Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Księga III, Rozdział 57

Że każdy rozum jakiegokolwiek by był stopnia, może uczestniczyć w oglądaniu Boga

Skoro rozum stworzony zostaje wyniesiony do oglądania substancji bożej pewnym światłem nadprzyrodzonym, jak wykazaliśmy powyżej (R. LIII), nie ma rozumu stworzonego, choćby i najniższej natury, który by nie mógł zostać wyniesiony do tego widzenia.

Wykazano bowiem (tamże), że światło to dla żadnego stworzenia nie może być światłem naturalnym, lecz mocą swą przewyższa wszelką naturę stworzoną. To zaś, co się dokonuje mocą nadprzyrodzoną, nie napotyka przeszkody w różnorodności natur, gdyż moc boża jest nieskończona; stąd przy cudownym uzdrowieniu chorego jest rzeczą obojętną, czy on był ciężko, czy lekko chorym. Różnica stopnia w naturze rozumnej nie przeszkadza więc, by najniższe w tej naturze mogło powyższym światłem zostać wyniesione do owego widzenia.

Co więcej. Odległość najwyższego z natury swej rozumu od Boga jest nieskończona co do doskonałości i dobroci. Odległość jego zaś od najniższego rozumu jest skończona; nie może zaś być nieskończonej odległości między dwoma rzeczami skończonymi. Odległość zatem między najniższym, a najwyższym rozumem stworzonym, jest niejako niczym, w porównaniu do odległości między najwyższym rozumem stworzonym, a Bogiem. Co zaś jest niejako niczym, nie może powodować znacznej zmiany; jak na przykład odległość między środkiem ziemi, a okiem ludzkim jest niejako niczym, w porównaniu do odległości między naszym wzrokiem, a ósmą sferą, w porównaniu do której cała ziemia zajmuje miejsce punktu; dlatego też nie stanowi to żadnej znaczniejszej zmiany, że astrologowie w swych dowodzeniach biorą wzrok ludzki za środek ziemi, jest więc rzeczą obojętną, jaki rozum zostaje powyższym światłem podniesiony do widzenia Boga, najwyższy, czy najniższy, czy średni.

Podobnie. Wykazaliśmy poprzednio (R. L), że każdy rozum z natury pragnie widzenia substancji bożej. Naturalne pragnienie nie może zaś być daremnym. Każdy więc rozum stworzony może dojść do oglądania substancji bożej, bez względu na niskość swej natury.

Dlatego to Chrystus Pan (Mt 22, 30) obiecuje ludziom chwałę aniołów. Będą oni, powiada mówiąc o ludziach, jako aniołowie boży w niebie. A w Apokalipsie (Ap 21, 17) powiedziano, że miara człowiecza jest miarą aniołową. Dlatego też prawie wszędzie Pismo św. opisuje aniołów we formie ludzi, czy to całkowicie, jak na przykład aniołów, którzy ukazali się Abrahamowi w postaci mężów (Rdz 18, 2), czy częściowo, jak na przykład u zwierząt (Ez 1, 8), o których powiedziano, że ręce człowiecze pod skrzydły ich.

W ten sposób usuwa się zaś błąd tych, którzy twierdzili, że dusza ludzka, jakkolwiek by została wyniesiona, nie może dojść do zrównania z wyższymi umysłami.

Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.