Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Księga I, Rozdział 84

Że wola Boga nie odnosi się do rzeczy, które są niemożliwe same w sobie

Z tego się okazuje, że wola Boga nie może się odnosić do tych rzeczy, które same w sobie są niemożliwe.

Takimi zaś są te, które same w sobie są sprzeczne, jak na przykład, by człowiek był osłem, w czym się mieści to, że rozumne jest nierozumnym. Ta zaś rzecz, która się drugiej sprzeciwia, wyklucza pewne rzeczy, konieczne dla tej drugiej; jak na przykład to, że się jest osłem, wyklucza rozum ludzki. Jeśli więc Bóg chce z konieczności tego, co jest potrzebne dla tych rzeczy, o których się zakłada, że ich chce, to jest niemożliwym, by chciał tego, co się tym rzeczom sprzeciwia. I tak jest niemożliwym, by chciał tych rzeczy, które są wprost niemożliwe.

Podobnie. Jak wykazano powyżej, Bóg, chcąc Swego bytu, którym jest Jego dobroć, chce wszystkich innych rzeczy, o ile są do Niego podobne. O ile się zaś coś sprzeciwia pojęciu bytu jako takiego, nie można w nim zachować podobieństwa do pierwszego bytu, mianowicie boskiego, który jest źródłem bytowania. Nie może więc Bóg chcieć czegoś, co się sprzeciwia pojęciu bytu jako takiego. Jak się zaś pojęciu człowieka jako człowieka sprzeciwia byt nierozumny, tak pojęciu bytu jako takiego sprzeciwia się, by coś było równocześnie bytem i niebytem. Nie może więc Bóg chcieć, by twierdzenie i przeczenie było równocześnie prawdziwym. To zaś mieści się we wszystkim, co samo przez się jest niemożliwym, co jest niezgodne samo ze sobą, skoro wprowadza sprzeczność. Wola Boga zatem nie może chcieć rzeczy niemożliwych samych w sobie.

Co więcej. Wola odnosi się tylko do jakiegoś dobra zrozumianego. To więc, co nie podpada pod rozum, nie może podpadać pod wolę. Lecz te rzeczy, które same przez się są niemożliwe, nie podpadają pod rozum, skoro same ze sobą są sprzeczne, chyba może przez pomyłkę kogoś nierozumiejącego własności rzeczy, czego nie można powiedzieć o Bogu. Pod wolę bożą nie mogą więc podpadać te rzeczy, które same przez się są niemożliwe.

Co więcej. Według tego, jak się coś ma do bytu, tak się też ma do dobroci. Lecz niemożliwymi są te rzeczy, które nie mogą być. Zatem nie mogą być dobrymi. Zatem Bóg ich chcieć nie może, gdyż chce tylko tych rzeczy, które są, lub mogą być dobrymi.

Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.