Księga IV, Rozdział 93
Że dusze złych po śmierci mają wolę utwierdzoną w złem
Podobnie też wola tych dusz, które zaraz po śmierci stają się nieszczęśliwymi, staje się niezmienna.
Wykazano bowiem w Trzeciej Księdze, że za grzech śmiertelny należy się kara wieczna. Kara dusz, które zostają potępione, nie byłaby zaś wieczną, gdyby wola ich mogła się zmienić na lepszą, byłoby to bowiem niesprawiedliwym, gdyby ktoś był karany, choćby wolę miał dobrą. A zatem wola duszy potępionej nie może się zwrócić do dobra.
Oprócz tego. Sam nieporządek woli jest pewną karą, i bardzo bolesną. Wtedy bowiem nie podobają się człowiekowi dobre uczynki, a potępieni będą się smucić z tego, że wola Boża, której się sprzeciwiali, spełnia się we wszystkim. Dlatego zawsze będą mieli przewrotną wolę.
Co więcej. Odwrócenie woli od grzechu do dobra, jest dziełem tylko łaski Boga, jak wynika z tego, co powiedziano w Trzeciej Księdze. Jak zaś dusze błogosławionych zostają dopuszczone do doskonałego uczestnictwa w dobroci Bożej, tak dusze potępionych zostają całkowicie odsunięte od łaski. Nie będą więc mogły woli zwrócić do dobrego.
Oprócz tego. Jak dobrzy, żyjący na ziemi, zwracają się do Boga, jako do celu wszystkich swych działań i pragnień, tak źli zwracają się do jakiegoś nienależytego celu, który ich od Boga odwraca. Lecz dusze oddzielone dobrych łączą się niezmiennie z celem, do którego w tym życiu dążyły, mianowicie z Bogiem. A zatem i dusze złych złączą się niezmiennie z celem, który wybrały. Jak zaś wola dobrych nie może stać się złą, tak i wola złych nie może stać się dobrą.
Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.