Księga III, Rozdział 13
Że zło ma w pewien sposób przyczynę
Z tego, co powiedziano, można wykazać, że chociaż zło nie ma przyczyny samo przez się, to jednak każde zło musi mieć przyczynę przypadłościową.
To bowiem, co istnieje w drugim jako w podmiocie, musi mieć jakąś przyczynę; wynika bowiem albo z pierwiastków podmiotu, albo z jakiejś przyczyny zewnętrznej. Zło istnieje zaś w dobru jako w podmiocie, jak to wykazano (rozdział 11). Musi więc zło mieć przyczynę.
Podobnie. Co jest w możności do dwóch przeciwieństw, nie zostaje zaktualizowane przez żadne z nich inaczej, jak przez jakąś przyczynę; żadna bowiem możność sama się nie aktualizuje. Zło jest zaś pozbawieniem tego, co ktoś ma z natury i mieć powinien (rozdział 7); przez to bowiem mówi się, że coś jest złem. Zło więc istnieje w podmiocie, który jest w możności do niego i do swego przeciwieństwa. Musi więc zło mieć jakąś przyczynę.
Co więcej. To, co oprócz jej natury istnieje w jakiejś rzeczy, zostaje do niej dodane przez jakąś przyczynę, wszystko bowiem, co jest dla niej naturalne, jest stałe, chyba że zachodzi jakaś przeszkoda; stąd kamień nie wznosi się w górę, chyba że go ktoś wyrzuca, ani się woda nie staje ciepłą, jeśli jej coś nie ogrzewa. Zło zaś istnieje zawsze w jakimś podmiocie poza jego naturą; jest ono bowiem pozbawieniem tego, co jakaś rzecz ma z natury i mieć powinna. Musi więc zło mieć zawsze jakąś przyczynę, albo samo przez się, albo przypadłościowo.
Co więcej. Każde zło wynika z jakiegoś dobra, podobnie jak rozkład wynika z powstania. Lecz każde dobro ma jakąś przyczynę, prócz pierwszego dobra, w którym nie ma żadnego zła, jak to wykazano w pierwszej księdze (rozdział 39). Każde zło ma więc jakąś przyczynę, z której wynika przypadłościowo.
Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.