Księga III, Rozdział 114
Że Bóg nadaje ludziom prawa
Z tego co powiedziano okazuje się, że koniecznym było, by Bóg dał człowiekowi prawo. Jak bowiem czynami stworzeń nierozumnych Bóg kieruje odnośnie do tego wszystkiego co należy do gatunku, tak czynami ludzi kieruje Bóg odnośnie do tego, co należy do osobnika, jak wykazano. Lecz czynami istot nierozumnych, odnoszącymi się do gatunku, kieruje Bóg przez pewną skłonność przyrodzoną, która wynika z natury gatunku. A zatem ponadto należy ludziom dać coś takiego, czym by się kierowali w swych osobistych czynach. A to nazywamy prawem.
Co więcej. Stworzenie rozumne, jak to powiedziano, w ten sposób podlega boskiej Opatrzności, że nawet ma uczestnictwo w pewnym podobieństwie do Opatrzności bożej, przez to, że może rządzić swymi czynami oraz innymi rzeczami. To zaś, przez co się rządzi czynami ludzi, nazywa się prawem. Słusznym więc było, że Bóg nadał ludziom prawo.
Dalej. Ponieważ prawo nie jest niczym innym, jak pewną podstawą i porządkiem postępowania, takim tylko istotom przystoi dać prawo, które mają poznanie racji swego działania. To zaś jest własnością tylko stworzenia rozumnego. Słusznym więc było, że tylko stworzenie rozumne otrzymało prawo.
Oprócz tego. Prawo nadać należy tym, w których mocy jest działać lub nie działać. To zaś jest własnością tylko stworzenia rozumnego. Samo zatem stworzenie rozumne ma zdolność do przyjęcia prawa.
Co więcej. Ponieważ prawo jest tylko podstawą działania, podstawa zaś wszelkiego działania bierze się z celu, ktokolwiek jest zdolny do przyjęcia prawa, przyjmuje prawo od tego, kto go do celu prowadzi; jak na przykład niższy rzemieślnik od budowniczego, a żołnierz od wodza. Lecz stworzenie rozumne cel swój ostateczny od Boga bierze i w Bogu go osiąga, jak wynika z tego, co powyżej powiedziano. Odpowiednim więc było, by ludzie od Boga otrzymali prawo.
Stąd powiedziano (Jr 31, 33): „Dam zakon mój do wnętrzności ich”; i u Ozeasza (Oz 8, 12): „Napiszę mu rozliczne prawa moje”.
Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.