ŚWIĘTA · KRÓLOWA
Święta Jadwiga
- Dzień wspomnienia
- 17 lipca
- Okres
- Wiek 14
- Śmierć
- 1399
Wśród najbardziej czczonych: Najbardziej czczeni w obszarze polskim
Życie
Święta Jadwiga Andegaweńska urodziła się w Budzie pod koniec 1373 lub na początku 1374 roku, jako najmłodsza córka króla Węgier, Chorwacji i Polski Ludwika Węgierskiego oraz królowej Elżbiety Bośniaczki. Po linii ojca i matki pochodziła ze sławnych rodów panujących Anjou i dawnych polskich Piastów. Dzieciństwo spędziła na dworach w Budzie i Wyszehradzie, otrzymując staranne wykształcenie chrześcijańskie i humanistyczne. Mówiła po łacinie, węgiersku, polsku, chorwacku i niemiecku, a jej serce stale lgnęło do Pisma Świętego i pobożności ku swojej prababce świętej Jadwidze Śląskiej. Jako małe dziecko została zaręczona z Wilhelmem Habsburgiem, lecz opatrzność Boża przygotowała dla niej zupełnie inną drogę.
Po śmierci króla Ludwika w 1382 roku panowie polscy odmówili kontynuowania unii personalnej z Węgrami pod rządami królowej Marii i zażądali, aby młodsza córka Jadwiga przybyła do Polski i tam zamieszkała. Młoda księżniczka przyjechała do Krakowa i 16 października 1384 roku w katedrze na Wawelu została uroczyście ukoronowana na władcę Polski z tytułem króla (in regem Poloniae), co podkreślało, że nosi koronę na mocy własnego prawa dziedzicznego, a nie tylko jako małżonka.
Przed jedenastoletnią królową stanął wówczas ogromny wybór historyczny i duchowy. Wielki książę litewski Jagiełło, władca ostatniego wielkiego pogańskiego narodu w Europie, zaproponował przymierze, swoją rękę i przede wszystkim obietnicę, że wraz z całym swoim możnowładztwem i ludem nawróci się na wiarę katolicką. Po długiej i żarliwej modlitwie przed krucyfiksem na Wawelu Jadwiga rozpoznała w tym Boże wezwanie do zbawienia setek tysięcy dusz. Zrzekła się swoich wcześniejszych zaręczyn i młodzieńczych pragnień, po czym w lutym 1386 roku w Krakowie zawarła małżeństwo z Jagiełłą, który na chrzcie przyjął imię Władysław. Tym aktem Litwa przyjęła chrzest, a narody polski i litewski zjednoczyły się w braterskim przymierzu.
Jako królowa Jadwiga była prawdziwą matką swojego narodu. Choć młoda, mądrze prowadziła sprawy państwowe, godziła zwaśnionych możnowładców i drogą dyplomatyczną rozwiązywała napięcia z Zakonem Krzyżackim. Szczególnie dbała o szerzenie wiary: ufundowała diecezję w Wilnie na Litwie, wysyłała misjonarzy, wznosiła szpitale i przytułki oraz wspierała tłumaczenie Pisma Świętego i tekstów liturgicznych na język polski. Aby zapewnić chrześcijańskie wykształcenie swojemu narodowi, ofiarowała wszystkie swoje osobiste klejnoty, perły i insygnia królewskie na odnowienie i podniesienie Akademii Krakowskiej, która na cześć jej i jej małżonka nazywana jest Uniwersytetem Jagiellońskim, a w 1397 roku ufundowała przy uniwersytecie pierwszy wydział teologiczny.
W czerwcu 1399 roku urodziła córkę Elżbietę Bonifację, lecz dziecko wkrótce zmarło. Wycieńczona dolegliwościami połogowymi i ciężką chorobą, święta królowa łagodnie oddała swą duszę Panu w Krakowie 17 lipca 1399 roku, w dwudziestym piątym roku życia.
Cuda
Świętą Jadwigę zdobiło głębokie życie mistyczne. Według utrwalonej tradycji, gdy w trwodze modliła się przed czarnym krucyfiksem w katedrze wawelskiej przed podjęciem decyzji o wyjściu za Jagiełłę, sam Chrystus Ukrzyżowany przemówił do niej z krzyża, zachęcając ją do przyjęcia tej misji dla nawrócenia pogańskiego narodu. Znany jest również cud z jej stopą: odwiedzając budowę kościoła na Piasku pod Krakowem, poruszona biedą jednego z kamieniarzy, którego rodzina głodowała, odpięła od swojego buta złotą klamrę i podarowała mu ją; kiedy stanęła na kamiennym bloku, w cudowny sposób pozostał w nim trwały odcisk jej stopy, który do dziś jest przechowywany i czczony. Przy jej grobie przez stulecia dokonywało się wiele wysłuchań i uzdrowień.
Kult i patronat
Ciało świętej Jadwigi spoczywa w katedrze na Wawelu w Krakowie, obok ołtarza z cudownym krucyfiksem, przed którym się modliła. Naród od chwili śmierci czcił ją jako świętą i patronkę ojczyzny. Święty papież Jan Paweł II ogłosił ją błogosławioną w 1986 roku, a 8 czerwca 1997 roku na krakowskich Błoniach wobec setek tysięcy wiernych uroczyście ją kanonizował.
Jej wspomnienie w Martyrologium Rzymskim obchodzone jest 17 lipca. Święta Jadwiga jest patronką Polski, królowej, zjednoczonej Europy, studentów, młodzieży akademickiej oraz chrześcijańskich władców. W sztuce przedstawiana jest z koroną królewską, berłem i jabłkiem, często z krucyfiksem w ręku lub gdy składa swoje klejnoty na rzecz ubogich i uniwersytetu.
Tego samego dnia, 17 lipca, wspomina się również
- Błogosławiona Teresa od św. Augustyna Lidoine i piętnaście Towarzyszek, dziewice i męczennice Wiek 18
- Święci Andrzej Świerad i Benedykt, pustelnicy Wiek 11
- Święta Marcelina, dziewica Wiek 4
- Święte Justa i Rufina, dziewice i męczennice Wiek 3
- Święty Ennodiusz z Pawii, biskup Wiek 6
- Święty Fredegand, opat Wiek 8
- Święty Kenelm, królewicz i męczennik Wiek 9
- Święty Koloman ze Stockerau, pielgrzym i męczennik Wiek 11
- Święty Leon IV, papież Wiek 9
- Święci męczennicy scyllańscy (Sperat, Narcal, Cytyn, Weturiusz, Feliks, Akwilin, Letancjusz, Januaryna, Generoza, Westia, Donata i Sekunda), męczennicy Wiek 2
- Święty Hiacynt z Amastris, męczennik Wiek 4
- Święty Teodozjusz z Auxerre, biskup Wiek 4