Interaktywna mapa dziejów i śmierci apostołów: 81 stacji od Pięćdziesiątnicy po Indie, Etiopię i Szkocję, z miejscem, czasem i źródłem biblijnym.
Aż po krańce ziemi
Interaktywna mapa posługi i męczeństwa Apostołów
Od Pięćdziesiątnicy po Indie, Etiopię i Szkocję. Wybierz apostoła, miasto na mapie lub stację z listy, albo pozwól, by mapa poprowadziła cię sama.
Wygląd mapy
Zanim obłok zabrał Go sprzed ich oczu, zapowiedział im, że będą Jego świadkami w Jerozolimie, w całej Judei i Samarii oraz aż po krańce ziemi. Ta mapa ukazuje, jak dosłownie to potraktowali. Dwunastu rozchodzi się na cztery strony świata: Piotr do Rzymu, Jan do Efezu, Andrzej nad Morze Czarne, Tomasz za Eufrat aż do Indii, Mateusz do Etiopii, Jakub na daleki zachód Hiszpanii.
Osiemdziesiąt jeden stacji rozmieszczono na rzeczywistej mapie świata, każdą na swoim miejscu. Obok działalności apostolskiej ukazano to, co rzadko bywa przedstawiane: jak każdy z nich dokonał żywota i gdzie spoczywa. Dlatego znalazły się tu Compostela, Wzgórze Watykańskie, wzgórze nad Mylapore, jaskinia w Prowansji oraz twierdza na wybrzeżu Kolchidy.
Wybierz apostoła, a jego droga zostanie wykreślona na mapie. Otwórz stację, przeczytaj o wydarzeniach i wyświetl wskazany fragment w czytniku, aby zobaczyć wszystko bezpośrednio w tekście. Obok Dziejów Apostolskich uwzględniono tu listy, jako że niektórzy z nich zaświadczyli własną ręką.
Wszyscy apostołowie
Pięćdziesiątnica
Piotr
Jan
Jakub Większy
Andrzej
Tomasz
Filip
Bartłomiej
Mateusz
Jakub Mniejszy
Szymon i Juda Tadeusz
Maciej
Maria Magdalena
1 Góra Oliwna
2 Jerozolima
3 Hakeldama
4 Jerozolima
5 Jerozolima
6 Jerozolima
7 Jerozolima
8 Jerozolima
9 Jerozolima
10 Jerozolima
11 Samaria
12 Lydda
13 Joppa
14 Joppa
15 Cezarea
16 Jerozolima
17 Jerozolima
18 Antiochia
19 Rzym
20 Więzienie Mamertyńskie
21 Droga Appijska
22 Wzgórze Watykańskie
23 Bazylika św. Piotra
24 Jerozolima
25 Samaria
26 Jerozolima
27 Efez
28 Rzym
29 Patmos
30 Efez
31 Efez
32 Jerozolima
33 Caesaraugusta
34 Jerozolima
35 Compostela
36 Camino
37 Jerozolima
38 Synopa
39 Chersonez
40 Bizancjum
41 Patras
42 St Andrews
43 Amalfi
44 Jerozolima
45 Edessa
46 Taksila
47 Muziris
48 Mylapore
49 Ortona
50 Jerozolima
51 Scytia
52 Hierapolis
53 Rzym
54 Kana
55 Indie
56 Albanopolis
57 Lipari
58 Wyspa Tyberyjska
59 Jerozolima
60 Etiopia
61 Nadabath
62 Salerno
63 Jerozolima
64 Jerozolima
65 Jerozolima
66 Narożnik Świątyni
67 Rzym
68 Jerozolima
69 Edessa
70 Babilon
71 Suanir
72 Bazylika św. Piotra
73 Jerozolima
74 Kolchida
75 Gonio
76 Trewir
77 Jerozolima
78 Marsylia
79 Aix
80 Sainte-Baume
81 Saint-Maximin
Góra Oliwna ok. 30 Działalność
Obłok zabrał Go sprzed ich oczu
Po raz ostatni pytają, czy w tym czasie przywróci królestwo Izraelowi, lecz On odpowiada, że nie ich to rzecz znać czasy i chwile, ale otrzymają moc Ducha Świętego i będą Jego świadkami w Jerozolimie, w całej Judei i Samarii oraz aż po krańce ziemi. Gdy na to patrzyli, obłok zabrał Go sprzed ich oczu.
Wszystkie stacje tej mapy rozwijają jedno zdanie: aż po krańce ziemi.
Dz 1,6–12 A tak którzy się byli zeszli, pytali go, mówiąc: Panie! zali w tym czasie przywrócisz królestwo Izraelowi?
← Wstecz
▶ Prowadź mnie
Dalej →
1 Obłok zabrał Go sprzed ich oczu Góra Oliwna · ok. 30 Po raz ostatni pytają, czy w tym czasie przywróci królestwo Izraelowi, lecz On odpowiada, że nie ich to rzecz znać czasy i chwile, ale otrzymają moc Ducha Świętego i będą Jego świadkami w Jerozolimie, w całej Judei i Samarii oraz aż po krańce ziemi. Gdy na to patrzyli, obłok zabrał Go sprzed ich oczu.
