Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Święci › Wiek 15 › Życiorysy › Święty Kazimierz

Święty Kazimierz
Kliknij, aby powiększyć
×
Święty Kazimierz
Święty Kazimierz. Źródło obrazu: Wikimedia Commons

ŚWIĘTY · KRÓLEWICZ

Święty Kazimierz

Dzień wspomnienia
4 marca
Okres
Wiek 15
Śmierć
1484

Życie

Święty Kazimierz, królewicz polski i litewski, urodził się na zamku królewskim na Wawelu w Krakowie 3 października 1458 roku, jako trzecie dziecko i drugi syn króla Kazimierza IV Jagiellończyka i królowej Elżbiety Rakuszanki z domu Habsburg. Ze strony ojca był wnukiem Władysława II Jagiełły, który zaprowadził chrześcijaństwo na Litwie, a przez matkę potomkiem królów niemieckich, czeskich i węgierskich. Jego stryj Władysław III zginął pod Warną w 1444 roku, broniąc chrześcijańskiej Europy przed Turkami. Wychowanie młodego królewicza rodzice powierzyli uczonemu historykowi i kanonikowi krakowskiemu Janowi Długoszowi oraz humaniście Filipowi Buonaccorsiemu, zwanemu Kallimachem. Długosz, mąż głębokiej wiary i surowych zasad, zaszczepił w duszy młodego Kazimierza niezłomne przywiązanie do Boga, skromność i umiłowanie cnoty. Królewicz odznaczał się wyjątkową bystrością umysłu, władał językiem polskim, litewskim, łacińskim i niemieckim oraz wykazywał wielką wymowę.

Gdy miał trzynaście lat, grupa możnowładców węgierskich, niezadowolonych z rządów Macieja Korwina, ofiarowała mu koronę świętego Stefana. Wiedziony pragnieniem obrony chrześcijaństwa przed niebezpieczeństwem tureckim, młody królewicz wyruszył z wojskiem ku Węgrom, lecz widząc intrygi polityczne, niezgodę panów i sprzeciw papieża Sykstusa IV, który dążył do uniknięcia wojen między chrześcijanami, Kazimierz powrócił do ojczyzny, odczytując to niepowodzenie jako wyraźny znak, by stronić od doczesnych podbojów i ziemskiej chwały. Powrócił do nauki i modlitwy pod kierunkiem księdza Długosza.

Gdy jego starszy brat Władysław został w 1471 roku królem Czech, Kazimierz stał się prawowitym następcą tronu polskiego. Kiedy ojciec udał się na Litwę, powierzył młodemu Kazimierzowi namiestnictwo w Koronie. W latach 1481-1483 młody królewicz zarządzał królestwem z niezwykłą roztropnością, mądrością i sprawiedliwością, biorąc w obronę ubogich przed uciskiem możnych i troszcząc się o ład w państwie. Gdy ojciec zaproponował mu małżeństwo z córką cesarza Fryderyka III, Kazimierz stanowczo odmówił, złożywszy ślub dozgonnej czystości samemu Panu. Jego ciało, osłabione surowymi postami, całonocnymi modlitwami i snem na gołej ziemi, dotknęła ciężka choroba płuc. W drodze na Litwę, na zamku królewskim w Grodnie, pokrzepiony świętymi sakramentami i ze słowami modlitwy na ustach, zasnął w Panu 4 marca 1484 roku, w dwudziestym szóstym roku życia.

Cuda

Święty Kazimierz odznaczał się anielską czystością oraz głębokim nabożeństwem do Jezusa Eucharystycznego i Najświętszej Maryi Panny. Często nocą, pośród siarczystego mrozu i niepogody, klęczał przed zamkniętymi drzwiami katedr w głębokim modlitewnym uniesieniu. Szczególną miłością darzył maryjny hymn świętego Bernarda z Clairvaux Omni die dic Mariae, który odmawiał każdego dnia. Według utrwalonej tradycji, po jego śmierci wojsko polskie odniosło nad rzeką Dźwiną cudowne zwycięstwo nad wrogiem, gdy święty Kazimierz ukazał się w blasku na niebie i wskazał żołnierzom bezpieczną przeprawę przez wezbrane wody. Gdy w 1604 roku otwarto jego grobowiec w katedrze w Wilnie, ciało znaleziono nienaruszone, wydzielające cudowną woń, a na jego piersiach spoczywał nienaruszony tekst jego ulubionego hymnu maryjnego.

Kult i patronat

Ciało świętego Kazimierza spoczywa we wspaniałej barokowej kaplicy w katedrze świętych Stanisława i Władysława w Wilnie na Litwie. Papież Leon X wszczął proces kanoniczny, powierzając zbadanie jego świątobliwego życia nuncjuszowi Zachariaszowi Ferreriemu, a papież Hadrian VI dokonał jego kanonizacji w 1522 roku. Papież Klemens VIII wyznaczył w 1602 roku dzień jego wspomnienia na 4 marca, a papież Paweł V wpisał je do ogólnego brewiarza rzymskiego. Papież Urban VIII ogłosił go w 1636 roku głównym patronem Litwy, natomiast papież Pius XII ogłosił go w 1948 roku szczególnym niebieskim patronem młodzieży.

Święty Kazimierz czczony jest jako patron Polski, Litwy, młodzieży, alumnów i kawalerów. W sztuce chrześcijańskiej przedstawiany jest w stroju książęcym lub królewskim z koroną i gronostajowym płaszczem, trzymając w ręku białą lilię jako znak nieskalanej czystości, różaniec lub zwój ze słowami ku czci Matki Bożej.

Tego samego dnia, 4 marca, wspomina się również