Summa contra gentiles
św. Tomasz z Akwinu
Księga II
- Nawiązanie do tego, co poprzednio powiedziano
- Że rozważanie o stworzeniach jest pożytecznym dla pouczenia we wierze
- Że poznanie natury stworzeń jest korzystne dla odparcia błędów odnoszących się do Boga
- Że inaczej rozważa o stworzeniach filozof a inaczej teolog
- Porządek rzeczy, o których będzie mowa
- Że jest rzeczą należną, by Bóg był początkiem bytu innych rzeczy
- Że w Bogu jest czynna możność
- Że możność boża jest Jego substancją
- Że możność Boga jest Jego działaniem
- W jaki sposób przypisuje się Bogu możność
- Że orzeka się coś o Bogu w stosunku do stworzeń
- Że stosunki, które się orzeka o Bogu odnośnie do stworzeń, nie istnieją w Bogu realnie
- W jaki sposób orzeka się o Bogu powyższe stosunki
- Że Bóg jest przyczyną wszystkich rzeczy
- Że Bóg powołał rzeczy do bytu z niczego
- Że stwarzanie nie jest ruchem ani zmianą
- W jaki sposób rozwiązuje się zarzuty przeciw stwarzaniu
- Że w stwarzaniu nie ma kolejności
- Że żadne ciało nie może stwarzać
- Że stwarzanie jest właściwością jedynie Boga
- Że Bóg może wszystko
- Że Bóg nie działa z konieczności natury
- Że Bóg działa według swojej mądrości
- W jaki sposób mówi się o wszechmocnym, że nie może uczynić niektórych rzeczy
- Że umysł Boży nie jest ograniczony do pewnych określonych skutków
- Że wola Boża nie jest ograniczona do określonych skutków
- W jaki sposób znachodzi się jakaś powinność w stwarzaniu rzeczy
- W jaki sposób w rzeczach stworzonych może być absolutna konieczność
- Że nie jest rzeczą konieczną, by stworzenia zawsze istniały
- Argumenty tych, którzy chcą dowieść wieczności świata ze strony Boga
- Argumenty tych, którzy chcą dowieść wieczności świata ze strony stworzeń
- Argumenty dla dowiedzenia wieczności świata ze strony uczynienia rzeczy
- Rozwiązanie powyższych argumentów. I najpierw tych, które wzięto ze strony Boga
- Rozwiązanie argumentów wziętych ze strony rzeczy stworzonych
- Rozwiązanie argumentów wziętych z uczynienia rzeczy
- Argumenty, którymi niektórzy starają się dowieść, że świat nie jest wieczny
- Że rozróżnienie rzeczy nie pochodzi od przypadku
- Że materia nie jest pierwszą przyczyną rozróżnienia rzeczy
- Że rozróżnienie rzeczy nie jest spowodowane przeciwieństwem czynników
- Że pierwszą przyczyną rozróżnienia rzeczy nie jest porządek drugorzędnych czynników
- Że rozróżnienie rzeczy nie pochodzi od któregoś z drugorzędnych czynników, któryby wprowadzał różne formy w materię
- Że rozróżnienie rzeczy nie wynikło z różnorodności zasług lub przewinień
- Co jest prawdziwie pierwszą przyczyną rozróżnienia rzeczy
- Że potrzebnym było dla doskonałości wszechświata, by istniały jakieś stworzenia rozumne
- Że substancje rozumne mają wolę
- Że substancje rozumne mają wolną wolę w działaniu
- Że substancja rozumna nie jest ciałem
- Że substancje rozumne są niematerialne
- Że substancja rozumna nie jest formą materialną
- Że w stworzonych substancjach rozumnych różni się byt i to co jest
- Że w stworzonych substancjach rozumnych jest czyn i możność
- Że być złożonym z substancji i bytu a materii i formy nie jest tym samym
- Że substancje rozumne nie podlegają rozkładowi
- W jaki sposób może substancja rozumna połączyć się z ciałem
- Stanowisko Platona co do połączenia duszy rozumnej z ciałem
- Że władze wegetatywne, zmysłowe i umysłowe nie są w człowieku trzema duszami
- Że umysł bierny człowieka nie jest substancją oddzieloną
- Że człowiek nie otrzymuje gatunku od umysłu doznającego, lecz od umysłu biernego
- Że powyższe stanowisko sprzeciwia się zdaniu Arystotelesa
- Przeciw zdaniu Aleksandra o umyśle biernym
- Że dusza nie jest temperamentem, jak twierdził Galenus
- Że dusza nie jest harmonią
- Że dusza nie jest ciałem
- Przeciw tym, którzy twierdzą, że rozum i zmysł są tym samym
- Przeciw tym, którzy twierdzą, że umysł bierny jest wyobraźnią
- W jaki sposób substancja rozumna może być formą ciała
- Rozwiązanie argumentów, którymi powyżej dowodzono, że substancja rozumna nie może się łączyć z ciałem jako forma
- Że według słów Arystotelesa należy przyjąć, iż rozum łączy się z ciałem jako forma
- Że dusza bezpośrednio łączy się z ciałem
- Że dusza jest cała w całym ciele i cała w każdej jego części
- Że wszyscy ludzie nie mają jednego umysłu biernego
- O zdaniu Avicenny, który twierdził, że formy poznawcze nie zostają zachowane w umyśle biernym
- Rozwiązanie argumentów, które, jakby się zdawało, dowodzą jedności umysłu biernego
- Że umysł czynny nie jest substancją oddzieloną, lecz czymś należącym do duszy
- Że nie jest rzeczą niemożliwą, by umysł bierny i czynny schodził się w jednej substancji duszy
- Że nie było to zdaniem Arystotelesa, iż umysł czynny jest substancją oddzieloną, lecz raczej że jest on czymś należącym do duszy
- Że dusza ludzka nie ginie, gdy ginie ciało
- Argumenty dowodzące, że dusza ginie, gdy ciało ginie
- Że dusze zwierząt nierozumnych nie są nieśmiertelne
- Że dusza ludzka wraz z ciałem istnieć zaczyna
- Rozwiązanie powyższych argumentów
- Że dusza ludzka nie należy do substancji Boga
- Że nie przekazuje się duszy ludzkiej wraz z nasieniem
- Czy Bóg powołuje duszę ludzką do bytu przez stwarzanie
- Argumenty dla dowiedzenia, że dusza ludzka powstaje z nasienia
- Rozwiązanie powyższych argumentów
- Że substancja rozumna nie łączy się jako forma z żadnym innym ciałem jak tylko z ciałem ludzkim
- Że istnieją pewne substancje rozumne, nie złączone z ciałami
- O wielkiej ilości substancyj oddzielonych
- Że do jednego gatunku nie należy wiele substancyj oddzielonych
- Że substancja oddzielona i dusza nie należą do jednego gatunku
- W jaki sposób przyjmuje się rodzaj i gatunek w substancjach oddzielonych
- Że substancje oddzielone nie czerpią poznania od przedmiotów zmysłowych
- Że umysł substancji oddzielonej zawsze poznaje aktualnie
- W jaki sposób jedna substancja oddzielona poznaje drugą
- Że substancje oddzielone poznają przedmioty materialne
- Że substancje oddzielone poznają rzeczy poszczególne
- Czy substancje oddzielone poznaniem naturalnym wszystko naraz poznają