Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Księga III, Rozdział 159

Że chociaż człowiek nie może się nawrócić do Boga bez łaski, to jednak słusznie się mu przypisuje winę, gdy się nie nawraca

Skoro, jak to poprzednio okazano, człowiek może być skierowany do ostatecznego celu tylko przez pomoc łaski poświęcającej, bez której nie można także mieć środków potrzebnych do dążenia do ostatecznego celu, jak wiary, nadziei, miłości i wytrwałości, mogłoby się komuś wydawać, że nie należy przypisywać winy człowiekowi, któremu ich brak; zwłaszcza, że nie może zasłużyć na pomoc łaski bożej, ani nawrócić się do Boga, jeśli Bóg go nie nawróci; nikogo bowiem nie można obwiniać za coś, co od niego nie zależy. Jeżeli jednak się na to zgodzimy, wyniknie stąd wiele niedorzeczności. Wynikłoby stąd bowiem, że ten, kto nie ma wiary, ani nadziei, ani miłości Boga, ani wytrwałości w dobrym, nie zasługuje na karę; powiedziano zaś wyraźnie (J 3, 36): Kto nie wierzy Synowi, nie ogląda żywota, ale gniew Boży nad nim zostawa. A skoro nikt nie osiąga szczęśliwości bez tych rzeczy, wynikałoby dalej, że są tacy ludzie, którzy ani nie osiągają szczęśliwości, ani nie ponoszą kary od Boga. Że zaś jest przeciwnie, wykazują to słowa (Mt 25, 34. 41), że powiedziane będzie do wszystkich, którzy się znajdą na sądzie bożym: Pójdźcie... otrzymajcie królestwo wam zgotowane, albo: Idźcie w ogień wieczny.

By rozwiązać tę wątpliwość, należy rozważyć, że chociaż nikt nie może poruszeniem swej wolnej woli ani zasłużyć na łaskę Boską, ani jej zdobyć, to jednak może przeszkodzić jej otrzymaniu; powiedziano bowiem (Hi 21, 14), że niektórzy mówili o Bogu: „Idź precz od nas, i wiadomości dróg twoich nie chcemy”, i (Hi 24, 13): oni są przeciwni światłości. A ponieważ przeszkadzanie lub nieprzeszkadzanie przyjęciu łaski bożej zależy od wolnej woli, słuszną jest rzeczą obwiniać tego, kto stawia przeszkody przyjęciu łaski. Bóg zaś, ze Swej strony, jest gotów wszystkim dawać łaskę, chce, aby wszyscy ludzie byli zbawieni i przyszli do uznania prawdy (1 Tm 2, 4), lecz tylko ci zostają pozbawieni łaski, którzy sami stawiają w sobie przeszkody łasce; na przykład, jeżeli ktoś zamyka oczy, gdy słońce świeci, poczytuje mu się za winę, jeśli mu to na złe wyjdzie, chociaż nie mógłby widzieć, gdyby nie było słońca.

Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.