoba boska jest posłaną odnośnie do darów łaski poświęcającej.

Zarzut trzeci. Oprócz tego mówi Augustyn w IV de Trin. cap. XX, że Syn, gdy w czasie poznawany jest umysłem, nazywa się posłany. Lecz Syna poznaje się nie tylko przez łaskę poświęcającą, lecz także przez darmo daną, jak przez wiarę i przez wiedzę. Zatem Osoba boska jest posłana nie tylko według łaski poświęcającej.

Zarzut czwarty. Oprócz tego mówi Rabanus, że Duch święty został dany Apostołom dla działania cudów. To zaś nie jest darem łaski poświęcającej, ale łaski darmo danej. Zatem Osoba boska nie tylko jest dana odnośnie do łaski poświęcającej.

Lecz przeciwnym jest co mówi Augustyn w XV de Trin. (c. XXVII), że Duch święty pochodzi w czasie dla uświęcenia stworzenia. Posłanie zaś jest pochodzeniem w czasie. Skoro więc uświęcenie stworzenia dokonuje się tylko przez łaskę poświęcającą, wynika, że posłanie Osoby boskiej dokonuje się tylko przez łaskę poświęcającą.

Odpowiadam, że odpowiednim jest, by Osoba boska była posłana, o ile nowym sposobem w kimś istnieje, a żeby była daną, o ile Bóg ją posiada. Obydwa zaś te sposoby są tylko przez łaskę poświęcającą. Jest bowiem jeden wspólny sposób, którym Bóg jest we wszystkich rzeczach przez istotność, potęgę i obecność, jak przyczyna w skutkach uczestniczących w jej dobroci. Ponad tym zaś wspólnym sposobem jest jeden sposób szczególny, który odpowiada stworzeniu rozumnemu, w którym mówi się, że Bóg jest jak poznane w poznającym, i ukochane w kochającym. A ponieważ przez poznanie i miłość dosięga stworzenie rozumne działaniem swoim aż do samego Boga, mówi się, że tym szczególnym sposobem Bóg nie tylko jest w stworzeniu rozumnym, lecz tak w nim mieszka, jak w swej świątyni. Tak więc żaden inny skutek nie może być powodem, by Osoba boska była nowym sposobem w stworzeniu rozumnym, jak tylko łaska poświęcająca. Stąd tylko odnośnie do łaski poświęcającej Osoba boska jest posłana i pochodzi czasowo. Podobnie o tym tylko mówimy, że je posiadamy, czym się możemy swobodnie posługiwać i używać tego. Mieć zaś możność używania Osoby boskiej jest tylko odnośnie do łaski poświęcającej. Lecz jednak w samym darze łaski poświęcającej człowiek posiada Ducha świętego i jest Jego mieszkaniem. Stąd sam Duch święty jest dawany i posyłany.

Odpowiedź na pierwszy zarzut. Przez dar łaski poświęcającej udoskonala się stworzenie rozumne tak, by nie tylko swobodnie posługiwało się samym darem stworzonym, ale by używało samej Osoby boskiej. I dlatego posłanie niewidzialne dokonywa się odnośnie do daru łaski poświęcającej, a jednak daną jest sama Osoba boska.

Odpowiedź na drugi zarzut. Łaska poświęcająca przygotowuje duszę do posiadania Osoby boskiej, i to się oznacza, gdy się mówi, że Duch święty jest dany odnośnie do daru łaski. Lecz jednak sam ten dar jest od Ducha świętego i to się oznacza, gdy się mówi, że miłość boża rozlana jest w sercach naszych przez Ducha świętego.

Odpowiedź na trzeci zarzut. Chociaż przez niektóre skutki możemy poznać Syna, jednak nie mieszka w nas przez jakieś skutki, ani też go nie posiadamy.

Odpowiedź na czwarty zarzut. Czynienie cudów okazuje łaskę poświęcającą, jak i dar proroctwa, i każda łaska darmo dana. Stąd w (1 Kor 12, 7), łaska darmo dana jest nazwana okazaniem ducha. Tak więc mówi się, że Apostołom jest dany Duch święty dla działania cudów, ponieważ została im dana łaska poświęcająca ze znakiem który ją okazuje. Jeśliby zaś był dany tylko znak łaski poświęcającej, bez łaski, nie mówiłoby się wprost, że Duch święty jest dany, chyba może z jakimś określeniem, jak gdy się mówi, że komuś jest dany Duch proroczy, lub cudów, o ile od Ducha świętego ma władzę prorokowania lub czynienia cudów.

Przekład: Summa teologiczna, Kraków 1927 do 1933, tłumaczona staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.