2 Wieczernik i jednomyślna modlitwa Jerozolima · ok. 30 Wracają z góry oddalonej od Jerozolimy o drogę jednego szabatu i wchodzą do sali na piętrze, gdzie przebywali. Jedenastu jest tam wymienionych z imienia, jednomyślnie trwając na modlitwie razem z niewiastami, z Maryją, matką Jezusa, i z Jego braćmi. Zgromadzonych jest około stu dwudziestu.
3 Pole Krwi Hakeldama · ok. 30 Judasz zwraca trzydzieści srebrników, mówiąc, że zgrzeszył, wydając krew niewinną, rzuca pieniądze w Świątyni i odchodzi. Arcykapłani nie mogą włożyć ich do skarbca, gdyż jest to zapłata za krew, i kupują za nie Pole Garncarza na grzebanie cudzoziemców. Pole to aż po dziś dzień nazywa się Hakeldama, Pole Krwi.
4 Los pada na Macieja Jerozolima · ok. 30 Miejsce Judasza nie pozostaje puste. Piotr mówi, że należy wybrać kogoś, kto towarzyszył im przez cały czas, gdy Pan Jezus przebywał wśród nich, począwszy od chrztu Janowego aż do dnia Wniebowstąpienia, aby stał się świadkiem Jego zmartwychwstania. Wyznaczają dwóch, modlą się i rzucają losy: los pada na Macieja.
5 Zesłanie Ducha Jerozolima · ok. 30 Kiedy nadszedł dzień Pięćdziesiątnicy, znajdowali się wszyscy razem na tym samym miejscu. Nagle dał się słyszeć z nieba szum, jakby uderzenie gwałtownego wichru, i napełnił cały dom, a ukazały się im języki jakby z ognia, które się rozdzieliły i spoczęły na każdym z nich. Zostali napełnieni Duchem Świętym i zaczęli mówić obcymi językami, tak jak im Duch pozwalał mówić.
6 Każdy słyszy ich we własnym języku Jerozolima · ok. 30 Przebywali w Jerozolimie Żydzi ze wszystkich narodów pod niebem. Na ten szum gromadzą się i doznają zdumienia, gdyż każdy słyszy apostołów przemawiających w jego własnym języku: Partowie, Medowie, mieszkańcy Mezopotamii, Frygii, Pamfilii, Egiptu i części Libii przyległych do Cyreny, przybysze z Rzymu, Kreteńczycy i Arabowie. Głoszą wielkie dzieła Boże.
7 Trzy tysiące w jednym dniu Jerozolima · ok. 30 Piotr staje wraz z Jedenastoma, podnosi głos i zwiastuje, że Bóg wskrzesił tego Jezusa, którego oni ukrzyżowali, czyniąc Go Panem i Mesjaszem. Słuchacze czują ukłucie w sercu i pytają, co mają czynić. Nawróćcie się, odpowiada Piotr, i niech każdy z was przyjmie chrzest. Tego dnia przyłącza się około trzech tysięcy dusz.
8 Srebra i złota nie mam Jerozolima · ok. 30 Piotr i Jan wchodzą do Świątyni na modlitwę o godzinie dziewiątej. Przy bramie zwanej Piękną siedzi człowiek chromy od łona matki i żebrze. Piotr mówi mu: srebra i złota nie mam, ale co mam, to ci daję, w imię Jezusa Chrystusa Nazarejczyka, chodź. Bierze go za prawą rękę, a on zrywa się i wchodzi z nimi do Świątyni, wielbiąc Boga.
9 Trzeba bardziej słuchać Boga Jerozolima · ok. 31 Sanhedryn zakazuje im w ogóle przemawiać w to Imię. Piotr i Jan odpowiadają, że nie mogą nie mówić o tym, co widzieli i słyszeli; a przyprowadzeni ponownie, mówią krótko: trzeba bardziej słuchać Boga niż ludzi. Po ubiczowaniu zostają uwolnieni i odchodzą z radością, że stali się godni znosić zniewagi dla Imienia.
10 Rozproszeni niosą Słowo Jerozolima · ok. 34 W dniu ukamienowania Szczepana wybucha wielkie prześladowanie Kościoła w Jerozolimie i wszyscy prócz apostołów rozpraszają się po okolicach Judei i Samarii. Ci, którzy się rozproszyli, wędrują i głoszą Słowo. Prześladowanie mające zdusić Kościół w rzeczywistości go rozprzestrzenia: ziarno sieje się tam, dokąd uciekają.
11 Ducha się nie kupuje Samaria · ok. 35 Gdy Samaria przyjmuje słowo Boże, apostołowie posyłają Piotra i Jana, aby modlili się nad ochrzczonymi o otrzymanie Ducha Świętego. Szymon czarnoksiężnik, sam ochrzczony, oferuje im pieniądze, by posiąść tę władzę. Piotr odpowiada, niech jego srebro przepadnie razem z nim, gdyż daru Bożego nie nabywa się za pieniądze, i wzywa go do nawrócenia.
12 Eneaszu, wstań Lydda · ok. 36 Odwiedzając wszystkie strony, Piotr przybywa do świętych w Lyddzie. Znajduje tam sparaliżowanego człowieka imieniem Eneasz, leżącego w łóżku od ośmiu lat. Piotr mówi do niego: Eneaszu, Jezus Chrystus cię uzdrawia; wstań i pościel sobie łóżko. Ten natychmiast wstaje, a wszyscy mieszkańcy Lyddy i równiny Saron nawracają się do Pana.
