Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Księga III, Rozdział 83

Zakończenie powyższych zagadnień

Zbierając wszystko co powyżej wykazaliśmy, możemy powiedzieć, że odnośnie do planu porządku, który chce rzeczom nałożyć, Bóg sam wszystko ustanawia. Stąd o tych słowach Joba (Hi 34, 13): Kogóż to innego przełożył nad światem, który stworzył? mówi Grzegorz (Moral. Lib. XXIV cap. XX): Światem, który sam stworzył, sam rządzi. A Boecjusz w III de Consol. powiada, że Bóg sam wszystko rozrządza.

Lecz co do wykonania, rządzi Bóg niższymi rzeczami przez wyższe. Cielesnymi mianowicie przez duchowe. Stąd mówi Grzegorz w IV Dialog. (Cap. IV): W tym widzialnym świecie wszelkie rządy odbywają się tylko przez stworzenia niewidzialne. Niższymi zaś duchami przez wyższe duchy. Stąd mówi Dionizy IV rozdz. Cael. Hier., że niebieskie substancje rozumne najpierw na siebie skierowują światło boże, i nam udzielają objawienia, które nas przewyższa. Niższe zaś ciała przez wyższe. Stąd mówi Dionizy w IV rozdz. De Div. Nom., że słońce przyczynia się do powstawania ciał widzialnych i pobudza do życia i odżywia, i wzrost daje i udoskonala, oczyszcza i odnawia.

O tym wszystkim razem mówi Augustyn w III de Trin.: Podobnie jak grubszymi i niższymi ciałami rządzą w pewnym porządku ciała o większej subtelności i mocy, tak też wszystkimi ciałami rządzi rozumny duch życia; a grzesznym duchem rozumnym, sprawiedliwy duch rozumny.

Przekład: Summa filozoficzna (Contra gentiles), Kraków 1930 do 1935, staraniem redakcji „Wiadomości Katolickich”; pisownia uwspółcześniona.