Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Mapy interaktywne

Interaktywna mapa soborów powszechnych Kościoła

Dwadzieścia jeden soborów powszechnych, od Nicei do Watykańskiego II: kiedy się zgromadziły, kto im przewodniczył i co wyznały.

Wygląd

Gdy pojawia się kwestia dotykająca samej wiary, Kościół od czasów apostolskich gromadzi się na soborze. Sobór powszechny gromadzi biskupów całego Kościoła w łączności z Biskupem Rzymu, następcą Piotra, a jego decyzje w sprawach wiary i moralności obowiązują wszystkich wiernych. Kościół katolicki liczy dwadzieścia jeden takich soborów.

Mapa rozpoczyna się od Soboru Jerozolimskiego apostołów, wzoru wszystkich późniejszych, i prowadzi przez cztery epoki: sobory niepodzielonego Kościoła Wschodu i Zachodu, sobory średniowieczne, sobory jedności i odnowy oraz dwa sobory watykańskie. W przypadku pierwszych siedmiu soborów łącze prowadzi do oryginalnych tekstów dostępnych na naszym portalu: wyznań wiary, orzeczeń dogmatycznych, kanonów i listów.

Sobory niepodzielonego KościołaI do VIII wieku

około 49

Sobór Jerozolimski

Sobór apostołów, wzór wszystkich soborów

Apostołowie i starsi zebrali się w Jerozolimie, aby rozstrzygnąć, czy poganie przyjmujący Chrystusa muszą poddać się obrzezaniu i zachowywać Prawo Mojżeszowe.

Kiedy w Antiochii doszło do sporu dotyczącego nawróconych pogan, Kościół nie rozwiązał go przez podział, lecz przez wspólne zgromadzenie. Paweł i Barnaba przybyli do Jerozolimy, apostołowie i starsi rozważali tę sprawę, a Piotr wstał i zaświadczył, że Bóg oczyszcza serca przez wiarę i że wszyscy dostępują zbawienia przez łaskę Pana Jezusa. Jakub przedstawił propozycję decyzji, a cały Kościół wystosował list do wspólnot ze słowami: Postanowiliśmy bowiem, Duch Święty i my. To spotkanie stało się wzorem każdego późniejszego soboru: pasterze Kościoła zgromadzeni wokół Piotra, pod przewodnictwem Ducha Świętego, podejmują decyzję wiążącą wszystkich wiernych.

Miejsce: Jerozolima

Papież: apostoł Piotr, wraz z apostołem Jakubem

Dokumenty

  • List apostołów i starszych do wspólnot (Dz 15,23 do 29)

325

Sobór Nicejski I

Pierwszy sobór powszechny

Pierwszy sobór powszechny wyznał, że Syn jest współistotny Ojcu, i potępił Ariusza, który nauczał, że Syn jest stworzeniem. Z niego wywodzi się Nicejskie wyznanie wiary.

Cesarz Konstantyn, zaledwie obdarzywszy Kościół wolnością, zwołał biskupów do Nicei w Bitynii. Tradycja liczy trzystu osiemnastu ojców, wśród nich wyznawców noszących na ciele rany z czasów prześladowań. Papież Sylwester I wysłał swoich legatów, prezbiterów Wita i Wincentego, a obradom przewodniczył Hozjusz z Kordoby. Ariusz twierdził, że był czas, kiedy Syna nie było; sobór odpowiedział mu jednym słowem: współistotny, i wyznał Syna jako Boga z Boga, Światłość ze Światłości, zrodzonego, a nie stworzonego. Młody diakon Atanazy, towarzyszący swojemu biskupowi Aleksandrowi, stał się później największym obrońcą tej wiary. Sobór wyznaczył także wspólną dla całego Kościoła datę Paschy i uchwalił dwadzieścia kanonów dotyczących ładu kościelnego.

Miejsce: Nicea w Bitynii, obecnie İznik

Papież: Sylwester I, przez legatów

Dokumenty

  • Nicejskie wyznanie wiary
  • Dwadzieścia kanonów
  • List synodalny do Kościoła w Aleksandrii

Na portalu

Teksty soboru

381

Sobór Konstantynopolitański I

Drugi sobór powszechny

Drugi sobór powszechny wyznał bóstwo Ducha Świętego i uzupełnił Nicejskie wyznanie wiary. Ten Symbol wiary Kościół po dziś dzień odmawia podczas niedzielnej Mszy świętej.

