Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Księga II, Rozdział 10

W jaki sposób przypisuje się Bogu możność

Ponieważ nic nie jest swym własnym początkiem, skoro działanie Boga nie jest niczym innym, jak Jego możnością, to wynika jasno z tego, co powiedziano, że w Bogu nie mówi się o możności jako o początku działania, lecz jako o początku rzeczy uczynionej. A ponieważ możność w pojęciu początku wnosi stosunek do innej rzeczy, gdyż możność czynna jest początkiem działania na drugą rzecz, jak to widać u Filozofa w V Metaph., jest rzeczą jasną, że mówi się w Bogu o możności w stosunku do rzeczy uczynionej, według prawdziwego stanu rzeczy, a nie w stosunku do działania, chyba w odniesieniu do naszego sposobu rozumienia, o tyle, że umysł nasz obie rzeczy, mianowicie możność Boga i Jego działanie, pod różnymi pojęciami rozważa. Stąd, jeśli Bogu przysługują pewne działania, które nie przechodzą na jakąś rzecz, lecz pozostają w działającym, mówi się w stosunku do nich o możności w Bogu tylko w odniesieniu do naszego sposobu rozumienia, a nie w odniesieniu do rzeczywistości. Takimi zaś czynnościami są rozumienie i chcenie. Możność więc Boga, w znaczeniu właściwym, nie odnosi się do tego rodzaju czynności, lecz tylko do ich skutków. Rozum więc i wola nie istnieją w Bogu jako możności, lecz tylko jako działania.

Jasnym jest także z tego, co powiedziano powyżej, że wielość czynności przypisywanych Bogu, jak rozumienie, chcenie, powoływanie rzeczy do bytu i tym podobne, nie stanowi różnych czynności, skoro każda z tych czynności jest w Bogu samym Jego bytem, który jest jeden i ten sam. W jaki zaś sposób wielość znaczeń jednej rzeczy, jedności nie przesądza, można się przekonać z tego, co wykazano w pierwszej księdze.

Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.