Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Księga I, Rozdział 62

Że prawda boża jest pierwszą i najwyższą prawdą

Z tego, co okazano, widać jasno, że prawda boża jest pierwszą i najwyższą prawdą.

Jakim bowiem jest rozłożenie rzeczy w bycie, takim jest i w prawdzie, jak widać u Filozofa w II Metaph., a to dlatego, że prawda i byt nawzajem ze siebie wynikają; prawdziwym jest bowiem, gdy się mówi, że istnieje to, co istnieje, lub, że nie istnieje to, co nie istnieje. Lecz byt boży jest pierwszym i najdoskonalszym. Zatem i prawda Jego jest pierwsza i najwyższa.

Podobnie. Co odpowiada czemuś istotnościowo, odpowiada mu najdoskonalej. Lecz prawdę przypisuje się Bogu istotnościowo, jak to wykazano. Zatem Jego prawda jest najwyższą i pierwszą prawdą.

Oprócz tego. Prawda w naszym umyśle powstaje stąd, że się on zrównuje z rzeczą rozumianą. Przyczyną zaś równości jest jedność, jak to widać w V Metaph. Skoro więc w umyśle bożym zupełnie tym samym jest umysł i to, co się rozumie, prawda Jego będzie pierwszą i najwyższą prawdą.

Co więcej. To, co jest miarą w jakimkolwiek rodzaju, jest najdoskonalszym w tym rodzaju. Stąd wszystkie barwy mierzy się białą. Lecz prawda boża jest miarą wszelkiej prawdy. Prawdę bowiem naszego umysłu mierzy rzecz, która jest poza duszą, z tego się bowiem nasz umysł nazywa prawdziwym, że się zgadza z rzeczą; prawdę zaś rzeczy mierzy się według umysłu bożego, który jest przyczyną rzeczy, jak się to poniżej wykaże; jak prawdę dzieł sztuki mierzy się sztuką pracownika, wtedy bowiem jest skrzynia prawdziwą, gdy się zgadza ze sztuką. Także, skoro Bóg jest pierwszym umysłem i pierwszym przedmiotem rozumienia, musi prawda wszelkiego rozumu mierzyć się Jego prawdą, jeśli każdą rzecz mierzy się pierwszą rzeczą tego samego rodzaju, jak powiada Filozof w X Metaph. Boska więc prawda jest pierwszą, najwyższą i najdoskonalszą prawdą.

Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.