Po herezji Ariusza pojawili się również ci, którzy negowali bóstwo Ducha Świętego. Cesarz Teodozjusz Wielki zwołał do Konstantynopola stu pięćdziesięciu biskupów Wschodu, a przez pewien czas obradom przewodniczył święty Grzegorz z Nazjanzu, Teolog, który właśnie w Konstantynopolu wygłosił swoje wielkie mowy o Trójcy Świętej. Sobór potwierdził wiarę Nicei i dołączył wyznanie o Duchu Świętym, Panu i Ożywicielu, który z Ojcem i Synem wspólnie odbiera cześć i chwałę. Sobór ten był zgromadzeniem biskupów wschodnich, lecz Kościół przyjął jego wyznanie wiary jako własne, a papież Damazy I zatwierdził jego naukę, dlatego zalicza się go do soborów powszechnych.

Miejsce: Konstantynopol

Papież: Damazy I

Dokumenty

  • Nicejsko-konstantynopolitańskie wyznanie wiary
  • Kanony
  • List do cesarza Teodozjusza

Na portalu

Teksty soboru

431

Sobór Efeski

Trzeci sobór powszechny

Trzeci sobór powszechny ogłosił Dziewicę Maryję Bożą Rodzicielką, Theotokos, i potępił Nestoriusza, który dzielił Chrystusa na dwie osoby.

Biskup Konstantynopola Nestoriusz nie chciał nazywać Maryi Bożą Rodzicielką, lecz jedynie Chrystorodzicielką, rozdzielał bowiem w Chrystusie bóstwo i człowieczeństwo. Święty Cyryl Aleksandryjski stanął w obronie wiary Kościoła, a papież Celestyn I potępił naukę Nestoriusza i powierzył Cyrylowi wykonanie wyroku. Sobór zebrał się w Efezie, w kościele dedykowanym Maryi, i złożył Nestoriusza z urzędu. Kiedy obwieszczono postanowienie, lud z pochodniami i kadzielnicami odprowadzał ojców przez miasto, wysławiając Bożą Rodzicielkę. Sobór uznał listy Cyryla do Nestoriusza za prawdziwy wyraz wiary: jeden i ten sam jest Syn Boży narodzony z Dziewicy, dlatego jest Ona rzeczywiście Matką Bożą.

Miejsce: Efez

Papież: Celestyn I

Dokumenty

  • Listy Cyryla do Nestoriusza i dwanaście anatematyzmów
  • Wyrok przeciwko Nestoriuszowi
  • Kanony

451

Sobór Chalcedoński

Czwarty sobór powszechny

Czwarty sobór powszechny wyznał jednego Chrystusa w dwóch naturach, prawdziwego Boga i prawdziwego człowieka. Ojcowie nad listem Leona zawołali z uniesieniem: Piotr przemówił przez Leona.

Opat Eutyches uczył, że po wcieleniu pozostała w Chrystusie tylko jedna natura, boska, a tak zwany synod zbójecki w Efezie w 449 roku zatwierdził to przemocą. Papież święty Leon Wielki skierował do biskupa Konstantynopola Flawiana swój list dogmatyczny, Tomus, w którym jasno wykłada, że każda z natur dokonuje tego, co dla niej właściwe, w łączności z drugą. Na soborze w Chalcedonie, w obecności cesarza Marcjana i cesarzowej Pulcherii, zebrało się około sześciuset biskupów. Gdy odczytano Tomus, ojcowie z radością oświadczyli, że taka jest wiara ojców i apostołów. Sobór uchwalił definicję wiary: jeden i ten sam Chrystus w dwóch naturach, bez zmieszania, bez zmiany, bez podziału, bez rozłączenia. Papież Leon potwierdził naukę soboru, nie przyjął jednak kanonu dwudziestego ósmego o pierwszeństwie Konstantynopola.

Miejsce: Chalcedon koło Konstantynopola

Papież: święty Leon I Wielki

Dokumenty

  • Definicja wiary
  • Tomus świętego Leona
  • Trzydzieści kanonów

Na portalu

Teksty soboru

553

Sobór Konstantynopolitański II

Piąty sobór powszechny

Piąty sobór powszechny potępił tak zwane Trzy Rozdziały i potwierdził wiarę Efezu oraz Chalcedonu w jedną osobę Słowa Wcielonego.

