Księga I, Rozdział 33
Że nie wszystkie imiona orzeka się o Bogu i o stworzeniach czysto różnoznacznie
Z tego, co powiedziano, jest jasnym, że to, co się orzeka o Bogu i o innych rzeczach, nie mówi się zupełnie różnoznacznie, jak na przykład w tych rzeczach, które są różnoznaczne przypadkowo.
W tych bowiem rzeczach, które są przypadkowo różnoznaczne, nie znajduje się żadnego porządku lub stosunku jednego do drugiego, lecz to, że jedno imię przypisuje się różnym rzeczom, dzieje się zupełnie przypadkowo; imię bowiem nadane jednemu, nie oznacza, że ono ma przyporządkowanie do drugiego. Nie tak zaś jest z imionami, które się mówi o Bogu i o stworzeniach. Rozważa się bowiem w tego rodzaju wspólności imion porządek przyczyny i skutku, jak wynika z tego, co powiedziano powyżej. Zatem nie orzeka się czegoś o Bogu i o innych rzeczach zupełnie różnoznacznie.
Dalej. Gdzie zachodzi czysta różnoznaczność, nie znajduje się w rzeczach żadnego podobieństwa, lecz tylko jedność imienia. Jest jednak pewien sposób podobieństwa rzeczy do Boga, jak wynika z tego co powiedziano. Wynika tedy, że nie orzeka się ich o Bogu czysto różnoznacznie.
Oprócz tego. Gdy jedną rzecz orzeka się o wielu zupełnie różnoznacznie, to poznanie jednej z nich nie może nas doprowadzić do poznania drugiej, poznanie bowiem rzeczy nie zależy od wyrazów, lecz od znaczenia imion. Z tych zaś rzeczy, które się znajduje w innych, dochodzimy do poznania rzeczy boskich, jak wynika z tego, co powiedziano. Zatem nie orzeka się tego rodzaju rzeczy zupełnie różnoznacznie o Bogu i o innych rzeczach.
Co więcej. Różnoznaczność imienia przeszkadza biegowi argumentu; jeśliby się więc orzekało wszystko o Bogu i o stworzeniach czysto tylko różnoznacznie, nie można by tworzyć żadnych argumentów, idąc od stworzeń do Boga. Tymczasem ze wszystkich rzeczy, które się mówi o Bogu, widać jasno, że jest przeciwnie.
Dalej. Daremnie się orzeka jakieś imię o jakiejś rzeczy, jeżeli przez to imię czegoś o niej nie rozumiemy. Lecz jeśli się orzeka imiona o Bogu i stworzeniach zupełnie różnoznacznie, nie rozumiemy nic o Bogu przez te imiona, skoro znaczenia tych imion są nam znane tylko odnośnie do tego, że się je orzeka o stworzeniach. Daremnie więc mówiłoby się, lub udowadniało o Bogu, że Bóg jest bytem, dobrym, lub czymś podobnym.
Jeśli zaś się mówi, że przez tego rodzaju imiona poznajemy o Bogu tylko czym nie jest, że mianowicie dlatego nazywa się żyjącym, że nie należy do rodzaju rzeczy martwych, i tak dalej o innych przymiotach, żywe powiedziane o Bogu i o stworzeniach, będzie się musiało schodzić przynajmniej w zaprzeczeniu martwoty. I tak nie będzie czysto różnoznacznym.
Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.