13 Tabito, wstań Joppa · ok. 36 W Joppie umiera uczennica Tabita, pełna dobrych czynów i jałmużny. Wdowy płaczą, pokazując szaty, które dla nich szyła. Piotr usuwa wszystkich na zewnątrz, klęka, modli się i zwracając się do ciała, mówi: Tabito, wstań. Ona otwiera oczy i siada. Wieść rozchodzi się po całej Joppie i wielu uwierzyło w Pana.
14 Płótno z nieba Joppa · ok. 36 Na dachu domu Szymona garbarza Piotr modli się około godziny szóstej i wpada w zachwycenie. Widzi otwarte niebo i naczynie opuszczające się za cztery rogi niczym wielkie płótno, w którym znajdują się wszelkie czworonogi i ptaki powietrzne. Głos nakazuje mu zabijać i jeść, a gdy on oponuje, słyszy: co Bóg oczyścił, o tym ty nie mów, że jest nieczyste.
15 Dom Korneliusza Cezarea · ok. 38 W mieście rzymskiego namiestnika Piotr wchodzi do domu setnika Korneliusza i mówi przed zebranymi, że Bóg nie ma względu na osoby, lecz w każdym narodzie miły Mu jest ten, kto się Go boi i postępuje sprawiedliwie. Gdy jeszcze przemawia, Duch Święty zstępuje na wszystkich słuchaczy, a on pyta, czy można odmówić wody chrztu.
16 Anioł w więzieniu Jerozolima · ok. 44 Herod wtrąca Piotra do więzienia pod straż czterech czwórek żołnierskich, a Kościół nieustannie modli się za niego do Boga. W nocy przed sądem staje przy nim anioł, światłość napełnia celę, kajdany opadają z rąk, a żelazna brama otwiera się sama. Dopiero na ulicy Piotr pojmuje, że to nie widzenie: Pan go wyzwolił.
17 Słowo na soborze Jerozolima · ok. 49 Gdy apostołowie i starsi zbierają się w sprawie obrzezania, Piotr wstaje i przypomina, że to jego wybrał Bóg, aby poganie usłyszeli słowo Ewangelii, i dał im Ducha Świętego tak samo jak nam, nie czyniąc żadnej różnicy. Dlaczego, pyta, nakładać na kark uczniów jarzmo, którego ani my, ani ojcowie nasi nie zdołaliśmy udźwignąć?
18 Pierwsza stolica Antiochia · ok. 40 Piotr przybywa do Antiochii, trzeciego miasta Cesarstwa, gdzie Ewangelia po raz pierwszy głoszona jest także Grekom i gdzie uczniów po raz pierwszy nazwano chrześcijanami. Stamtąd prowadzi Kościół, który nie jest już wyłącznie jerozolimski: ta sama wiara przemawia po grecku tak samo jak po aramejsku. Antiochia pozostaje punktem wyjścia misji na zachód i wschód.
19 Pozdrawia was Kościół w Babilonie Rzym · ok. 63 Piotr przybywa do Rzymu i stamtąd pisze do rozproszonych w Poncie, Galacji, Kapadocji, Azji i Bitynii, nazywając ich wybranym plemieniem i królewskim kapłaństwem. List kończy pozdrowieniem Kościoła w Babilonie, mianem, którym chrześcijanie określają miasto na siedmiu wzgórzach. Przy nim znajduje się Marek, którego nazywa swoim synem.
20 Źródło w więzieniu Więzienie Mamertyńskie · ok. 64 Uwięziony Piotr zostaje spuszczony przez otwór do Tullianum, wilgotnej podziemnej celi pod Kapitolem, do której nie wchodzi się przez drzwi, lecz zostaje do niej zrzuconym. Tam ze skały wytryska źródło, a tą wodą Piotr chrzci swoich strażników. Miejsce będące kresem wszystkiego staje się chrzcielnicą: nawet w więzieniu rodzą się chrześcijanie.
21 Dokąd idziesz, Panie? Droga Appijska · ok. 64 Uciekając z miasta przed prześladowaniem, Piotr spotyka na Drodze Appijskiej Pana idącego w stronę Rzymu. Pyta Go: Dokąd idziesz, Panie? Odpowiedź brzmi: Do Rzymu, aby znowu zostać ukrzyżowanym. Piotr zawraca i idzie do miasta, które opuszczał. Tam, gdzie kiedyś wyparł się znajomości tego człowieka, teraz już nie ucieka.
22 Głową ku ziemi Wzgórze Watykańskie · ok. 64 Podczas prześladowań Nerona Piotr zostaje ukrzyżowany na Wzgórzu Watykańskim, obok cyrku, w którym płoną żywcem chrześcijanie. Prosi, by ukrzyżowano go głową w dół, nie poczytując się za godnego umrzeć tak jak jego Pan. W ten sposób wypełnia się to, co Jezus powiedział mu nad jeziorem: gdy się zestarzejesz, inny cię opasze i poprowadzi, dokąd nie chcesz.
