Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Księga IV, Rozdział 12

W jaki sposób Syna Bożego nazywamy Mądrością Bożą

Ponieważ zastosowaliśmy to, co powiedziano o Mądrości Bożej do zrodzenia Słowa, należy obecnie wykazać, że można przyjąć, iż Mądrość Boża w osobie której te słowa wypowiedziano, jest Słowem Bożym.

Aby zaś wznieść się do poznania rzeczy boskich wychodząc od rzeczy ludzkich, należy rozważyć, że mądrością w człowieku nazywamy pewną sprawność, która udoskonala nasz umysł w poznaniu rzeczy najwyższych, mianowicie boskich. Skoro więc przez sprawność mądrości kształtuje się w naszym rozumie pewne pojęcie o rzeczach boskich, pojęcie to, będące słowem wewnętrznym, otrzymuje zwykle nazwę mądrości, według tego sposobu wyrażania się, którym nazywamy i akty i skutki imieniem sprawności od której pochodzą; to bowiem co czynimy sprawiedliwie, nazywa się sprawiedliwością, co mężnie, męstwem, i w ogóle to co czyni się cnotliwie, nazywamy cnotą. I tak, co ktoś mądrze pomyśli, nazywa się jego mądrością.

W Bogu zaś należy mówić o mądrości odnośnie do tego, że się sam poznaje; lecz ponieważ poznaje się nie przez jakąś ideę poznawczą, tylko przez swą istotność, a nawet samo Jego rozumienie jest Jego istotnością, nie może mądrość Boga być sprawnością, lecz jest samą istotnością Boga. Z tego zaś co powiedziano, wynika jasno, że Syn Boży jest Słowem i Ideą Boga, który sam siebie poznaje. Wynika więc stąd, że Słowo Boże jako poczęte w mądrości umysłu bożego, nazywa się właściwie poczętą lub zrodzoną Mądrością, stąd Apostoł nazywa Chrystusa Pana Mądrością Bożą (1 Kor 1, 24).

Słowo mądrości zaś, poczęte przez umysł, okazuje w pewien sposób mądrość rozumiejącego, jak na przykład w nas wszystkie sprawności okazują się przez akty. Ponieważ więc mądrość bożą nazywa się światłością, bo polega na czystym akcie poznania, światło zaś okazuje się w jasności pochodzącej od niego; właściwie zatem nazywa się Słowo mądrości bożej jasnością światłości, według tych słów Apostoła mówiącego o Synu (Hbr 1, 3): który jest jasnością chwały. Stąd też Syn przypisuje sobie oznajmienie o Ojcu (J 17, 6) mówiąc: Oznajmiłem imię Twe ludziom.

Lecz chociaż Syna, który jest Słowem Boga, nazywa się właściwie Mądrością poczętą, to jednak nazwa mądrości wypowiedziana absolutnie, musi być wspólną Ojcu i Synowi, skoro mądrość, która jaśnieje przez Słowo, jest istotnością Ojca, jak to powiedziano, istotność zaś Ojca jest wspólną Jemu i Synowi.

Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.