Księga IV, Rozdział 61
O Eucharystii
Jak zaś życie cielesne potrzebuje pożywienia materialnego, nie tylko na to by wzrastało, lecz także na to, by utrzymać naturę ciała, aby przez nieustanny rozkład nie zniszczało, a moc jego nie osłabła, tak też i w życiu duchowym potrzebne było pożywienie duchowe, które odrodzonym zachowałoby ich moc, i zapewniało im wzrost.
A ponieważ skutki duchowe podawane nam są pod podobieństwem rzeczy widzialnych, jak to powiedziano, więc pożywienie duchowe podane nam jest pod postaciami tych rzeczy, których ludzie najpowszechniej używają, jako pożywienia cielesnego. Są zaś nimi chleb i wino. I dlatego Sakramentu tego udziela się pod postaciami chleba i wina.
Lecz należy zważyć, że w rzeczach cielesnych inne jest zjednoczenie między rodzącym i zrodzonym, a inne między pokarmem a nakarmionym. Rodzący i zrodzone nie muszą być zjednoczeni w substancji, lecz tylko w podobieństwie i mocy, a pokarm musi z tym, który go przyjmuje łączyć się co do substancji. Stąd, aby znakom zewnętrznym odpowiadały skutki duchowe; w inny sposób łączy się z nami, we chrzcie, będącym odrodzeniem duchowym, tajemnica Słowa Wcielonego, a w inny sposób w tym Sakramencie Eucharystii, będącym pokarmem duchowym. We chrzcie bowiem jest Słowo Wcielone obecne tylko swą mocą, w sakramencie Eucharystii zaś, jest ono, jak wyznajemy, obecne przez samą swą substancję.
A ponieważ zbawienie nasze dokonało się przez mękę Chrystusa i jego śmierć, przy czym krew Jego została oddzielona od ciała, otrzymujemy sakrament jego Ciała oddzielnie, pod postacią chleba, a Krew jego pod postacią wina, by w ten sposób w tym sakramencie była pamiątka i wyobrażenie męki Chrystusa Pana. I tak wypełniają się słowa Chrystusa Pana: (J 6, 56): Ciało moje prawdziwie jest pokarm, a krew moja prawdziwie jest napój.
Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.