Księga I, Rozdział 7
Że prawda rozumu nie sprzeciwia się prawdzie wiary chrześcijańskiej
Chociaż wyżej wspomniana prawda wiary chrześcijańskiej przewyższa siły rozumu ludzkiego, jednak te rzeczy, które rozum posiada z natury, nie mogą się sprzeciwiać tej prawdzie.
Jasnym jest bowiem, że te rzeczy, które z natury są w rozum wszczepione, są zupełnie prawdziwe, do tego stopnia, że niemożebnym jest nawet pomyśleć, by były fałszywe. Nie godzi się też za fałszywe uważać to, co się ma z wiary, skoro Bóg w tak widoczny to potwierdził sposób. Ponieważ więc tylko fałsz jest przeciwny prawdzie, jak to widać jasno przy badaniu ich definicji, jest niemożliwym, by te zasady, które rozum poznaje z natury, sprzeciwiały się wyżej wspomnianej prawdzie wiary.
Dalej. To samo, co w umysł ucznia wprowadza uczący, zawiera nauka nauczającego; chyba że uczy nieprawdziwie, czego się nie godzi mówić o Bogu. Poznanie zaś zasad znanych z natury, Bóg w nas wszczepił, skoro sam Bóg jest twórcą naszej natury. Te zasady więc zawiera także sama mądrość boża. Cokolwiek się więc sprzeciwia tego rodzaju zasadom, sprzeciwia się mądrości bożej. Zatem nie może to być od Boga. Te więc rzeczy, które się posiada z objawienia bożego przez wiarę, nie mogą być przeciwne poznaniu naturalnemu.
Nadto. Przeciwne argumenty umysł nasz ubezwładniają tak, że nie jest on zdolny zbliżyć się do poznania prawdy. Jeśliby więc Bóg nam dał poznania przeciwne, przeszkadzałoby to naszemu umysłowi w poznaniu prawdy. To zaś nie może być od Boga.
Co więcej. Rzeczy które są naturalne, nie mogą się zmienić, jak długo pozostaje natura. Przeciwne zaś mniemania nie mogą być równocześnie w tym samym umyśle. Zatem Bóg nie wszczepia w człowieka jakiegoś mniemania, lub wiary, przeciwnej poznaniu naturalnemu.
I dlatego mówi Apostoł (Rz 10, 8): Blisko jest słowo w sercu twoim i w ustach twoich; to jest słowo wiary, które przepowiadamy. Lecz ponieważ przewyższa rozum, wydaje się niektórym jakoby przeciwne rozumowi. To zaś być nie może. Potwierdza to także powaga Augustyna, który tak mówi w II super Gen. ad litt. (c. 18): To co prawda wyjawi, nie może być w żaden sposób przeciwne świętym księgom, czy Starego czy Nowego Testamentu. Widać z tego w sposób oczywisty, że jakiekolwiek argumenta się poda przeciw wierze, nie można ich prawidłowo wyprowadzić z pierwszych zasad wlanych w naturę. Stąd też nie mają siły dowodzącej, lecz albo są argumentami prawdopodobnymi, albo sofistycznymi. I w ten sposób możliwym jest rozwiązanie ich.
Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.