ŚWIĘTY · PROROK
Święty Habakuk
- Dzień wspomnienia
- 2 grudnia
- Okres
- Stary Testament
Życie
Święty Habakuk był ósmym spośród dwunastu proroków mniejszych Starego Testamentu, a jego imię oznacza żarliwe objęcie Bożej miłości. Działał w Królestwie Judy pod koniec siódmego wieku przed Chrystusem, w brzemiennych w skutki latach panowania króla Jojakima, tuż przed niewolą babilońską. Był świadkiem ciężkich niesprawiedliwości społecznych, przemocy i bezprawia pośród własnego narodu, ale także świadkiem nadciągającego niebezpieczeństwa ze strony potężnych najeźdźców.
Prorocka księga świętego Habakuka ma unikalną formę dramatycznego dialogu między zatroskanym prorokiem a wszechmogącym Bogiem (Ha 1,2-2,4Dokądże, Panie! wołać będę, a nie wysłuchasz? krzyczeć będę k tobie, gwałt cierpiąc, a nie wybawisz?). Widząc, jak sprawiedliwy cierpi, a bezbożny zwycięża, prorok w smutku woła do Pana: Dokądże, Panie, będę wzywać pomocy, a Ty nie wysłuchasz? (Ha 1,2Dokądże, Panie! wołać będę, a nie wysłuchasz? krzyczeć będę k tobie, gwałt cierpiąc, a nie wybawisz?). Bóg odpowiada mu, objawiając, że wzbudza Chaldejczyków, lud srogi i porywczy, który będzie narzędziem sądu nad niewierną Judą (Ha 1,5-6Pojrzyjcie między narody, a przypatrzcie się, dziwujcie się a zdumiejcie się; bo się stał uczynek za dni waszych, któremu żaden wierzyć nie będzie, gdy go będą powiadać.). Lecz prorok ponownie w modlitwie wstawia się przed Wiecznym, pytając, jak Święty może spokojnie patrzeć, gdy złoczyńca pożera sprawiedliwszego od siebie (Ha 1,13Czyste są oczy twoje, abyś nie patrzył na złe, a patrzyć na nieprawość nie będziesz mógł. Przeczże patrzysz na nieprawość czyniące, a milczysz, gdy niezbożny pożera sprawiedliwszego niż sam?).
Wtedy Habakuk udaje się na swoją wieżę strażniczą, aby oczekiwać Bożej odpowiedzi (Ha 2,1Na straży mojéj stać będę i zastanowię się na zamku, a przypatrzę się, żebym ujrzał, co mi rzeką, i co mam odpowiedzieć strofującemu mię.). Pan nakazuje mu zapisać widzenie na tablicach, tak by łatwo można je było czytać, gdyż w oznaczonym czasie z pewnością się wypełni (Ha 2,2-3I odpowiedział mi Pan i rzekł: Napisz widzenie a wyłóż je na tablicach, żeby przebieżał, kto je czytać będzie.). Wówczas Bóg wypowiada fundamentalną prawdę wszelkiej wiary: Oto ginie ten, którego dusza nie jest prawa, a sprawiedliwy z wiary swej żyć będzie (Ha 2,4Oto kto niedowiarkiem jest, nie będzie prosta dusza jego w nim samym; a sprawiedliwy wiarą swą żyć będzie.). To wzniosłe zdanie o zbawieniu przez wiarę przejął święty Paweł w Nowym Testamencie jako filar chrześcijańskiej nauki (Rz 1,17Albowiem sprawiedliwość Boża przez nię bywa objawiona z wiary w wiarę, jako jest napisano: A sprawiedliwy z wiary żywie.; Ga 3,11A iż przez zakon żaden nie bywa usprawiedliwion u Boga, jawno jest, iż sprawiedliwy z wiary żywie.; Hbr 10,38A sprawiedliwy mój z wiary żywię. A jeźli się schroni, nie będzie się podobał duszy mojej.).
Księga kończy się poruszającą i wspaniałą modlitwą, psalmem liturgicznym, w którym prorok opiewa teofanię Bożą i Jego zwycięstwo nad nieprzyjaciółmi (Ha 3,1-16Panie! słyszałem słuch twój i ulękłem się. Panie! dzieło twoje w pośrodku lat ożyw je.). Mimo wszelkich utrapień, głodu i spustoszenia prorok kończy hymnem niezłomnej ufności: Drzewo figowe nie zakwitnie, a latorośle nie dadzą plonu, lecz ja będę się radował w Panu i weselił w Bogu, moim Zbawicielu (Ha 3,17-18Albowiem figa nie zakwitnie, a nie będzie owoców w winnicach. Omyli robota oliwy, i pola nie dadzą żywności, odcięty będzie z owczarni drób! i nie będzie skotu u żłobów.). Habakuk w wierze i nadziei dokończył swej ziemskiej drogi, umierając w Judei.
Cuda
W Księdze proroka Daniela opisane jest cudowne pośrednictwo proroka Habakuka w Judei (Dn 14,33-39). Kiedy Habakuk ugotował w Judei polewkę i nakruszył chleba do misy, aby zanieść posiłek żeńcom na pole, anioł Pański nakazał mu zanieść ten obiad do Babilonu Danielowi, który został wrzucony do lwiej jamy (Dn 14,33-34). Gdy Habakuk odpowiedział, że nigdy nie widział Babilonu ani nie zna jamy, anioł chwycił go za wierzchołek głowy i w mgnieniu oka mocą swego ducha przeniósł go do Babilonu ponad lwią jamę (Dn 14,35-36). Prorok zawołał do Daniela, by przyjął pokarm, który Bóg mu posyła, a gdy Daniel się posilił, anioł w tej samej chwili zwrócił Habakuka na jego pole w Judei (Dn 14,37-39).
Kult i patronat
Główne wspomnienie świętego proroka Habakuka obchodzone jest 2 grudnia, podczas gdy Kościoły wschodnie wspominają go także w styczniu. Martyrologium Rzymskie czci jego pamięć, zaznaczając, że wobec ludzkiej niesprawiedliwości i przemocy zapowiadał sąd Boży, ale i Jego miłosierdzie, głosząc, że sprawiedliwy żyć będzie ze swej wiary. W ikonografii sakralnej ukazywany jest jako starotestamentowy prorok ze zwojem i naczyniem z pokarmem w dłoni lub w scenie, w której anioł niesie go za włosy w stronę Babilonu. Jest patronem rolników, żeńców, więźniów oraz wszystkich, którzy przechodzą przez ciemne noce zwątpienia i niesprawiedliwości.
Tego samego dnia, 2 grudnia, wspomina się również
- Błogosławiona Maria Aniela Astorch, opatka Wiek 17
- Święta Bibianna, męczennica Wiek 4
- Święty Chromacjusz z Akwilei, biskup Wiek 5
- Święty Pimeniusz Rzymski, prezbiter i męczennik Wiek 4
- Błogosławiony Jan van Ruysbroeck, prezbiter i kanonik Wiek 14
- Błogosławiony Rafał Chyliński, prezbiter Wiek 18
- Święty Sylweriusz, papież i męczennik Wiek 6