Cesarz Justynian dążył do pojednania z Kościołem tych, którzy nie przyjęli Chalcedonu, domagając się potępienia pism trzech autorów podejrzewanych o nestorianizm: Teodora z Mopsuestii oraz niektórych pism Teodoreta z Cyru i Ibasa z Edessy. Papież Wigiliusz długo się opierał, pragnąc zachować powagę Chalcedonu, i nie brał udziału w posiedzeniach. Sobór wydał czternaście rozdziałów, w których wyznaje Trójcę Świętą, jedną osobę Słowa cierpiącą w ciele oraz Maryję jako prawdziwie Bożą Rodzicielkę. Wigiliusz potwierdził następnie listem potępienie Trzech Rozdziałów, w następstwie czego sobór został uznany za piąty sobór powszechny.

Miejsce: Konstantynopol

Papież: Wigiliusz

Dokumenty

  • Wyrok soboru
  • Czternaście rozdziałów
  • Orzeczenie papieża Wigiliusza

680 do 681

Sobór Konstantynopolitański III

Szósty sobór powszechny

Szósty sobór powszechny wyznał w Chrystusie dwie wole i dwa działania, boskie i ludzkie, w doskonałej harmonii, oraz potępił monoteletyzm.

Chcąc pozyskać tych, którzy odrzucali Chalcedon, niektórzy patriarchowie Konstantynopola nauczali, że Chrystus ma tylko jedną wolę. Święty Maksym Wyznawca i papież święty Marcin I ponieśli za prawdziwą wiarę wygnanie i śmierć. Cesarz Konstantyn IV zwołał sobór, a papież święty Agaton przesłał list przedstawiający wiarę Kościoła rzymskiego, który, jak pisał, nigdy nie zboczył z drogi tradycji apostolskiej. Ojcowie przyjęli list słowami: Piotr przemówił przez Agatona. Sobór wyznał, że ludzka wola Chrystusa nie sprzeciwia się boskiej, lecz się jej podporządkowuje. Potępił twórców tej herezji, a papież Leon II potwierdził postanowienia soboru.

Miejsce: Konstantynopol, pałac cesarski Trullo

Papież: święty Agaton, następnie święty Leon II

Dokumenty

  • Definicja wiary o dwóch wolach
  • List papieża Agatona
  • List soboru do papieża Agatona

Na portalu

Teksty soboru

787

Sobór Nicejski II

Siódmy sobór powszechny

Siódmy sobór powszechny obronił kult świętych wizerunków Chrystusa, Bogarodzicy i świętych przed ikonoklastami.

Przez ponad pół wieku cesarze ikonoklaści niszczyli święte obrazy i prześladowali mnichów, którzy ich strzegli. Święty Jan Damasceński wykazał w swoich mowach, że odkąd Słowo stało się ciałem, Boga, który dał się zobaczyć, wolno także przedstawiać na obrazach. Cesarzowa Irena i patriarcha Tarasjusz zwołali sobór do Nicei, a papież Hadrian I wysłał swoich legatów i list. Sobór zarządził, by święte wizerunki umieszczać w kościołach, domach i przy drogach, oddawać im cześć i szacunek, adorację zaś należną samemu Bogu kierować wyłącznie ku Niemu, cześć oddawana obrazowi przechodzi bowiem na tego, kogo obraz przedstawia.

Miejsce: Nicea w Bitynii

Papież: Hadrian I

Dokumenty

  • Orzeczenie o świętych obrazach
  • Dwa i dwadzieścia kanonów
  • List do cesarzowej i cesarza

Na portalu

Teksty soboru

Sobory średniowieczneIX do XIV wieku

869 do 870

Sobór Konstantynopolitański IV

Ósmy sobór powszechny

Ósmy sobór powszechny przywrócił prawowitego patriarchę Ignacego, potępił Focjusza i obronił prymat Stolicy Rzymskiej.

