Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Księga IV, Rozdział 39

Nauka wiary katolickiej o wcieleniu Chrystusa

Z tego co dotąd powiedziano (od R. XXVII), widzimy jasno, że według tradycji wiary katolickiej należy powiedzieć, że w Chrystusie Panu jest doskonała natura boska i doskonała natura ludzka, to znaczy złożona z duszy rozumnej i ciała ludzkiego; i że te dwie połączone natury są w Chrystusie Panu nie tylko przez samo zamieszkiwanie, ani też sposobem przypadłościowym, tak jak człowiek i jego odzież, ani samym tylko osobistym ustosunkowaniem i właściwością, lecz są w Nim odnośnie do jednej hypostazy i do jednego podłoża. Tylko w ten sposób bowiem można zachować to, co Pismo św. podaje o Wcieleniu. Skoro bowiem Pismo św. bez różnicy przypisuje rzeczy boże temu człowiekowi, a to co jest ludzkie Bogu, jak wynika z tego co powiedziano, musi być jednym i tym samym to, do czego się to odnosi.

Lecz ponieważ nie można o tej samej rzeczy orzekać pod tym samym względem rzeczy przeciwnych, boskie i ludzkie rzeczy zaś, które się mówi o Chrystusie są przeciwne, na przykład cierpiący i niecierpliwy, umarły i nieśmiertelny i tym podobne, jest rzeczą konieczną, by o Chrystusie Panu orzekano rzeczy boskie i ludzkie pod różnymi względami. Tak więc odnośnie do podmiotu o którym się te rzeczy orzeka, nie należy rozróżniać, lecz należy wyznawać jedność. Odnośnie zaś do tego pod jakim względem się to orzeka, należy zachować rozróżnienie. Właściwości naturalne orzeka się zaś o każdej rzeczy wedle jej natury; jak na przykład kamień spada odpowiednio do swej natury ciała ciężkiego. Skoro więc pod innym względem orzeka się o Chrystusie Panu rzeczy boskie i rzeczy ludzkie, należy powiedzieć, że w Chrystusie Panu są dwie natury, różne i niezmieszane. To zaś o czym się orzeka naturalne właściwości odpowiednio do właściwej natury należącej do rodzaju substancji, jest to hypostaza i podłoże owej natury. A ponieważ rzeczy boskie i ludzkie, które się orzeka o Chrystusie, przypisuje się jednemu i niepodzielnemu podmiotowi, należy powiedzieć, że Chrystus Pan jest jedną hypostazą i jednym podłożem natury boskiej i ludzkiej. W ten sposób bowiem prawdziwie i właściwie przypisuje się rzeczy boskie temu człowiekowi, o ile w owym człowieku zawiera się pojęcie podłoża nietylko dla natury ludzkiej, lecz i dla natury boskiej; i naodwrót o Słowie Bożym orzeka się rzeczy ludzkie, o ile Ono jest podłożem natury ludzkiej.

Widać stąd także, że chociaż Syn się wcielił, to jednak nie wynika stąd, by Ojciec lub Duch święty się wcielił; skoro wcielenie nie dokonało się odnośnie do połączenia z naturą, w której schodzą się trzy Osoby boskie, lecz odnośnie do hypostazy i podłoża, gdzie się trzy Osoby rozróżnia. I tak, jak w Trójcy świętej jest kilka osób istniejących substancjalnie w jednej naturze, tak w tajemnicy Wcielenia jest jedna osoba, istniejąca substancjalnie w kilku naturach.

Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.