Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Księga IV, Rozdział 44

Że natura ludzka przyjęta przez Słowo, w samym poczęciu była doskonałą co do duszy i co do ciała

Z tego co powiedziano, wynika jasno, że od pierwszej chwili poczęcia dusza rozumna była złączona z ciałem.

Słowo Boże przyjęło bowiem ciało za pośrednictwem duszy rozumnej; tylko bowiem z powodu duszy rozumnej jest ciało ludzkie bardziej odpowiednim do przyjęcia przez Boga, niż inne ciała. A zatem Słowo Boże nie przyjęło ciała bez duszy rozumnej. Skoro więc Słowo Boże przyjęło ciało, od pierwszej chwili poczęcia, musiała od pierwszej chwili poczęcia dusza rozumna być złączona z ciałem.

Podobnie. Gdy się przyjmie to, co jest w zrodzeniu późniejsze, trzeba także przyjąć to, co jest w tym procesie wcześniejsze. Późniejszym zaś jest to, co jest doskonalsze. Najdoskonalszym zaś jest sam zrodzony osobnik, którym przy ludzkim zrodzeniu jest hypostaza lub osoba, do utworzenia której skierowane są i dusza i ciało. Gdy więc przyjmiemy osobowość człowieka zrodzonego, musi się przyjąć istnienie i ciała i duszy rozumnej. Osobowość zaś człowieka Chrystusa nie jest odmienną od osobowości Słowa Bożego. Słowo Boże połączyło się zaś przez poczęcie z ciałem ludzkim. Była tam zatem osobowość owego człowieka. Musiała więc także być dusza rozumna.

Było też nieodpowiednim, by Słowo Boże, które jest źródłem i początkiem wszystkich form i doskonałości, połączyło się z jakąś rzeczą, mającą naturę nieuformowaną i niedoskonałą. Ciało powstające zaś, zanim nie zostanie ożywione, jest nieuformowane i nie ma jeszcze naturalnej swej doskonałości. Nie było więc odpowiednim, by Słowo Boże złączyło się z ciałem, które nie posiadało duszy. I tak było słusznym, by od pierwszej chwili poczęcia dusza ta była złączona z ciałem.

Widać stąd także, że jeżeli Słowo Boże nie miało się łączyć z czymś nieuformowanym, to ciało owo przyjęte, zostało uformowane od pierwszej chwili poczęcia. Podobnie też i dusza wymaga właściwej materii, jak i wszelka inna forma naturalna. Właściwą zaś materią duszy jest ciało mające organa; dusza jest to bowiem entelechia ciała organicznego fizycznego, posiadającego życie w możności (II De Anima). Jeżeli więc dusza od pierwszej chwili poczęcia była złączona z ciałem, jak to okazano, było rzeczą konieczną, by ciało od pierwszej chwili poczęcia było zorganizowane i uformowane. W porządku rodzenia się uorganizowanie ciała wyprzedza zaś nadanie duszy. Stąd, gdy się przyjęło to, co późniejsze, musi się też przyjąć to, co się stało wcześniej.

Nic zaś nie przeszkadza, by ciało wzrastało aż do należnego stopnia nawet wtedy, gdy już jest w nim dusza. Tak więc, odnośnie do przyjęcia człowieka, należy pamiętać, że od pierwszej chwili Swego poczęcia miał ciało zorganizowane i uformowane, lecz nie było jeszcze zupełnie rozwinięte.

Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.