W Konstantynopolu cesarz pozbawił urzędu patriarchę Ignacego i powołał na jego miejsce uczonego świeckiego Focjusza, który w ciągu kilku dni przyjął wszystkie święcenia. Papież Mikołaj I nie uznał tego aktu, a Focjusz potępił następnie papieża i zaatakował obyczaje łacińskie. Nowy cesarz Bazyli I przywrócił Ignacego, a papież Hadrian II wysłał legatów na sobór do Konstantynopola. Sobór podpisał formułę papieża Hormizdasa o wierności Stolicy Apostolskiej, potępił Focjusza i uchwalił kanony o wolności wyborów kościelnych oraz o czci obrazów. Jest to ostatni sobór powszechny odbyty na Wschodzie, a Kościół łaciński liczy go jako ósmy.

Miejsce: Konstantynopol

Papież: Hadrian II

Dokumenty

  • Dwadzieścia siedem kanonów
  • Formuła papieża Hormizdasa

1123

Sobór Laterański I

Dziewiąty sobór powszechny

Pierwszy sobór powszechny na Zachodzie zatwierdził konkordat wormacki i zakończył tym samym długi spór o prawo cesarzy do inwestytury biskupów.

Przez dziesięciolecia papieże i cesarze niemieccy toczyli spór o inwestyturę, czyli o to, kto przekazuje biskupowi pierścień i pastorał, symbole władzy duchownej. Na mocy układu w Wormacji w 1122 roku cesarz uznał wolność wyborów kościelnych i zrzekł się wręczania pierścienia oraz pastorału. Papież Kalikst II zwołał do Bazyliki Laterańskiej, katedry papieskiej, około trzystu biskupów, aby potwierdzić to porozumienie. Sobór uchwalił kanony przeciwko symonii, o celibacie kapłanów, o Pokoju Bożym oraz o ochronie pielgrzymów i krzyżowców.

Miejsce: Rzym, Lateran

Papież: Kalikst II

Dokumenty

  • Kanony soboru
  • Potwierdzenie konkordatu wormackiego

1139

Sobór Laterański II

Dziesiąty sobór powszechny

Dziesiąty sobór powszechny uleczył schizmę z czasów antypapieża Anakleta i odnowił karność kościelną.

Po śmierci papieża Honoriusza II część kardynałów wybrała Innocentego II, część zaś Anakleta II, przez co Kościół był podzielony przez osiem lat. Święty Bernard z Clairvaux przemierzał kraje i zjednywał władców dla Innocentego. Kiedy schizma ustała, papież zwołał wielki sobór na Lateranie. Sobór unieważnił decyzje antypapieża, ponowił zakaz symonii i orzekł, że małżeństwo osób, które przyjęły wyższe święcenia, jest nieważne. Potępił również herezję Piotra z Bruys i Arnolda z Brescii.

Miejsce: Rzym, Lateran

Papież: Innocenty II

Dokumenty

  • Trzydzieści kanonów

1179

Sobór Laterański III

Jedenasty sobór powszechny

Jedenasty sobór powszechny postanowił, że papież jest wybierany większością dwóch trzecich głosów kardynałów, i zasada ta obowiązuje również dzisiaj.

Papież Aleksander III musiał przez długi czas znosić antypapieży wspieranych przez cesarza Fryderyka Barbarossę. Kiedy pokój w Wenecji w 1177 roku położył kres schizmie, papież zwołał sobór na Lateranie, aby zapewnić Kościołowi pokój. Sobór ustalił, że na papieża zostaje wybrany wyłącznie ten, kto otrzyma dwie trzecie głosów kardynałów, tak aby wybór nie dawał już powodu do nowych schizm. Określił również wiek dla biskupów, nakazał, by każda katedra miała nauczyciela bezpłatnie kształcącego ubogich uczniów, i potępił katarów.

Miejsce: Rzym, Lateran

Papież: Aleksander III

Dokumenty

  • Dwadzieścia siedem kanonów
  • Przepis Licet de vitanda o wyborze papieża

1215

Sobór Laterański IV

Dwunasty sobór powszechny

Największy sobór średniowiecza wyznał wiarę w przeistoczenie chleba i wina w Ciało i Krew Chrystusa oraz nakazał coroczną spowiedź i wielkanocną komunię.

