Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Księga I, Rozdział 83

Że Bóg, przyjąwszy pewne założenia, z konieczności chce czegoś innego prócz siebie

Z tego, co powiedziano, można wywnioskować, że chociaż Bóg co do Swych skutków nie chce niczego z absolutnej konieczności, to jednak przyjąwszy pewne założenia, chce czegoś z konieczności.

Wykazano bowiem powyżej, że wola boża jest niezmienna. Jeśli zaś jakaś rzecz jest raz w czymś niezmiennym, nie może później już w nim nie być; o tym bowiem mówimy, że się zmienia, co innym jest teraz, niż było poprzednio. Jeśli więc wola boża jest niezmienna, to założywszy, że czegoś chce, jest koniecznym na mocy tych założeń, by tego chciała.

Podobnie. Wszystko, co jest wieczne, jest konieczne. To zaś, że Bóg chce istnienia czegoś, co spowodował, jest wieczne; jak bowiem Jego byt, tak i chcenie Jego mierzy się wiecznością. Zatem jest ono konieczne. Lecz rozważając absolutnie, nie jest koniecznym, gdyż wola Boga nie ma koniecznego stosunku do poszczególnego przedmiotu chcianego. Zatem jest ono konieczne na mocy pewnych założeń.

Oprócz tego. Wszystko, co Bóg mógł, może; moc Jego bowiem nie umniejsza się, jak się nie umniejsza Jego istotność. Lecz nie może nie chcieć teraz tego, o czym się przyjmuje, że chciał tego, ponieważ wola Jego nie może się zmieniać. Zatem nie mógł nigdy nie chcieć, czegokolwiek chciał. Jest więc rzeczą konieczną, przyjąwszy pewne założenia, by chciał dawniej, jak również i teraz, wszystkiego, czego chciał; niczego jednak w sposób bezwzględnie konieczny, lecz w sposób możliwy, jak to powiedziano powyżej.

Co więcej. Ktokolwiek czegoś chce, z konieczności chce wszystkiego, co jest konieczne dla tej rzeczy, chyba, że jest jakiś błąd z jego strony, lub niewiadomość, albo jakaś namiętność odprowadza go od słusznego wyboru właściwych środków do zamierzonego celu. Tego zaś nie można powiedzieć o Bogu. Jeśli więc Bóg, chcąc Siebie, chce czegoś innego od Siebie, z konieczności chce On wszystkiego tego, co jest konieczne dla rzeczy, której chce, jak na przykład założywszy, że Bóg chce, by istniał człowiek, musi koniecznie chcieć, by istniała dusza rozumna.

Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.