23 Nad grobem rybaka Bazylika św. Piotra · od IV w. Piotr zostaje pochowany tuż obok miejsca kaźni, na cmentarzu na zboczu. Nad tym grobem Konstantyn wznosi bazylikę, a nad nią staje późniejsza świątynia, którą widzimy dzisiaj, z ołtarzem dokładnie w pionie nad miejscem pochówku. Imię nadane mu przez Jezusa wyryto wokół kopuły: Ty jesteś Piotr, Skała.
24 U boku Piotra od początku Jerozolima · ok. 30 Jan towarzyszy Piotrowi przy każdym pierwszym kroku Kościoła: z nim wchodzi do Świątyni o godzinie dziewiątej, z nim stoi przed chromym u Bramy Pięknej, z nim odpowiada Sanhedrynowi, że nie mogą nie mówić o tym, co widzieli i słyszeli. Ten, który podczas Ostatniej Wieczerzy spoczywał na piersi Jezusa, teraz nie milczy.
25 Włożenie rąk w Samarii Samaria · ok. 35 Gdy Samaria przyjmuje słowo Boże, apostołowie posyłają Piotra i Jana. Przybywają oni i modlą się za ochrzczonymi, aby otrzymali Ducha Świętego, gdyż Duch na żadnego z nich jeszcze nie zstąpił. Wkładają na nich ręce, a oni otrzymują Ducha. Ten sam Jan, który niegdyś domagał się ognia z nieba na wieś samarytańską, teraz kładzie ręce nad Samarią.
26 Filar obok Piotra i Jakuba Jerozolima · ok. 49 Paweł pisze, że Jakub, Kefas i Jan, uważani za filary, podali jemu i Barnabie prawicę na znak wspólnoty, by oni szli do pogan, a tamci do obrzezanych. Imię Jana widnieje wśród trzech, których młody Kościół uznaje za fundament, obok brata Pańskiego i obok Skały.
27 Matka i Kościoły Azji Efez · ok. 70 Jan bierze Matkę Jezusa do siebie, jak powiedziano mu z krzyża, i udaje się z Nią do Efezu. Stamtąd kieruje Kościołami Azji Mniejszej, tymi samymi, do których później napisze imiennie. Jego Ewangelia nie zaczyna się od rodowodu, lecz przed wszelkim stworzeniem: na początku było Słowo, a Słowo było u Boga.
28 Przed Bramą Latyńską Rzym · ok. 95 Przyprowadzony do Rzymu Jan zostaje wrzucony przed Bramą Latyńską do kotła z wrzącym olejem i wychodzi zeń bez uszczerbku. Kielich, o który pytał go Jezus, zostaje wychylony, lecz życie nie zostaje mu odebrane. Stamtąd skazują go na wygnanie na wyspę pośród Morza Egejskiego.
29 Wyspa Objawienia Patmos · ok. 95 Z powodu słowa Bożego i świadectwa Jezusa Jan przebywa na wyspie Patmos. W dzień Pański słyszy za sobą donośny głos niczym trąbę, odwraca się i widzi siedem złotych świeczników, a pośród nich Syna Człowieczego o głowie białej jak wełna i oczach jak płomień ognia. To, co widzi, spisuje i posyła siedmiu Kościołom.
30 Dzieci, miłujcie się wzajemnie Efez · ok. 100 Powróciwszy z Patmos, Jan w podeszłym wieku przewodzi wspólnocie w Efezie. W listach pisze, że Bóg jest miłością, a kto nie miłuje, nie zna Boga. Gdy przynoszą go na rękach do zgromadzenia, powtarza wciąż to samo zdanie: dzieci, miłujcie się wzajemnie. To, powiada, jest przykazanie Pana, i jeśli je wypełnicie, to wystarczy.
31 Jedyny niezabity Efez · od VI w. Jan umiera w Efezie w sędziwej starości, jedyny z Dwunastu, który nie ginie śmiercią gwałtowną. Nad jego grobem na wzgórzu Ayasoluk cesarz Justynian wznosi potężną bazylikę o sześciu kopułach. Ten, o którym powiadano, że nie umrze, aż przyjdzie Pan, zasnął jako ostatni ze wszystkich.
32 Syn gromu Jerozolima · ok. 30 Jakub i jego brat Jan, synowie Zebedeusza, którym Jezus nadał przydomek Boanerges, synowie gromu, prosili niegdyś o miejsca po Jego prawej i lewej stronie w chwale. Spytał ich, czy mogą pić kielich, który On pije, a oni odrzekli: możemy. Zapowiedział im, że rzeczywiście pić go będą.
33 Aż po rzekę Ebro Caesaraugusta · ok. 40 Jakub niesie Ewangelię na daleki zachód, do Hiszpanii, aż po brzegi rzeki Ebro. Tam na słupie ukazuje mu się Matka Jezusa i dodaje mu otuchy w trudnym dziele. Na tym miejscu stoi sanktuarium Matki Bożej z Kolumny, a Jakub wraca do Jerozolimy z małą gromadą uczniów.
34 Miecz Heroda Agryppy Jerozolima · ok. 44 Herod Agryppa podnosi rękę na niektórych członków Kościoła, by zadać im udrękę, i ścina mieczem Jakuba, brata Jana. Syn Zebedeusza, jeden z trzech świadków Przemienienia i Ogrójca, jako pierwszy z Dwunastu pije kielich, o który pytał go Pan. Jego śmierć jest jedyną śmiercią apostolską zapisaną w Dziejach.
