Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Księga IV, Rozdział 86

O jakości ciał uwielbionych

Chociaż przez zasługi Chrystusa ułomność natury zostanie usunięta z natury wszystkich, tak złych jak dobrych, przez zmartwychwstanie, pozostanie jednak różnica między dobrymi i złymi odnośnie do tego, co się ich osobiście tyczy. Do pojęcia natury zaś należy, by dusza była formą ciała, dającą mu życie i zachowującą je w istnieniu; lecz osobistymi aktami dusza bądź to zasługuje na wyniesienie do chwały oglądania Boga, bądź na wykluczenie od tej chwały z powodu winy grzechu. Ciała zatem wszystkich bez wyjątku będą przygotowane w sposób odpowiadający duszy, tak, by forma niezniszczalna obdarzała ciało bytem niezniszczalnym, pomimo złożenia ciała z elementów przeciwnych, dlatego, że mocą bożą materia ciała ludzkiego będzie podlegać w zupełności duszy. Lecz z chwały i mocy duszy, wyniesionej do oglądania Boga, wynika dla ciała z nią złączonego jeszcze coś więcej. Będzie ono bowiem, z mocy bożej, zupełnie poddane duszy, nietylko co do istnienia, ale i co do działania, i doznawania i ruchu i właściwości cielesnych.

Jak więc dusza, ciesząca się widzeniem bożym, napełniona zostaje jasnością duchową, tak przez pewne odbicie idące z duszy na ciało, i ciało będzie odziane chwałą jasności. Stąd mówi Apostoł (1 Kor 15, 43): Bywa wsiane w sprosności, a powstanie w chwalebności, ciało nasze bowiem teraz jest zaciemnione, a wtedy będzie pełne światła, według słów (Mt 13, 43): wtedy sprawiedliwi świecić będą jako słońce w królestwie ojca ich.

Dusza, która cieszy się oglądaniem Boga, złączona ze swym ostatecznym celem, będzie się też cieszyć z zaspokojenia wszystkich swych pragnień. A ponieważ pragnienie duszy porusza ciałem, wynika stąd, że ciało będzie na skinienie posłuszne duchowi. Stąd chwalebne ciała zmartwychwstających będą się w przyszłym życiu łatwo z miejsca na miejsce poruszać. Stąd dodaje tamże Apostoł: bywa wsiane w słabości, a powstanie w potężności. Słabości bowiem doświadczamy w ciele, gdy ono nie jest zdolne spełniać pragnień, które dusza nakazuje, w ruchach, czy czynnościach; ta słabość zostanie całkowicie usunięta, mocą spływającą na ciało z duszy, złączonej z Bogiem. Dlatego w (Mdr 3, 7) powiedziano o sprawiedliwych, że jako iskry po trzcinie biegać będą; nie jakoby ruch był w nich z potrzeby, niczego bowiem nie potrzebują ci, którzy posiadają Boga, lecz dla okazania ich mocy.

Jak zaś będą zaspokojone wszystkie te pragnienia duszy oglądającej Boga, które odnoszą się do posiadania wszelkiego dobra, tak też będą zaspokojone jej pragnienia, odnoszące się do usunięcia wszelkiego zła. Nie może bowiem być zła tam, gdzie jest najwyższe dobro. A zatem i ciało, udoskonalone przez duszę, i przystosowane do duszy, będzie wolne od wszelkiego zła, zarówno aktualnie, jak w możności. Aktualnie dlatego, że nie będzie w nim żadnego zniszczenia, żadnej ułomności, żadnego braku. Co zaś do zła w możności, będzie ciało od niego wolne dlatego, że nie będzie doznawać niczego, co by mu było przykrym. Będzie więc ciało niecierpiętliwe. A jednak ta niecierpiętliwość nie będzie wykluczać wrażliwości zmysłów, będą bowiem używać zmysłów dla takich przyjemności, które się godzą ze stanem niezniszczalności. Aby więc wskazać tę niecierpiętliwość, mówi Apostoł (w. 42): Bywa wsiane w skazitelności, powstanie w nieskazitelności.

Dalej, dusza, która cieszy się oglądaniem Boga, złączy się z nim w sposób doskonały, i będzie uczestniczyć w Jego dobroci w możliwie najwyższy sposób, odpowiadający jej sposobowi bytowania; tak i ciało doskonale będzie poddane duszy, i będzie, o ile to jest możliwe, mieć udział w jej właściwościach, przez doskonałość zmysłów, porządek pożądań cielesnych, i w każdej doskonałości natury; tym doskonalsza jest bowiem każda rzecz w swej naturze, im jej materia doskonalej poddana jest formie. Dlatego mówi Apostoł (w. 44): Bywa wsiane ciało cielesne, a powstanie ciało duchowne. Ciało zmartwychwstającego będzie duchownym, nie dlatego, by było duchem, jak to niektórzy źle zrozumieli, rozumiejąc przez ducha bądź to substancję duchowną, bądź powietrze, bądź wiatr; lecz dlatego, że będzie całkowicie poddane duchowi, tak jak i teraz mówimy o ciele zwierzęcym, nie jakoby było zwierzęciem, lecz dlatego, że podlega namiętnościom zwierzęcym, i potrzebuje pokarmu.

Widzimy z tego, co powiedziano, że jak dusza człowieka wyniesiona zostanie do chwały duchów niebieskich, by oglądała istotność Boga, jak to wykazano w III Księdze (R. LVII), tak i ciało jej zostanie wyniesione do własności ciał niebieskich, dlatego, że będzie jasne, niecierpiętliwe, będzie się poruszać łatwo i bez trudności, i będzie udoskonalone przez swą formę największą doskonałością. I dlatego Apostoł mówi, że ciała zmartwychwstałych będą niebieskie, nie co do swej natury, lecz co do chwały. Stąd, powiedziawszy (w. 40) że są i ciała niebieskie i ciała ziemskie, dodaje, że inna jest ozdoba niebieskich, a inna ziemskich. Jak zaś chwała, do której zostanie wyniesiona dusza ludzka, jest wyższą od naturalnej mocy duchów niebieskich, jak to wykazano w Trzeciej Księdze (R. LIII), tak chwała ciał zmartwychwstałych jest wyższą od naturalnej doskonałości ciał niebieskich, w tym, że będą posiadać większą jasność, bardziej niezmienną niecierpiętliwość, będą się z większą łatwością poruszać i mieć wyższą godność natury.

Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.