Księga I, Rozdział 75
Że Bóg chcąc Siebie, chce także innych rzeczy
Stąd zaś można wykazać, że chcąc Siebie, chce także innych rzeczy.
Kto bowiem chce celu przede wszystkim, ten chce także środków do celu, ze względu na cel. Bóg zaś jest ostatecznym celem rzeczy, jak poniekąd widać z tego, co powiedziano powyżej. Ponieważ więc chce Swego istnienia, chce także innych rzeczy, które są skierowane do Niego, jako do celu.
Podobnie. Każda rzecz pragnie doskonałości dla tego, czego pragnie i co kocha dla niego samego; pragniemy bowiem, by rzeczy, które kochamy dla nich samych, były jak najlepsze, i by się zawsze udoskonalały i pomnażały, o ile to tylko możliwe. Bóg zaś chce Swojej istotności i kocha ją dla niej samej; nie może zaś ona sama przez się wzrastać ani się pomnażać, jak to widać z tego, co powiedziano powyżej; lecz może się tylko pomnażać odnośnie do Swego podobieństwa, w którym uczestniczy wiele rzeczy. Bóg więc chce wielości rzeczy, dlatego, że chce i kocha Swą istotność i doskonałość.
Co więcej. Jeśli ktoś kocha jakąś rzecz samą przez się i ze względu na nią samą, wynika stąd, że kocha wszystko, w czym się ona znajduje, jak na przykład kto lubi słodycz dla niej samej, musi lubić wszystkie słodkie rzeczy. Lecz Bóg chce i kocha byt swój sam przez się i dla niego samego, jak to okazano powyżej. Każdy zaś inny byt jest pewnym uczestnictwem przez podobieństwo w Jego bycie, jak poniekąd widać z tego, co powiedziano powyżej. Wynika więc stąd, że Bóg z tego samego, że chce i kocha Siebie, chce i kocha inne rzeczy.
Dalej. Bóg, chcąc Siebie, chce wszystkiego, co w Nim jest. Wszystkie zaś rzeczy w pewien sposób przez właściwe idee uprzednio w Nim istnieją, jak to wykazano powyżej. Bóg zatem, chcąc Siebie, chce także innych rzeczy.
Podobnie. Im czyjaś moc jest doskonalsza, tym jego przyczynowość rozciąga się na więcej rzeczy i na odleglejsze, jak to powiedziano powyżej. Przyczynowość zaś celu polega na tym, że z powodu niego pragnie się innych rzeczy. Im więc cel jest doskonalszy i bardziej upragniony, na tym więcej rzeczy rozciąga się wola chcącego celu, w odniesieniu do owego celu. Istotność zaś Boża jest najdoskonalszą jako pojęcie dobroci i celu. Przede wszystkim więc rozciągnie swą przyczynowość na wiele rzeczy, by z jej powodu wiele rzeczy stało się przedmiotem woli przede wszystkim u Boga, który jej według całej Swej mocy chce doskonale.
Oprócz tego. Wola idzie za rozumem. Lecz Bóg rozumem Swoim pojmuje przede wszystkim Siebie i w Sobie rozumie inne rzeczy. Podobnie więc przede wszystkim chce Siebie, i chcąc Siebie, chce wszystkich innych rzeczy.
Potwierdza to zaś także powaga Pisma św. Powiedziano bowiem: „Miłujesz bowiem wszystko, co jest, i nic nie masz w nienawiści z tego, coś uczynił” (Mdr 11, 24).
Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.