35 Pole gwiazdy Compostela · od IX w. Ciało Jakuba uczniowie wiozą łodzią z powrotem na zachód i grzebią w Galicji. Nad zapomnianym grobem blask gwiazd wskazuje miejsce i tam wyrasta miasto Santiago de Compostela, pole gwiazdy. Katedra nad grobem staje się trzecim wielkim celem świata chrześcijańskiego, obok Jerozolimy i Rzymu.
36 Szlak z muszlą Camino · od XI w. Do Composteli prowadzi szlak, którym od stuleci podążają pielgrzymi z białą muszlą przy torbie, przez Pireneje i płaskowyż Kastylii. Apostoł ścięty jako pierwszy po dziś dzień gromadzi narody: ten, który ubiegał się o miejsce w chwale, otrzymał drogę, którą wszyscy zdążają do niego.
37 Pierwszy powołany Jerozolima · ok. 30 Andrzej jako pierwszy usłyszał Jana Chrzciciela wskazującego na Jezusa i jako pierwszy za Nim poszedł. Zaraz odnalazł swego brata Szymona i rzekł mu: znaleźliśmy Mesjasza. Do niego zwracają się w Jerozolimie Grecy z prośbą, by ujrzeć Jezusa, a on prowadzi ich do Filipa i razem idą do Pana. To właśnie on otwiera bramę ku narodom.
38 Wzdłuż Morza Czarnego Synopa · ok. 50 Andrzej niesie Ewangelię na północ, wzdłuż wybrzeży Morza Czarnego, przez Bitynię i Pont aż do Synopy. Tam, gdzie nie ma synagogi ani proroka, słowo wędruje od domu do domu i od portu do portu. Z tych miast wiara dociera w głąb lądu, w krainy scytyjskie, o których Grecy mówią jako o krańcu świata.
39 W krainach scytyjskich Chersonez · ok. 55 Przez morze Andrzej dociera do Chersonezu na Krymie i idzie dalej w górę wielkiej rzeki w ziemie Scytów. Tam na wzgórzach nad rzeką stawia krzyż i zwiastuje, że na tym miejscu zajaśnieje kiedyś łaska Boża i stanie wielkie miasto z wieloma świątyniami. Wiara narodów słowiańskich liczy swój początek od owego krzyża.
40 Miasto nad cieśniną Bizancjum · ok. 60 Nad cieśniną łączącą dwa morza Andrzej pozostawia wspólnotę i ustanawia jej pierwszego pasterza, Stachysa. Miasto, które wówczas nie wyróżnia się niczym szczególnym, będzie nosić pewnego dnia miano Nowego Rzymu, a wierni nazwą go swoim apostołem, tak jak Rzym nazywa Piotra.
41 Krzyż skośny Patras · ok. 60 W achajskim Patras Andrzej zostaje ukrzyżowany na krzyżu w kształcie litery X, który odtąd nosi jego imię. Nie przybijają go gwoździami, lecz przywiązują powrozami, by śmierć trwała dłużej. Z krzyża przez dwa dni przemawia do zgromadzonego ludu i nie prosi o zdjęcie, lecz wita drzewo, na którym czeka go ten sam Pan, którego jako pierwszy odnalazł.
42 Krzyż na niebie i sztandar St Andrews · od IV w. Kości Andrzeja wiezione są statkiem coraz dalej na północ, aż do wybrzeża, które przyjmie jego imię. Tam przed bitwą królowi Óengusowi ukazuje się na niebie biały skośny krzyż Andrzeja, a jego wojsko odnosi zwycięstwo. Biały krzyż skośny na błękitnym polu staje się odtąd flagą Szkocji, a Andrzej jej patronem.
43 Relikwie w Amalfi Amalfi · od XIII w. Większość relikwii Andrzeja zostaje przeniesiona z Konstantynopola do Amalfi i złożona w krypcie tamtejszej katedry. Jego głowa powraca później do Patras, do świątyni wzniesionej na miejscu męczeństwa. Pierwszy powołany spoczywa na trzech wybrzeżach tego samego morza, które przemierzał za życia.
44 Pan mój i Bóg mój Jerozolima · ok. 30 Osiem dni po zmartwychwstaniu Jezus przychodzi mimo drzwi zamkniętych i mówi do Tomasza, by podniósł palec i zobaczył ręce, by podniósł rękę i włożył ją do Jego boku. Tomasz odpowiada wyznaniem najkrótszym i najwspanialszym: Pan mój i Bóg mój. Ten, który uwierzył jako ostatni, dociera najdalej ze wszystkich.
45 Za Eufrat Edessa · ok. 40 Tomasz wyrusza na wschód, poza granice Cesarstwa. W Edessie, mieście na pograniczu dwóch światów, zostawia wspólnotę, która przez wieki przechowa Ewangelię w języku syryjskim, bliskim mowie Pana. Stamtąd wiara szerzy się przez Mezopotamię ku Persji szlakami karawan, a nie rzymskich legionów.
46 Pałac budowany w niebie Taksila · ok. 45 Indyjski król Gondofares powierza Tomaszowi pieniądze i zadanie zbudowania pałacu. Tomasz rozdaje fundusze ubogim i tłumaczy, że wznosi pałac w miejscu, którego król nie ujrzy, dopóki tam nie przybędzie. Gdy władca to pojmuje, nie karze go, lecz przyjmuje chrzest z bratem: rozdany skarb czeka na niego w innym świecie.
