Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Księga I, Rozdział 74

Że istotność Boża jest głównym przedmiotem woli Bożej

Z tego zaś wynika dalej, że głównym przedmiotem woli Boga jest Jego istotność.

Dobro bowiem zrozumiane jest przedmiotem woli, jak powiedziano. Tym zaś, co Bóg przede wszystkim rozumie, jest istotność Boża, jak to okazano powyżej. Istotność Boża więc jest głównym przedmiotem woli Bożej.

Podobnie. Przedmiot pożądania przyrównuje się do pożądania, jak poruszające do poruszanego, jak to powiedziano powyżej. I podobnie ma się przedmiot chcenia do woli, skoro wola należy do rodzaju władz pożądających. Jeśli więc wola Boża ma inny jakiś główny przedmiot niż samą istotność Boga, wynika stąd, że coś innego jest wyższe od woli Bożej, i to ją porusza. A twierdzenia przeciwnego dowiedziono poprzednio.

Oprócz tego. Główny przedmiot woli jest dla każdego chcącego przyczyną chcenia; gdy bowiem mówimy: Chcę chodzić, abym wyzdrowiał, uważamy, że podajemy przyczynę; a na pytanie: Dlaczego chcesz wyzdrowieć, postępuje się w wyznaczaniu przyczyn aż do ostatecznego końca, który jest głównym przedmiotem chcenia, i który sam przez się jest przyczyną chcenia. Jeśli więc Bóg przede wszystkim chce czegoś innego niż Siebie, wynika stąd, że coś innego jest przyczyną Jego chcenia. Lecz chcenie Jego jest Jego bytem, jak to wykazano. Co innego więc będzie przyczyną Jego bytu. A to sprzeciwia się pojęciu pierwszego bytu.

Dalej. Dla każdego chcącego tym, czego on chce przede wszystkim, jest jego ostateczny cel; celu bowiem pragnie się dla niego samego, i z powodu niego inne rzeczy stają się przedmiotem woli. Ostatecznym zaś celem jest sam Bóg, gdyż jest On najwyższym Dobrem, jak to okazano powyżej. Sam więc jest głównym przedmiotem Swojej woli.

Co więcej. Każda władza stoi w stosunku równości do głównego swego przedmiotu; władzę rzeczy mierzy się bowiem w odniesieniu do przedmiotów, jak to widać u Filozofa w 1 Caeli et Mundi. Wola zatem stoi w stosunku równości do swego głównego przedmiotu, i podobnie rozum a także zmysł. W stosunku zaś równości do woli Boga stoi tylko Jego istotność. Zatem głównym przedmiotem woli Bożej jest istotność Boża.

Skoro zaś istotnością Boga jest Jego rozumienie i wszystko inne, o czym się mówi, że w Nim jest, to jest dalej jasnym, że tym samym sposobem Bóg przede wszystkim chce rozumieć, chcieć, być jednym i tak dalej.

Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.