I, q. 62, a. 8
Czy anioł błogosławiony może grzeszyć
Zarzut pierwszy. Wydaje się, że anioł błogosławiony może grzeszyć, stan błogosławiony bowiem nie usuwa natury, jak powiedziano (w paragrafie poprzednim). Lecz do pojęcia natury stworzonej należy, by mogła podlegać brakom. Zatem anioł błogosławiony może grzeszyć.
Zarzut drugi. Oprócz tego władze umysłowe odnoszą się do przeciwieństw, jak mówi Filozof (VIII Metaph). Lecz wola anioła błogosławionego nie przestaje być rozumną. Odnosi się zatem do dobrego i złego.
Zarzut trzeci. Oprócz tego należy do wolnej woli, że człowiek może wybrać dobro i zło. Lecz w aniołach błogosławionych nie umniejsza się wolna wola. Zatem mogą grzeszyć.
Lecz przeciwnym jest, co mówi Augustyn XI super Gen. ad Litt., że ta natura, która nie może grzeszyć, jest w świętych aniołach. Zatem święci aniołowie nie mogą grzeszyć.
Odpowiadam, że aniołowie błogosławieni nie mogą grzeszyć. A to dlatego, że ich szczęśliwość polega na tym, że widzą Boga przez istotność. Istotność zaś Boga jest to sama istotność dobroci. Stąd tak się ma anioł widzący Boga do Samego Boga, jak się ma ktokolwiek nie widzący Boga do powszechnego pojęcia dobra. Jest zaś niemożliwym, by ktokolwiek czegoś chciał, lub coś działał inaczej, jak tylko zmierzając do dobra, lub, by chciał odwrócić się od dobra jako takiego. Zatem anioł szczęśliwy nie może chcieć lub działać, jak tylko zmierzając do Boga. Tak zaś chcąc lub działając, nie może grzeszyć. Stąd anioł błogosławiony w żaden sposób nie może grzeszyć.
Odpowiedź na pierwszy zarzut. Dobro stworzone, rozważane samo w sobie, może zawodzić. Lecz z doskonałego złączenia z dobrem niestworzonym, jakim jest zjednoczenie w stanie ubłogosławionym, osiąga to, że nie może grzeszyć dla przyczyny już powiedzianej (w corpus paragrafu).
Odpowiedź na drugi zarzut. Władze umysłowe odnoszą się do rzeczy przeciwnych, w tych przedmiotach, do których z natury nie są skierowane; lecz co do tych przedmiotów, do których z natury się kierują, nie odnoszą się do przeciwnych przedmiotów. Umysł bowiem nie może nie godzić się na zasady znane z natury; i podobnie wola nie może nie lgnąć do dobra, o ile jest dobrem, gdyż z natury jest do dobra skierowana, jako do swego przedmiotu. Wola więc anioła stoi w stosunku do przedmiotów przeciwnych, o ile nimi są czynić wiele, lub nie czynić. Lecz co do samego Boga, w którym widzą, że jest samą istotnością dobroci, nie stoją w stosunku jak do przedmiotów przeciwnych, lecz według Niego kierują się do wszystkiego, cokolwiek wybiorą z rzeczy przeciwnych. A w tym nie ma grzechu.
Odpowiedź na trzeci zarzut. Wolna wola tak się ma do wybierania tego co prowadzi do celu, jak się ma rozum do wniosków. Jasnym zaś jest, że należy do władzy umysłu, by mógł dojść do różnych wniosków według podanych zasad; lecz by doszedł do jakiegoś wniosku opuszczając porządek zasad, to pochodzi z jego niedoskonałości. Stąd to, by wolna wola mogła wybrać różne rzeczy, zachowując porządek celu, to należy do doskonałości jej wolności; lecz by coś wybrała odwracając się od porządku celu, co znaczy grzeszyć, to należy do niedoskonałości wolności. Stąd w aniołach jest większa wolna wola, którzy nie mogą grzeszyć, niż w nas, którzy możemy grzeszyć.
Przekład: Summa teologiczna, Kraków 1927 do 1933, tłumaczona staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.