47 Lądowanie w Indiach Muziris · ok. 52 Płynąc statkiem przez Morze Arabskie szlakiem monsunowym kupców korzennych, Tomasz ląduje na Wybrzeżu Malabarskim w porcie Muziris, gdzie istnieje już gmina żydowska. Chrzci tam pierwsze rodziny i zakłada siedem wspólnot wzdłuż wybrzeża. Do dziś nazywają się chrześcijanami św. Tomasza i czczą go jako swego apostoła.
48 Włócznią, na wzgórzu Mylapore · ok. 72 Przebrawszy się przez półwysep, Tomasz usuwa się na wzgórze nad Mylapore i modli się przed kamiennym krzyżem wyciosanym własną ręką. Na tym wzgórzu zostaje przebity włóczniami. Ten, który pragnął włożyć palec w rany, sam ginie przebity, najdalej ze wszystkich apostołów, na krańcu ziemi, o którym mówił Pan.
49 Przez morze do Ortony Ortona · od XIII w. Relikwie Tomasza z Indii przewozi się najpierw do Edessy, potem na wyspę Chios, a stamtąd statki dostarczają je do Ortony na wybrzeżu adriatyckim, gdzie spoczywają w katedrze nad morzem. Apostoł, który powędrował najdalej na wschód, powrócił na brzeg, z którego widać Europę.
50 Pokaż nam Ojca Jerozolima · ok. 30 Filip to ten, który podczas Ostatniej Wieczerzy powiedział: Panie, pokaż nam Ojca, a to nam wystarczy. Jezus odpowiedział mu, że tak długo jest z nimi, a jeszcze Go nie poznał: kto Jego widział, widział Ojca. Z tym zdaniem w sercu Filip wyrusza później głosić Ewangelię.
51 Ku północy Scytia · ok. 50 Filip zwiastuje w scytyjskich stronach nad Morzem Czarnym, gdzie miasta są greckie, a zaplecze koczownicze. Z tych krain powraca do Azji Mniejszej, do Frygii, gdzie świątynie są bogate i czci się węża. Prowadzi ze sobą siostrę Mariamne, a u jego boku stoi Bartłomiej.
52 Głową w dół w Hierapolis Hierapolis · ok. 80 We frygijskim Hierapolis, mieście białych wapiennych tarasów i gorących źródeł, Filip naucza przeciwko kultowi węża i nawraca żonę namiestnika. Z tego powodu przebijają mu kostki i wieszają głową w dół. Nawet wisząc, modli się za miasto. Nad jego grobem wzniesiono ośmioboczne martyrium, stojące na wzgórzu po dziś dzień.
53 Dwunastu Apostołów Rzym · od VI w. Relikwie Filipa przeniesiono do Rzymu i złożono wraz ze szczątkami Jakuba Mniejszego w bazylice Dwunastu Apostołów. Obaj są odtąd czczeni tego samego dnia. Ten, który pragnął ujrzeć Ojca, spoczywa w mieście, w którym Ewangelia widziała najwięcej krwi.
54 Prawdziwy Izraelita Kana · ok. 30 Natanael z Kany Galilejskiej pytał, czy z Nazaretu może być coś dobrego, a gdy podszedł, Jezus rzekł o nim: oto prawdziwy Izraelita, w którym nie ma podstępu. Widziałem cię, mówi mu, gdy byłeś pod figowcem. Natanael odpowiada: Rabbi, Ty jesteś Synem Bożym, Ty jesteś Królem Izraela.
55 Ewangelia po hebrajsku Indie · ok. 55 Bartłomiej niesie Ewangelię do krain indyjskich i pozostawia tam Ewangelię Mateusza spisaną hebrajskimi literami. Założona przezeń wspólnota przechowuje ów zwój przez pokolenia i odnajdą go tam chrześcijańscy nauczyciele podążający później tym samym szlakiem. Słowo idzie dalej, gdy apostoł odchodzi.
56 Aż do samej skóry Albanopolis · ok. 68 W Armenii Bartłomiej nawraca króla Polimiusza i jego domowników; gdy kapłani pogańscy podnoszą bunt, wydają apostoła bratu króla. W Albanopolis odzierają go żywcem ze skóry i tracą. Kościół ukazuje go z własną skórą przewieszoną przez ramię, gdyż wierność sięgnęła samej skóry i nie zachwiała się.
57 Płynąca trumna Lipari · ok. VI w. Ołowianą trumnę Bartłomieja wrzucają do morza, a fale niosą ją na zachód i wyrzucają na brzeg wyspy Lipari koło Sycylii. Tam ją przyjmują i wznoszą nad nią świątynię. Gdy Saraceni najeżdżają wyspę, relikwie zostają wywiezione do kontynentalnych Włoch, do Benewentu.
58 Wyspa w sercu Rzymu Wyspa Tyberyjska · od X w. Z Benewentu relikwie Bartłomieja przybywają do Rzymu i zostają złożone na wyspie pośród Tybru, gdzie niegdyś wznosiła się pogańska świątynia uzdrawiania. Bazylika strzegąca ich nosi jego imię, a wyspa chorych staje się miejscem apostoła. Obok kościoła po dziś dzień działa szpital.