Papież Innocenty III zwołał sobór, do którego przygotowywał się przez dwa lata: zebrało się ponad czterystu biskupów, około ośmiuset opatów oraz posłowie królów. Sobór rozpoczął się od wyznania wiary, w którym po raz pierwszy użyto słowa transsubstancjacja: chleb i wino mocą Bożą istotowo przemieniają się w Ciało i Krew Chrystusa. Nakazał, aby każdy wierny przynajmniej raz w roku wyspowiadał się ze swoich grzechów i na Wielkanoc przyjął komunię, a przykazanie to do dziś znajduje się wśród przykazań kościelnych. Sobór potępił herezję albigensów, uporządkował sprawę kaznodziejstwa oraz odnowy duchowieństwa i wezwał do niesienia pomocy Ziemi Świętej. W tym okresie powstały również zakony żebracze świętego Dominika i świętego Franciszka.

Miejsce: Rzym, Lateran

Papież: Innocenty III

Dokumenty

  • Wyznanie wiary Firmiter
  • Siedemdziesiąt kanonów

1245

Sobór Lyoński I

Trzynasty sobór powszechny

Trzynasty sobór powszechny złożył z tronu cesarza Fryderyka II, który prześladował Kościół, oraz wezwał do pomocy Ziemi Świętej.

Cesarz Fryderyk II więził biskupów zdążających na sobór i zagrażał samemu Rzymowi, dlatego papież Innocenty IV schronił się w Lyonie i tam zwołał sobór. Sobór omówił pięć ran Kościoła: grzechy duchowieństwa i wiernych, utratę Jerozolimy, trudności Cesarstwa Łacińskiego na Wschodzie, najazdy Tatarów i prześladowanie, jakie Kościołowi zadawał cesarz. Papież ogłosił przed ojcami wyrok składający cesarza z tronu, a sobór postanowił o pomocy krzyżowcom i obronie chrześcijan przed Tatarami. Tradycja podaje, że na tym soborze papież po raz pierwszy nadał kardynałom czerwony kapelusz jako znak gotowości do przelewania krwi za Kościół.

Miejsce: Lyon

Papież: Innocenty IV

Dokumenty

  • Wyrok przeciwko Fryderykowi II
  • Kanony soboru

1274

Sobór Lyoński II

Czternasty sobór powszechny

Czternasty sobór powszechny na krótko przywrócił jedność z Grekami i wprowadził konklawe przy wyborze papieża.

Papież Grzegorz X zwołał sobór, aby wesprzeć Ziemię Świętą i odnowić jedność ze Wschodem. Cesarz Michał VIII Paleolog wysłał posłów, którzy przyjęli wyznanie wiary Kościoła rzymskiego, a podczas Mszy świętej wyznanie śpiewano po grecku i po łacinie ze słowami, że Duch Święty pochodzi od Ojca i Syna. W drodze na sobór zmarł święty Tomasz z Akwinu, a podczas soboru święty Bonawentura, który wiele tam uczynił dla jedności. Ponieważ przed wyborem Grzegorza Kościół prawie trzy lata pozostawał bez papieża, sobór nakazał, aby kardynałowie wybierali papieża zamknięci na konklawe. Unia z Grekami nie przetrwała długo, pozostała jednak znakiem, że jedność jest możliwa.

Miejsce: Lyon

Papież: Grzegorz X

Dokumenty

  • Wyznanie wiary o pochodzeniu Ducha Świętego
  • Przepis Ubi periculum o konklawe

1311 do 1312

Sobór w Vienne

Piętnasty sobór powszechny

Piętnasty sobór powszechny skasował zakon templariuszy, wyznał, że dusza rozumna jest formą ciała, i ustanowił katedry języków wschodnich na uniwersytetach.

Król Francji Filip Piękny oskarżył templariuszy o ciężkie zbrodnie i siłą domagał się ich potępienia przez Kościół. Papież Klemens V, mieszkający we Francji, zwołał sobór w Vienne; papież nie wydał wyroku potępiającego zakon, lecz skasował go decyzją powziętą dla dobra Kościoła, a jego dobra przekazano joannitom. Sobór odrzucił błędy oddzielające duszę od ciała i wyznał, że dusza rozumna sama w sobie jest formą ciała ludzkiego. Nakazał, by na uniwersytetach w Rzymie, Paryżu, Oksfordzie, Bolonii i Salamance nauczano języków hebrajskiego, arabskiego, greckiego i chaldejskiego z myślą o głoszeniu Ewangelii niechrześcijanom.

