Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Święci › Wiek 3 › Życiorysy › Święty Kalikst I

ŚWIĘTY · PAPIEŻ I MĘCZENNIK

Święty Kalikst I

Dzień wspomnienia
14 października
Okres
Wiek 3

Życie

Święty Kalikst I był papieżem rzymskim, który zasiadał na Stolicy Piotrowej od 218 lub 219 roku aż do swojej męczeńskiej śmierci około 222 lub 223 roku. Przed wyniesieniem do steru Kościoła przeszedł przez ciężkie próby życiowe i niewolę. Będąc chrześcijańskim niewolnikiem w domu cesarskim, doświadczył utraty powierzonych mu pieniędzy, lecz w żadnych udrękach nie utracił wiary w Chrystusa. Z powodu nieustraszonego wyznania wiary przed prefektem Rzymu Fuscjanem został skazany na ciężkie roboty przymusowe w niesławnych kopalniach ołowiu na Sardynii, stając się uznanym wyznawcą wiary.

Kiedy dzięki wstawiennictwu chrześcijan z dworu cesarskiego doszło do uwolnienia uwięzionych wiernych na Sardynii, Kalikst powrócił do Rzymu, a papież Wiktor I przyznał mu comiesięczne wsparcie i skierował go do Ancjum. Po wyborze papieża Zefiryna Kalikst został wezwany z powrotem do Rzymu i wyświęcony na archidiakona. Papież Zefiryn powierzył mu zarząd nad wielkim chrześcijańskim cmentarzem przy Via Appia, pierwszą oficjalną własnością Kościoła rzymskiego, który do dziś nosi jego imię: Katakumby świętego Kaliksta. Tam Kalikst z niezwykłą starannością urządził krypty, zapewnił godny pochówek chrześcijanom i męczennikom oraz wzniósł miejsca pamięci, które kolejne pokolenia otaczały nabożną czcią.

Po śmierci Zefiryna duchowieństwo i lud jednomyślnie wybrali Kaliksta na biskupa Rzymu. Jego pontyfikat odznaczał się obroną prawdziwej nauki o Trójcy Przenajświętszej oraz pełną miłosierdzia pracą duszpasterską. Zdecydowanie potępił monarchianizm i heretyka Sabeliusza, ale zarazem sprzeciwił się błędom tych, którzy w przesadny sposób dzielili istotę Bożą, strzegąc prawowiernej nauki o jednym Bogu w trzech Osobach Boskich.

Szczególnie zasłynął ewangelicznym miłosierdziem, wydając słynne rozporządzenie, według którego tym, którzy popełnili ciężkie grzechy przeciwko czystości, jak na przykład cudzołóstwo, po szczerej i należytej pokucie udziela się kościelnego rozgrzeszenia i Komunii świętej. Zarządzenie to opierał na władzy związywania i rozwiązywania, którą Pan powierzył Piotrowi i jego następcom na Skale Kościoła (Mt 16,18-19A Ja tobie powiadam, iżeś ty jest opoka, a na téj opoce zbuduję kościół mój, a bramy piekielne nie zwyciężą go.). Bronił także sakramentalnej ważności małżeństwa chrześcijańskiego niezależnie od surowych rzymskich praw państwowych, zezwalając na zawieranie małżeństw szlachetnie urodzonym chrześcijankom z ludźmi niższego stanu lub niewolnikami.

Święty Kalikst wzniósł także oratorium w rzymskiej dzielnicy Zatybrze, na terenie, który cesarz Aleksander Sewer przekazał wspólnocie na sprawowanie kultu, w miejscu, gdzie dziś wznosi się słynna bazylika Najświętszej Maryi Panny na Zatybrzu. W czasie zamieszek poniósł chwalebne męczeństwo, padając jako pierwsza ofiara za wiarę, której imię odnotowano w najstarszym rzymskim kalendarzu męczenników z czwartego wieku. Według tradycji poniósł śmierć przez wrzucenie do studni obok swego kościoła, wieńcząc owocną i pełną zasług posługę biskupią koroną męczeństwa.

Kult i patronat

Ciało świętego Kaliksta z czcią pochowano na cmentarzu Kalepodiusza przy Via Aurelia, przy trzecim kamieniu milowym od Rzymu, 14 października, w dniu obchodzonym do dziś jako jego wspomnienie w Martyrologium Rzymskim. W dziewiątym wieku papież Grzegorz IV przeniósł jego święte relikwie do bazyliki Najświętszej Maryi Panny na Zatybrzu, gdzie do dziś z wielką czcią przechowywane są pod ołtarzem głównym.

W sztuce chrześcijańskiej święty Kalikst ukazywany jest w szatach papieskich z tiarą, często z kamieniem młyńskim uwiązanym u szyi lub przy studni, symbolach jego męczeństwa. Jest patronem grabarzy, pracowników cmentarzy oraz orędownikiem pokutników poszukujących Bożego miłosierdzia i pojednania z Kościołem.

Tego samego dnia, 14 października, wspomina się również