59 Ewangelia dla swoich Jerozolima · ok. 40 Mateusz, celnik, który wstał z komory celnej i poszedł za Nim, jako pierwszy spisuje Ewangelię dla swoich rodaków w ich rodzimym języku. Dlatego jego księga zaczyna się od rodowodu i na każdym kroku ukazuje wypełnienie słów proroków. Zanim wyruszy w daleki świat, zostawia Kościołowi księgę.
60 Wzdłuż Nilu, do królestwa Etiopia · ok. 55 Mateusz niesie Ewangelię tym, którzy są najdalej od Jerozolimy na południowym szlaku: wzdłuż Nilu, do królestwa Etiopów. Chrzci tam króla i jego dwór oraz broni przed przemocą oddaną Bogu królewską córkę Ifigenię. Ziemia, do której wiara dotarła przez dworzanina na wozie, zyskuje teraz apostoła.
61 Przed ołtarzem Nadabath · ok. 60 Król, który następuje po ochrzczonym władcy, domaga się Ifigenii dla siebie, lecz Mateusz powiada mu otwarcie, że nie wolno mu tego czynić. Z tego powodu rozkazują przebić go mieczem, gdy stoi przed ołtarzem pod koniec eucharystii. Ewangelista umiera tam, gdzie pisał: przy ołtarzu i przy Słowie.
62 Grób w Salerno Salerno · od X w. Relikwie Mateusza przewożą morzem do Włoch i składają w krypcie katedry w Salerno, mieście słynnej szkoły medycznej. Nad grobem ewangelisty, który był celnikiem, wierni modlą się od stuleci, a jego święto obchodzi się jako dzień tych, którzy opuścili swe komory celne i poszli za Nim.
63 Pierwszy biskup Jerozolimy Jerozolima · ok. 42 Gdy Piotr wychodzi z więzienia, poleca: Oznajmijcie to Jakubowi i braciom. Jakub Alfeuszowy, zwany bratem Pańskim, pozostaje w Jerozolimie i kieruje matką wszystkich Kościołów. Jego słowo jest miarodajne zarówno dla Pawła, jak i dla Piotra, a lud nazywa go Sprawiedliwym, gdyż tyle klęczał na modlitwie, że jego kolana stwardniały.
64 Wyrok na soborze Jerozolima · ok. 49 Na soborze apostolskim, po przemowie Piotra oraz relacjach Pawła i Barnaby, Jakub wstaje i ogłasza postanowienie: nie nakładać ciężarów na nawracających się do Boga spośród pogan. Z jego ust wychodzi zdanie posłane w liście do wszystkich wspólnot: Postanowiliśmy bowiem, Duch Święty i my, nie nakładać na was żadnego ciężaru oprócz tego, co konieczne.
65 Wiara bez uczynków jest martwa Jerozolima · ok. 60 Jakub kieruje do dwunastu pokoleń w rozproszeniu list bez owijania w bawełnę: niech każdy człowiek będzie skory do słuchania, a nieskory do mówienia; niech język nie będzie trawiącym ogniem i niech nikt nie mniema, że jego wiara ma wartość, jeśli brata zostawia głodnym. Wiara bez uczynków, powiada, jest martwa.
66 Ze świątynnego narożnika i drągiem Narożnik Świątyni · ok. 62 Żądają od Jakuba, by ze świątynnego narożnika przed zgromadzonym tłumem odwiódł lud od Jezusa. On zaś donośnym głosem zwiastuje, że Syn Człowieczy siedzi po prawicy Mocy i przyjdzie na obłokach niebieskich. Strącają go w dół, kamienują, a folusznik dobija drągiem. Umiera, modląc się za swoich oprawców.
67 U boku Filipa Rzym · od VI w. Relikwie Jakuba docierają do Rzymu i zostają złożone wraz ze szczątkami Filipa w bazylice Dwunastu Apostołów. Dwaj apostołowie, którzy w Ewangeliach rzadko zabierają głos, dzielą ten sam ołtarz i to samo święto. Ten, którego kolana stwardniały od modlitwy, spoczywa w miejscu, gdzie modlitwa za Kościół trwa każdego dnia.
68 Gorliwy i Tadeusz Jerozolima · ok. 30 W spisie Dwunastu obok siebie stoją Szymon zwany Gorliwym oraz Juda Jakubowy, zwany także Tadeuszem. Juda to ten, który podczas Ostatniej Wieczerzy zapytał, dlaczego ma objawić się im, a nie światu. Obaj wędrują razem i razem kończą żywot, toteż Kościół wspomina ich tego samego dnia.
69 Król Abgar i chusta Edessa · ok. 40 Juda Tadeusz przybywa do Edessy do króla Abgara, który zmaga się z chorobą i napisał list do Jezusa. Przynosi mu chustę z odbiciem Świętego Oblicza, kładzie nań ręce i król odzyskuje zdrowie. Całe miasto przyjmuje chrzest, a Edessa staje się pierwszym krajem, który przyjął Ewangelię jawnie i w całości.
70 Wśród Partów i Medów Babilon · ok. 55 Z Mezopotamii Szymon i Juda wyruszają do Persji, między Partów i Medów obecnych na Pięćdziesiątnicy w Jerozolimie. Głoszą w miastach nad wielkimi rzekami, gdzie czci się ogień i władzę sprawują magowie. Stamtąd Juda pisze krótki list, wzywając wiernych do walki o wiarę raz przekazaną świętym.
