Przejdź do treści
Chrześcijańska Rzeczywistość

Święci › Stary Testament › Życiorysy › Święty Elizeusz

Święty Elizeusz
Kliknij, aby powiększyć
×
Święty Elizeusz
Święty Elizeusz. Źródło obrazu: Wikimedia Commons

ŚWIĘTY · PROROK

Święty Elizeusz

Dzień wspomnienia
14 czerwca
Okres
Stary Testament

Życie

Święty Elizeusz, syn Szafata, był prorokiem w Królestwie Izraela od czasów króla Jorama aż do króla Joasza (1 Krl 19,16A Jehu, syna Namsy. pomażesz królem nad Izraelem, a Elizeusza, syna Saphat, który jest z Abelmeule, pomażesz prorokiem miasto ciebie.; 2 Krl 13,14A Elizeusz chorował niemocą, téż umarł. I zjechał do niego król Izraelski, i płakał przed mówił: Ojcze mój, ojcze mój, wozie Izraelski, i woźnico jego!). Gdy orał dwunastoma zaprzęgami wołów, prorok Eliasz z nakazu Bożego z góry Horeb rzucił na niego swój płaszcz, powołując go do posługi prorockiej (1 Krl 19,19Poszedłszy tedy zonąd Eliasz, nalazł Elizeusza, syna Saphat, orzącego dwiemanaście jarzm wołów, a on między dwanaścią jarzm wołów orzących jeden był: a gdy przyszedł Eliasz do niego, wrzucił nań swój płaszcz.). Elizeusz natychmiast złożył w ofierze zaprzęg wołów, ugotował mięso na drewnie pługa, wyprawił pożegnalną ucztę rodzicom i ludowi, po czym poszedł za Eliaszem jako jego wierny sługa (1 Krl 19,20-21Który wnet opuściwszy woły, bieżał za Eliaszem i rzekł: Proszę cię, niech pocałuję ojca mego i matkę moję, a tak pójdę za tobą. I rzekł mu: Idź, a wróć się; bo co było zemnie, uczyniłem ci.). Towarzyszył swemu mistrzowi od Gilgal do Betel, Jerycha i za rzekę Jordan, której wody rozdzieliły się, gdy Eliasz uderzył w nie swoim płaszczem (2 Krl 2,1-8I stało się, gdy Pan chciał podnieść Eliasza z wichrem do nieba, szli Eliasz i Elizeusz z Galgal.). Zanim Eliasz został w rydwanie ognistym i wichrze uniesiony do nieba, Elizeusz poprosił o podwójną miarę jego ducha (2 Krl 2,9-12A gdy przeszli, Eliasz rzekł do Elizeusza: Żądaj, czego chcesz, abych ci uczynił, pierwej niż będę wzięt od ciebie. I rzekł Elizeusz: Proszę, aby się stał we mnie dwojaki duch twój.). Wziąwszy płaszcz Eliasza, który spadł z nieba, ponownie uderzył w wody Jordanu, rozdzielił je i przeszedł na drugi brzeg, dzięki czemu synowie proroccy poznali, że spoczął na nim duch Eliasza (2 Krl 2,13-15I podniósł płaszcz Eliaszów, który mu był upadł, a wróciwszy się stanął na brzegu Jordanu.). Osiadł na górze Karmel, a następnie w Samarii (2 Krl 2,25I poszedł zonąd na górę Karmelu, a ztamtąd wrócił się do Samaryi.; 2 Krl 6,32A Elizeusz siedział w domu swym, i starcy siedzieli z nim. Przesłał tedy męża: a pierwéj niż on poseł przyszedł, rzekł do starców: A wiecież, że ten syn mężobójce posłał, aby ucięto głowę moję? A tak patrzcie, gdy przyjdzie posłaniec…). Podczas swojej długiej działalności odważnie przeciwstawiał się bałwochwalstwu, napominał królów i głosił zbawienie wszystkim ludziom. Posłał jednego z synów prorockich, aby namaścił Jehu na króla w celu wytępienia bezbożnego rodu Achaba (2 Krl 9,1-6A Elizeusz prorok zawołał jednego z synów prorockich, i rzekł mu: Przepasz biodra twoje a weźmij bańkę oliwy tę w rękę twą a idź do Ramoth Galaad.). Przed śmiercią odwiedził go król Joasz, któremu przepowiedział trzy zwycięstwa nad Aramejczykami (2 Krl 13,14-19A Elizeusz chorował niemocą, téż umarł. I zjechał do niego król Izraelski, i płakał przed mówił: Ojcze mój, ojcze mój, wozie Izraelski, i woźnico jego!). Zmarł w podeszłym wieku i został pochowany w Samarii (2 Krl 13,20Umarł tedy Elizeusz i pogrzebion jest. A łotrzykowie z Moab wjechali w ziemię tegoż roku.).