Miejsce: Vienne w Delfinacie

Papież: Klemens V

Dokumenty

  • Decyzja Vox in excelso o templariuszach
  • Dekret Fidei catholicae

Sobory jedności i odnowyXV i XVI wiek

1414 do 1418

Sobór w Konstancji

Szesnasty sobór powszechny

Szesnasty sobór powszechny zakończył wielką schizmę zachodnią, kiedy o rządy w Kościele spierało się trzech papieży, i wybrał papieża Marcina V.

Przez niemal czterdzieści lat Kościół zachodni był podzielony pomiędzy linię rzymską i awiniońską papieży, a od 1409 roku także trzecią, pizańską. Za sprawą cesarza Zygmunta sobór zebrał się w Konstancji. Prawowity rzymski papież Grzegorz XII oficjalnie zwołał sobór, po czym zrzekł się urzędu; Jan XXIII z linii pizańskiej został złożony z urzędu, a Benedykt XIII wykluczony. W 1417 roku kardynałowie i przedstawiciele narodów wybrali papieża Marcina V, i Kościół znów miał jednego pasterza. Sobór potępił naukę Johna Wycliffe'a i Jana Husa. Kościół uznaje za prawomocne te decyzje soboru, które potwierdził Marcin V.

Miejsce: Konstancja

Papież: Grzegorz XII, następnie Marcin V

Dokumenty

  • Potępienie błędów Wycliffe'a i Husa
  • Wybór Marcina V

1431 do 1445

Sobór we Florencji

Siedemnasty sobór powszechny

Siedemnasty sobór powszechny zawarł unię z Grekami i innymi Kościołami wschodnimi oraz przedstawił naukę o sakramentach, czyśćcu i prymacie papieża.

Sobór rozpoczął się w Bazylei, lecz papież Eugeniusz IV z powodu niepokojów przeniósł obwód do Ferrary, a następnie do Florencji, dokąd przybyli cesarz bizantyński Jan VIII, patriarcha Konstantynopola Józef i liczni biskupi wschodni. Po długich debatach na temat pochodzenia Ducha Świętego, chleba do Eucharystii, czyśćca oraz prymatu Biskupa Rzymu, w 1439 roku bullą Laetentur caeli ogłoszono unię łacinników i Greków. Nastąpiły unie z Ormianami, Koptami i innymi, a dekret dla Ormian przynosi naukę o siedmiu sakramentach. Unia z Grekami nie zakorzeniła się wśród ludu, a Konstantynopol upadł w 1453 roku, orzeczenia florenckie pozostały jednak fundamentem wschodnich Kościołów katolickich.

Miejsce: Bazylea, Ferrara i Florencja

Papież: Eugeniusz IV

Dokumenty

  • Bulla Laetentur caeli o unii z Grekami
  • Dekret dla Ormian o sakramentach
  • Dekret dla Koptów

1512 do 1517

Sobór Laterański V

Osiemnasty sobór powszechny

Osiemnasty sobór powszechny wyznał nieśmiertelność duszy ludzkiej i wezwał do odnowy Kościoła na kilka miesięcy przed wystąpieniem Lutra.

Papież Juliusz II zwołał sobór na Lateranie jako odpowiedź na schizmatyckie zgromadzenie w Pizie, zwołane przeciwko niemu przez część kardynałów przy poparciu króla Francji. Sobór kontynuowano pod przewodnictwem papieża Leona X. Potępił pogląd, że dusza jest śmiertelna lub jedna dla wszystkich ludzi, i nauczał, że dusza rozumna jest nieśmiertelna oraz indywidualna. Zatwierdził kasy pożyczkowe dla ubogich, Montes pietatis, i ustanowił nadzór nad drukiem ksiąg. Sobór zakończył się w marcu 1517 roku, lecz postulowana odnowa nie została wprowadzona dość szybko; tej samej jesieni rozpoczęła się reformacja.

Miejsce: Rzym, Lateran

Papież: Juliusz II, następnie Leon X

Dokumenty

  • Bulla Apostolici regiminis o nieśmiertelności duszy
  • Przepisy o odnowie

1545 do 1563

Sobór Trydencki

Dziewiętnasty sobór powszechny

Dziewiętnasty sobór powszechny odpowiedział na reformację: ustalił kanon Pisma Świętego, naukę o usprawiedliwieniu i o siedmiu sakramentach oraz zapoczątkował wielką odnowę Kościoła.