71 Piła i maczuga Suanir · ok. 65 W perskim mieście Suanir kapłani pogańscy podburzają lud przeciw apostołom, gdyż ich bożki milkną w ich obecności. Judę zabijają maczugą i toporem, a Szymona rozcinają piłą. Dlatego przedstawia się ich z piłą i maczugą w dłoniach: znaki ich męczeństwa stały się ich imionami w kamieniu i na witrażach.
72 Pod tym samym ołtarzem Bazylika św. Piotra · od VIII w. Relikwie Szymona i Judy przeniesiono do Rzymu i złożono w bazylice św. Piotra pod ołtarzem w lewej nawie. Juda Tadeusz, do którego wierni uciekają się od wieków w sprawach beznadziejnych, gromadzi tam najwięcej świec. Dwaj, którzy żyli w cieniu pozostałych, mają swój grób w sercu największej świątyni.
73 Wybrany przez losy Jerozolima · ok. 30 Maciej towarzyszył Panu od chrztu Janowego aż do dnia Wniebowstąpienia, lecz wcześniej o nim nie wspominano. Gdy szukano dwunastego, postawiono jego oraz Józefa zwanego Barsabą, modlono się, by Bóg wskazał swego wybrańca, i rzucono losy. Los padł na Macieja i dołączono go do jedenastu apostołów.
74 Wzdłuż wschodniego wybrzeża Kolchida · ok. 50 Maciej głosi Słowo w Judei, po czym wyrusza na wschodni brzeg Morza Czarnego, do Kolchidy, krainy opiewanej przez Greków jako kraniec świata. Tamtejszy lud nie przyjmuje go z łatwością, lecz on trwa, a założona przezeń wspólnota przetrwa próby. Ostatni wybrany idzie do ostatnich na mapie.
75 Ukamienowany i toporem Gonio · ok. 60 W twierdzy Apsaros na wybrzeżu koło dzisiejszego Gonio Maciej zostaje ukamienowany, a następnie ścięty toporem. Tam też zostaje pochowany, a jego grób wewnątrz prastarych murów pozostaje najbardziej wysuniętym na wschód grobem apostolskim nad brzegami tego morza.
76 Jedyny na północ od Alp Trewir · od XII w. Relikwie Macieja przeniesiono do Trewiru, dawnej cesarskiej stolicy nad Mozelą. Spoczywają tam w opactwie noszącym jego imię i jest to jedyny grób apostolski na północ od Alp. Z Nadrenii od wieków podążają do niego pieszo pielgrzymi w białych płaszczach.
77 Pierwsza u pustego grobu Jerozolima · ok. 30 Maria Magdalena przychodzi do grobu wczesnym rankiem, gdy jeszcze jest ciemno, i widzi kamień odrzucony. Płacze przed grobem, odwraca się i mniema, że to ogrodnik, aż On woła ją po imieniu: Mario! Posyła ją do braci z wieścią, toteż Kościół nazywa ją apostołką apostołów: pierwszą zwiastunką Zmartwychwstałego.
78 Łódź bez wioseł Marsylia · ok. 45 Uciekając przed prześladowaniami, Maria Magdalena wraz z Łazarzem, Martą i grupą wiernych zostaje wepchnięta do łodzi bez wioseł, żagla i steru, wydana na pastwę morza. Fale unoszą ich ku wybrzeżom Prowansji, w pobliże Marsylii. Pierwszy świadek zmartwychwstania staje na ziemi, która nic nie słyszała o Chrystusie.
79 Prowansja przyjmuje wiarę Aix · ok. 46 Na brzegu wita ich rzymski namiestnik, człowiek z tego samego kręgu, przed którym uciekali. Magdalena zwiastuje mu Zmartwychwstałego, a on wraz z całym domem przyjmuje chrzest. Stamtąd wiara szybko się rozprzestrzenia: Łazarz zostaje biskupem Marsylii, a Maksymin pierwszym biskupem Aix.
80 Trzydzieści lat w jaskini Sainte-Baume · ok. 47–77 Gdy Prowansja przyjęła wiarę, Magdalena udaje się w góry i ostatnie trzydzieści lat spędza w grocie wysoko w skale, samotnie, na modlitwie i poście. Tej, która płakała u pustego grobu, nie potrzeba było niczego poza Tym, którego tam spotkała. Grota Sainte-Baume pozostaje do dziś celem pielgrzymek.
81 Ostatnia komunia Saint-Maximin · od XIII w. Z jaskini znoszą ją na równinę do biskupa Maksymina i tam, przyjąwszy komunię, umiera. Nad jej grobem wznosi się bazylika w Saint-Maximin-la-Sainte-Baume, a jej czaszka w złotym relikwiarzu noszona jest w procesji ulicami miasta. Droga rozpoczęta u pustego grobu dobiega końca przy stole Pańskim.
Działalność Męczeństwo Grób i relikwie
Jak czytać mapę: wybierz apostoła, a jego droga wyrysuje się na mapie, od Jerozolimy aż po miejsce spoczynku. Przy każdej stacji podano miejsce, czas i fragment biblijny do otwarcia w czytniku.