Cuda

Pan uczynił przez świętego Elizeusza wiele wielkich cudów, które świadczyły o jego godności prorockiej. W Jerychu przez wrzucenie soli do źródła cudownie uzdrowił niezdrową i bezpłodną wodę (2 Krl 2,19-22Rzekli téż mężowie miasta do Elizeusza: Oto mieszkanie miasta tego jest bardzo dobre, jako ty sam, panie, widzisz: ale wody są bardzo złe i ziemia niepłodna.). Gdy sprzymierzone wojska Izraela, Judy i Edomu cierpiały na pustyni straszliwe pragnienie, na jego słowo dolina bez wiatru i deszczu napełniła się wodą, dzięki czemu odnieśli zwycięstwo nad Moabitami (2 Krl 3,9-24Ciągnęli tedy król Izraelski i król Judzki i król Edomski, i krążyli drogą siedmiu dni: a nie było wody dla wojska i dla bydląt, które za nimi szły.). Ubogiej wdowie po proroku cudownie rozmnożył resztkę oliwy w naczyniu, aż napełniła wszystkie naczynia w domu, co pozwoliło jej spłacić długi i ocalić synów przed niewolą (2 Krl 4,1-7A niewiasta jedna z żon prorockich wołała do Elizeusza, mówiąc: Sługa twój, mąż mój, umarł, a ty wiesz, iż sługa twój był bojący się Pana. A oto przyszedł pożyczalnik, aby wziął dwu synów moich za niewolniki sobie.). Pobożnej Szunemitce wymodlił narodziny syna, a gdy chłopiec niespodziewanie zmarł, Elizeusz swoimi modlitwami i położeniem się na jego ciele wskrzesił go z martwych (2 Krl 4,14-37I rzekł: Cóż tedy chce, że jéj uczynię? I rzekł Giezy: Nie pytaj; syna bowiem nie ma, a mąż jéj stary jest.). W czasie głodu w Gilgal zatrutą potrawę z dzikich dyni uczynił zdrową i zdatną do jedzenia przez wsypanie mąki (2 Krl 4,38-41A Elizeusz wrócił się do Galgal. A głód był w ziemi, i synowie proroccy mieszkali przed nim. I rzekł jednemu z sług swoich: Przystaw garniec wielki, a uwarz potrawę synom prorockim.). Zaledwie dwudziestoma chlebami jęczmiennymi nasycił stu mężów, a jeszcze z tego pozostało (2 Krl 4,42-44A mąż niektóry przyszedł z Baalsalisa, niosąc mężowi Bożemu chleb pierwocin, dwadzieścia chlebów jęczmiennych i zboże nowe w biesadze swojéj. A on rzekł: Daj ludowi, żeby jadł.). Kiedy syryjski wódz Naaman chorował na trąd, Elizeusz kazał mu siedem razy obmyć się w Jordanie, po czym Naaman został całkowicie oczyszczony i uwierzył w jedynego prawdziwego Boga Izraela (2 Krl 5,1-15Naaman, hetman króla Syryjskiego, był mąż wielki u pana swego i w uczciwości; przezeń bowiem dał Pan wybawienie Syryi: a był mąż mężny i bogaty, ale trędowaty.). Swemu chciwemu słudze Gechaziemu wyznaczył trąd Naamana z powodu pragnienia darów (2 Krl 5,20-27I rzekł Giezy, sługa męża Bożego: Zfolgował pan mój Naamanowi, temu Syryjczykowi, że nie wziął od niego, co przyniósł: żywie Pan, że pobieżę za nim i wezmę co od niego.). Sprawił, że żelazny topór wypłynął na powierzchnię wody, gdy spadł z trzonka do Jordanu (2 Krl 6,1-7I rzekli synowie proroccy do Elizeusza: Oto miejsce, na którem mieszkamy przed tobą, ciasne jest na nas.). Wielokrotnie wyjawiał królowi tajne zasadzki wrogów, a wojsko syryjskie, które przybyło, by go schwytać, dotknął ślepotą i zaprowadził do Samarii, gdzie darował im życie i podjął ucztą (2 Krl 6,8-23A król Syryjski walczył przeciw Izraelowi i naradził się z sługami swymi, rzekąc: Na tem a na tem miejscu połóżmy zasadzki.). Cudowna moc Boża działała przez niego także po śmierci: gdy pośpiesznie wrzucono zmarłego do grobu Elizeusza, zaledwie ciało dotknęło kości proroka, człowiek ów ożył i stanął na nogi (2 Krl 13,20-21Umarł tedy Elizeusz i pogrzebion jest. A łotrzykowie z Moab wjechali w ziemię tegoż roku.).

Kult i patronat

Święty Elizeusz jest czczony 14 czerwca. Martyrologium Rzymskie wspomina go w Samarii w Palestynie, gdzie znajdował się jego grób. Jego kult jest rozpowszechniony w Kościele wschodnim i zachodnim, a szczególną pamięć zachowuje zakon karmelitański, który czci go jako swego duchowego przewodnika i ojca obok proroka Eliasza. W sztuce przedstawiany jest w płaszczu, z dwugłowym orłem na ramieniu jako znakiem podwójnego ducha Eliasza lub z naczyniem na oliwę i chlebami.

Tego samego dnia, 14 czerwca, wspomina się również