Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Księga I, Rozdział 96

Że Bóg nie ma nienawiści do niczego, ani też nie może Mu nienawiść do jakiejś rzeczy być właściwą

Z tego, co powiedziano powyżej, okazuje się jasno, że nie można przypisywać Bogu nienawiści do jakiejś rzeczy.

Jak bowiem się ma miłość do dobra, tak się ma nienawiść do zła, tym bowiem, których kochamy, życzymy dobra, tym zaś których nienawidzimy, życzymy zła. Jeśli więc wola Boga nie może się skłaniać do zła, jak to wykazano, to jest rzeczą niemożliwą, by Bóg czegoś nienawidził.

Podobnie. Wola Boga odnosi się do rzeczy innych od Niego, jak to wykazano powyżej, o tyle, że chcąc i kochając Swój byt i Swą dobroć, pragnie je rozprzestrzeniać, tak jak to jest możliwe, przez udzielanie podobieństwa. Tego więc Bóg chce w rzeczach innych od Siebie, mianowicie, by w nich było podobieństwo do Jego dobroci. Jest zaś dobrem dla każdej rzeczy, by uczestniczyła w podobieństwie bożym; wszelka bowiem inna dobroć jest tylko podobieństwem do pierwszej dobroci. Bóg więc dla każdej rzeczy pragnie dobra. Niczego więc nie ma w nienawiści.

Dalej. Wszystkie byty biorą początek bytowania od pierwszego bytu. Jeśli więc nienawidzi czegoś spośród rzeczy istniejących, to chce, by ono nie istniało, istnienie bowiem jest dobrem dla każdej rzeczy. Chce zatem, by nie istniała ta Jego czynność, przez którą tę rzecz powołał do bytu, czy pośrednio, czy bezpośrednio, wykazano bowiem powyżej, że jeśli Bóg chce jakiejś rzeczy, musi chcieć tego, co jest dla niej konieczne. To zaś jest niemożliwe. Widać to jasno, rozważywszy, że rzeczy z woli Jego otrzymują byt, wtedy bowiem musi czynność, przez którą rzeczy zostają powołane do bytu, pochodzić od wolnej woli. Podobnie jest także, jeśli z natury jest przyczyną rzeczy, jak bowiem Mu się podoba Jego natura, tak Mu się podoba wszystko, co jest potrzebne dla Jego natury. Żadnej więc rzeczy Bóg nie ma w nienawiści.

Oprócz tego. Wszystko, co się znajduje w sposób naturalny we wszystkich przyczynach działających, musi się przede wszystkim znajdować w pierwszym działającym. Każdy bowiem działający w swój sposób kocha swój skutek jako taki, jak rodzice swe dzieci, poeci swe utwory, artyści swe dzieła. Tym bardziej więc Bóg nie ma w nienawiści żadnej rzeczy, skoro On Sam jest przyczyną wszystkich rzeczy.

Powiedziano to także w (Mdr 11, 25): Miłujesz bowiem wszystko co jest, i nic nie masz w nienawiści z tego, coś uczynił.

Mówi się jednak przez podobieństwo, że Bóg niektórych rzeczy nienawidzi. A to dwojako. Pierwszym sposobem stąd, że Bóg, kochając rzeczy, chcąc ich dobra, chce, by nie istniało przeciwne im zło. Stąd mówi się, że nienawidzi złych rzeczy, o tych rzeczach bowiem mówimy, że ich nienawidzimy, których istnienia nie chcemy, według słów (Za 8, 17): Żaden przeciw przyjacielowi swemu nie myślcie złego w sercach waszych, i przysięgi też kłamliwej nie miłujcie; bo to wszystko jest czego nienawidzę, mówi Pan. Zło jednak nie ma przyczyny w Bogu, jak rzeczy istniejące, do których się we właściwym znaczeniu odnosi nienawiść lub miłość. Drugim sposobem stąd, że Bóg chce jakiegoś większego dobra, które nie może istnieć bez usunięcia mniejszego dobra. I w ten sposób się mówi, że nienawidzi, skoro jest to raczej miłością. Tak bowiem, o ile chce dobra sprawiedliwości lub porządku wszechświata, co nie może istnieć bez kary lub zniszczenia pewnych rzeczy, mówi się, że nienawidzi tych, dla których chce kary lub zniszczenia, według słów (Ml 1, 3): Ezau miałem w nienawiści; oraz (Ps 5, 7): Nienawidzisz wszystkich, którzy broją nieprawość, zatracisz wszystkie, które mówią kłamstwo. Mężem krwawym i zdradliwym brzydzi się Pan.

Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.