Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Księga I, Rozdział 88

Że w Bogu jest wolna wola

Z tego co powiedziano, można wykazać, że w Bogu znajduje się wolna wola.

O wolnej woli bowiem mówi się w odniesieniu do tych rzeczy, których ktoś chce nie z konieczności, lecz z własnej ochoty; stąd w nas jest wolna wola odnośnie do tego, że chcemy biegać lub chodzić. Bóg zaś nie z konieczności chce rzeczy innych od Siebie, jak to wykazano powyżej. Jest więc rzeczą odpowiednią, by Bóg miał wolną wolę.

Dalej. Wolę Boga w tych rzeczach, co do których wedle Swej natury nie jest zdeterminowana, skłania w pewien sposób Jego rozum, jak to wykazano powyżej. Lecz o człowieku mówi się, że on wyłącznie spośród innych zwierząt ma wolną wolę, dlatego, że go do chcenia skłania sąd rozumu, a nie, jak zwierzęta, pociąg natury. Zatem jest w Bogu wolna wola.

Podobnie. Według Filozofa w III Ethic., wola odnosi się do celu, wybór zaś do środków do celu. Skoro więc Bóg chce Siebie jako celu, innych rzeczy zaś jako środków do celu, wynika stąd, że odnośnie do Siebie ma tylko wolę, a odnośnie do innych rzeczy ma wybór. Wybór zaś odbywa się zawsze przez wolną wolę. A zatem wolna wola przystoi Bogu.

Oprócz tego. Mówi się, iż przez to, że człowiek ma wolną wolę, jest panem swoich czynów. To zaś jest najbardziej właściwym dla pierwszego czynnika, którego czyn nie zależy od żadnego innego. Bóg więc posiada wolną wolę.

Można to także zauważyć ze samego znaczenia tego wyrazu. Wolnym bowiem jest to, co samo dla siebie jest przyczyną, według Filozofa, na początku Metaph. A to dla nikogo nie jest bardziej właściwym, niż dla pierwszej przyczyny, którą jest Bóg.

Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.