Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

I, q. 51, a. 2

Czy aniołowie przybierają ciała

Zarzut pierwszy. Wydaje się, że aniołowie ciał nie przybierają. W działaniu bowiem anioła nie ma nic zbytecznego, jak też i w działaniu natury. Lecz byłoby zbytecznym, gdyby aniołowie przybierali ciała, anioł bowiem nie potrzebuje ciała, skoro moc jego przewyższa wszelką moc ciała. Zatem anioł nie przybiera ciała.

Zarzut drugi. Oprócz tego wszelkie przybieranie zmierza do jakiegoś połączenia, ponieważ przybrać (assumere) znaczy brać sobie (ad se sumere). Lecz ciało nie łączy się z aniołem jak z formą, jak to powiedziano (w artykule poprzednim). Z tego zaś, że się z nim łączy jak z motorem, nie mówi się, że jest przybrane; inaczej wynikałoby, że wszystkie ciała, poruszane przez aniołów, byłyby przez nich przybrane. Zatem aniołowie ciał nie przybierają.

Zarzut trzeci. Oprócz tego aniołowie nie przybierają ciał z ziemi lub wody, gdyż by nagle nie znikali, ani też z ognia, gdyż spaliliby te rzeczy, z którymi by się zetknęli, ani też z powietrza, ponieważ powietrze nie może przyjmować kształtów ani barw. Zatem aniołowie ciał nie przybierają.

Lecz przeciwnym jest co mówi Augustyn, XVI De civ. Dei (c. XXIX), że aniołowie ukazali się Abrahamowi w przybranych ciałach.

Odpowiadam, że niektórzy powiedzieli, iż aniołowie nigdy ciał nie przybierają, lecz że wszystko co w Piśmie św. czyta się o ukazaniach się aniołów, odbywa się w widzeniu proroczym, to jest w wyobraźni. Lecz to się sprzeciwia zamiarowi Pisma św. To bowiem co się ogląda widzeniem wyobraźni, jest tylko w wyobraźni widzącego, stąd nie wszyscy bez różnicy je widzą. Pismo św. zaś tak czasem wprowadza okazujących się aniołów, że powszechnie ich widziano, jak na przykład aniołów okazujących się Abrahamowi widział on i cała jego rodzina i Lot i obywatele Sodomy. Podobnie wszyscy widzieli anioła, który okazał się Tobiaszowi. Z tego wynika jasno, że tego rodzaju rzeczy są widziane wzrokiem cielesnym, za pomocą którego widzi się to, co jest poza widzącym, stąd wszyscy to mogą widzieć.根Takim zaś widzeniem widzi się tylko ciało. Skoro więc aniołowie nie są ani ciałami, ani nie mają ciał z natury z nimi złączonych, jak widać z tego co powyżej powiedziano (w art. poprz. i R. 50, art. 1), pozostaje, że czasem przybierają ciała.

Odpowiedź na pierwszy zarzut. Aniołowie nie potrzebują przybranego ciała dla siebie samych, lecz dla nas, by obcując poufale z ludźmi, wykazali umysłowe współżycie, którego ludzie się z nimi spodziewają w przyszłym życiu. To nadto, że aniołowie przybierali ciała w Starym Testamencie, było pewną figurą, okazującą, że Słowo Boże przybierze ciało ludzkie. Wszystkie bowiem jawienia się w Starym Testamencie były skierowane do tego zjawienia się, którym Syn Boży ukazał się w ciele.

Odpowiedź na drugi zarzut. Ciało przybrane łączy się z aniołem, jednak nie jako z formą, ani tylko jako z poruszającym, lecz jak z poruszającym przedstawionym przez przybrane ciało ruchome. Jak bowiem w Piśmie św. własności rzeczy umysłowych opisuje się pod podobieństwem rzeczy zmysłowych, tak ciała zmysłowe moc Boża w ten sposób kształtuje przez aniołów, by były odpowiednie do przedstawienia umysłowych własności anioła. I to znaczy, że anioł przybiera ciało.

Odpowiedź na trzeci zarzut. Chociaż powietrze pozostające w swej rzadkości nie zatrzymuje kształtu, ani barwy, gdy jednak się zgęszcza, może być ukształtowane i zabarwione, jak to widać w chmurach; i tak aniołowie przybierają ciała z powietrza, zgęszczając je mocą Bożą o ile potrzeba na ukształtowanie ciała, które mają przybrać.

Przekład: Summa teologiczna, Kraków 1927 do 1933, tłumaczona staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.