Księga III, Rozdział 125
Że bliscy krewni nie powinni zawierać małżeństwa
Dla rozumnych przyczyn zostało zabronione prawem, by osoby związane wspólnym pochodzeniem, zawierały małżeństwo.
Skoro bowiem małżeństwo jest związkiem różnych osób, słusznie te osoby, które powinny się uważać za coś jednego, z powodu wspólnego pochodzenia, usuwa od małżeństwa, ażeby goręcej się kochały, uznając w sobie tę jedność.
Podobnie. Skoro w stosunkach między mężem a żoną jest pewna naturalna wstydliwość, należało zakazać tych stosunków osobom, które dla wspólnoty krwi, winne są sobie poszanowanie. To jest, jak się wydaje przyczyną słów w Starym Zakonie (Kpł 18, 6): Sromoty siostry twej nie odkryjesz, i podobnie o innych.
Oprócz tego. Przyczynia się to do zepsucia obyczajów, gdy ludzie zbytnio oddają się przyjemnościom płciowym; skoro to bowiem, bardziej od jakiejkolwiek innej przyjemności absorbuje umysł, zostałby on w ten sposób pozbawiony od zdrowego sądu. Byłoby to zaś nadużywaniem tej przyjemności, gdyby wolno było jej używać z tymi, z którymi się musi współżyć, na przykład z siostrami lub innymi bliskimi osobami; niepodobna by bowiem usunąć tutaj okazji. Odpowiednim więc było dla dobrych obyczajów, by taki związek był zakazany prawem.
Co więcej. Przyjemność w obcowaniu płciowym odbiera całkowicie sąd roztropności. A zatem pomnażanie jej sprzeciwia się dobrym obyczajom. Pomnaża zaś tę przyjemność wzajemna miłość tych, którzy z niej korzystają. Byłoby więc przeciwnym dobrym obyczajom, gdyby bliscy krewni wstępowali w związki małżeńskie; gdyż miłość pożądliwa dodana by tu była do miłości pochodzącej od wspólności pochodzenia i wychowania; a wobec większej miłości musiałaby dusza tym bardziej się poddawać przyjemności.
Co więcej. W ludzkiej społeczności rzeczą najpotrzebniejszą jest, by przyjaźń była między wieloma ludźmi. Rozszerza się zaś przyjaźń między ludźmi, gdy przez małżeństwo łączą się osoby obce. Słusznym więc było, by prawo kierowało ludzi do zawierania związków małżeńskich między ludźmi obcymi, a nie między bliskimi krewnymi.
Co więcej. Jest rzeczą nieodpowiednią, by społecznie się z kimś łączył ktoś, kto z natury mu powinien być podległym. Naturalnym jest zaś, by ktoś był poddany krewnym. Niesłusznym więc jest, by związki małżeńskie zostały zawierane między krewnymi, skoro w małżeństwie jest pewien związek społeczny.
Dlatego powiedziano w Ks. (Kpł 18, 6): Żaden człowiek do bliskiej krewnej swej nie przystąpi.
W ten sposób usuwa się obyczaj obcowania płciowego z bliskimi krewnymi.
Należy jednak wiedzieć, że jak skłonność naturalna odnosi się do tego, co się zdarza najczęściej, tak też i prawo ułożone jest odpowiednio do tego, co się zdarza najczęściej. Nie osłabia powyższych argumentów, jeśli czasem rzecz się ma inaczej; nie można bowiem poświęcać dobra wielu dla dobra jednostki, skoro dobro wielu jest zawsze bardziej boskim od dobra jednostki. Aby jednak brakowi, który się gdzieś może zdarzyć, można zaradzić, mają prawodawcy i podobni im, moc dyspensowania od tego, co jest ogólnie postanowione, według potrzeby poszczególnych wypadków. A jeżeli prawo jest ludzkie, mogą dyspensować ludzie, mający podobną moc. Jeżeli zaś jest boskie prawo, dyspensować może autorytet Boży; jak na przykład w Starym Zakonie na mocy dyspensy wolno było, jak się wydaje, mieć kilka żon, i konkubiny, i żonę odprawiać.
Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.