Sobór obradował w trzech okresach na przestrzeni osiemnastu lat, pod rządami papieży Pawła III, Juliusza III i Piusa IV. Ustalił wykaz siedemdziesięciu trzech ksiąg Pisma Świętego i nauczał, że objawienie przekazywane jest przez Pismo i Tradycję. Wyznał, że człowiek zostaje usprawiedliwiony przez łaskę Bożą, z którą dobrowolnie współpracuje, że Chrystus ustanowił siedem sakramentów, a Msza święta jest prawdziwą ofiarą, w której ofiaruje się ten sam Chrystus. Nakazał zakładanie seminariów w każdej diecezji i stałe przebywanie biskupów w ich diecezjach. Owocem soboru były Katechizm Rzymski, odnowiony mszał i brewiarz. Wśród ojców soborowych obecni byli także biskupi chorwaccy: Juraj Drašković, ówczesny biskup pięciokościelny, a późniejszy biskup zagrzebski, oraz biskup kniński Andrija Dudić.

Miejsce: Trydent

Papież: Paweł III, Juliusz III, Pius IV

Dokumenty

  • Dekret o Piśmie Świętym i Tradycji
  • Dekret o usprawiedliwieniu
  • Kanony o sakramentach
  • Dekret o seminariach

Sobory watykańskieXIX i XX wiek

1869 do 1870

Sobór Watykański I

Dwudziesty sobór powszechny

Dwudziesty sobór powszechny wyłożył naukę o relacji wiary i rozumu oraz ogłosił dogmat o prymacie papieża i jego nieomylności, gdy przemawia ex cathedra.

Papież błogosławiony Pius IX zwołał sobór do Bazyliki Watykańskiej w czasie, gdy racjonalizm i materializm odrzucały objawienie. Konstytucja Dei Filius uczy, że Boga można poznać naturalnym światłem rozumu, że wiara jest rozumna i że między wiarą a rozumem nie może istnieć prawdziwa sprzeczność. Konstytucja Pastor aeternus stwierdza, że Chrystus powierzył Piotrowi prymat nad całym Kościołem i że Biskup Rzymu, kiedy jako pasterz wszystkich chrześcijan definitywnie rozstrzyga o nauce wiary lub moralności, jest nieomylny dzięki Bożej pomocy obiecanej Piotrowi. Kiedy we wrześniu 1870 roku wojska włoskie wkroczyły do Rzymu, sobór został przerwany i nigdy nie został oficjalnie zamknięty.

Miejsce: Rzym, Watykan

Papież: błogosławiony Pius IX

Dokumenty

  • Konstytucja Dei Filius
  • Konstytucja Pastor aeternus

1962 do 1965

Sobór Watykański II

Dwudziesty pierwszy sobór powszechny

Dwudziesty pierwszy sobór powszechny otworzył Kościół na odnowę liturgii, głębsze czytanie Pisma Świętego i dialog ze światem, w wierności tradycji.

Święty Jan XXIII zaskoczył świat zapowiedzią soboru w 1959 roku, a obrady otworzył 11 października 1962 roku. Zebrało się około dwóch i pół tysiąca ojców z całego świata, a dzieło soboru doprowadził do końca święty Paweł VI. Uchwalono cztery konstytucje: o liturgii Sacrosanctum Concilium, o Kościele Lumen gentium, o objawieniu Bożym Dei Verbum i o Kościele w świecie współczesnym Gaudium et spes, obok dziewięciu dekretów i trzech deklaracji. Sobór powołał wszystkich wiernych do świętości, dopuścił języki narodowe w liturgii, zachęcał do czytania Pisma i ekumenizmu, a Maryję ogłosił Matką Kościoła. Z ziem chorwackich w soborze uczestniczyli arcybiskup zagrzebski Franjo Šeper i inni biskupi.

Miejsce: Rzym, Watykan

Papież: święty Jan XXIII, następnie święty Paweł VI

Dokumenty

  • Sacrosanctum Concilium
  • Lumen gentium
  • Dei Verbum
  • Gaudium et spes

Wybierz medalion, aby otworzyć pełny wpis. Strzałkami na klawiaturze przechodzisz z soboru na sobór, a na ekranie dotykowym przesuń palcem w lewo lub w prawo.