Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Księga IV, Rozdział 20

O skutkach, które się przypisuje w Piśmie św. Duchowi Świętemu odnośnie do wszystkich stworzeń

W związku z tym co powyżej powiedziano, należy rozważyć skutki, które Pismo św. przypisuje działaniu Ducha Świętego.

Wykazano bowiem powyżej (Ks. I, R. LXXV), że dobroć Boga jest racją dla której Bóg chce, by były inne rzeczy, i dla której wolą Swą powołał rzeczy do bytu. A zatem miłość, przez którą miłuje swą dobroć, jest przyczyną stworzenia rzeczy; dlatego też niektórzy filozofowie starożytni przyjęli za przyczynę wszystkiego miłość bogów, jak czytamy w I Metaph., a Dionizy powiada w IV R. de Div Nom., że miłość Boga nie pozwoliła Mu być niepłodnym. Wiemy zaś z tego, co powiedziano powyżej, że Duch Święty pochodzi drogą miłości, którą Bóg sam siebie miłuje. A zatem Duch Święty jest przyczyną stworzenia rzeczy. I to powiedziano w (Ps 104, 30): Wypuścisz ducha Twego, a będą stworzone.

Z tego także, że Duch Święty pochodzi drogą miłości, a miłość jest pewną mocą podniecającą i pobudzającą, wydaje się, że należy przypisywać Duchowi Świętemu w sposób właściwy zmiany, które Bóg sprawił w rzeczach. Pierwszą zaś zmianą, którą Bóg sprawia w rzeczach, jest zmiana, przez którą powołał do bytu z nieuformowanej materii różne gatunki. Dlatego przypisuje Pismo św. to dzieło Duchowi Świętemu, powiedziano bowiem (Rdz 1, 2): Duch Boży unosił się nad wodami. Augustyn chce pod wodami rozumieć materię pierwszą (I de Gen. ad Litt.), nad którą, jak powiedziano unosi się Duch Pański; nie jakoby on poruszał, lecz dlatego, że jest pierwiastkiem ruchu.

Dalej. Tłumaczy się, że Bóg rządzi światem przez pewien ruch, według którego Bóg wszystkim kieruje i porusza do właściwych celów. Jeśli więc pobudzanie i ruch należy do Ducha Świętego ze względu na miłość, słusznie przypisuje się rządzenie i rozrost Duchowi Świętemu. Stąd u (Hi 33, 4) napisano Duch Boży uczynił mię; a w (Ps 143, 10): Duch twój dobry niech mię prowadzi do ziemi prawej.

A ponieważ rządzić poddanym jest czynnością właściwą panu, słusznie przypisuje się Duchowi Świętemu panowanie. Mówi bowiem Apostoł (2 Kor 3, 17): A Pan jest Duch. W składzie Apostolskim mówimy (symbol nicejski) Wierzę w Ducha Świętego Pana.

Podobnie. Życie objawia się przede wszystkim przez ruch: o tych istotach bowiem, które się same poruszają, mówimy, że żyją i w ogóle o wszystkich, które się same poruszają do działania. Jeśli więc Duchowi Świętemu ze względu na miłość właściwym jest pobudzanie i poruszanie, słusznie przypisuje mu się życie. Powiedziano bowiem (J 6, 63): Duch jest, który ożywia i (Ez 37, 5): Wpuszczę w was ducha, i żyć będziecie. W Składzie Apostolskim wyznajemy zaś, że wierzymy w Ducha Świętego ożywiciela. Zgadza się to także z imieniem Ducha, nawet bowiem cielesne życie zwierząt zostaje rozlane przez ducha życiowego po wszystkich członkach przez pierwiastek życia.

Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.