ŚWIĘTY · APOSTOŁ I EWANGELISTA
Święty Mateusz
- Dzień wspomnienia
- 21 września
- Okres
- Wiek 1
Życie
Święty Mateusz, apostoł i ewangelista, był Galilejczykiem, synem Alfeusza, a przed swym powołaniem nosił imię Lewi (Mk 2,14A gdy mijał, ujrzał Lewi Alpheuszowego, siedzącego na cle i rzekł mu: Pójdź za mną. A wstawszy, szedł za nim.). Pracował jako celnik w Kafarnaum nad Jeziorem Genezaret, pobierając opłaty na rzecz tetrarchy Heroda Antypasa. Z powodu swej posługi poborcy podatkowego był wzgardzony przez faryzeuszów i lud, gdyż celników uważano za jawnych grzeszników w służbie obcej władzy.
Gdy Mateusz siedział na komorze celnej, Jezus przechodził obok, spojrzał na niego z miłosierdziem i skierował do niego proste wezwanie: „Pójdź za Mną!” (Mt 9,9A gdy ztamtąd szedł Jezus, ujrzał człowieka siedzącego na cle, Mateusza imieniem. I rzekł mu: Pójdź za mną. A wstawszy poszedł za nim.; Mk 2,14A gdy mijał, ujrzał Lewi Alpheuszowego, siedzącego na cle i rzekł mu: Pójdź za mną. A wstawszy, szedł za nim.; Łk 5,27A potem wyszedł i ujrzał celnika, imieniem Lewi, siedzącego na cle i rzekł mu: Pójdź za mną.). W tejże chwili Mateusz zostawił wszystko, wstał i poszedł za Nim. W dowód wdzięczności przygotował w swym domu wielką ucztę dla Jezusa, przy której przy stole zasiadło wielu celników i grzeszników. Kiedy faryzeusze z tego powodu czynili wyrzuty uczniom Jezusa, Pan skierował do nich zbawcze słowa: „Nie potrzebują lekarza zdrowi, lecz ci, którzy się źle mają. Nie przyszedłem powołać sprawiedliwych, ale grzeszników” (Mt 9,12-13Lecz Jezus usłyszawszy, rzekł: Nie trzeba zdrowym lekarza, ale źle się mającym.; Mk 2,17To usłyszawszy Jezus, rzekł im: Zdrowi nie potrzebują lekarza, ale, którzy się źle mają; albowiem nie przyszedłem wzywać sprawiedliwych, ale grzesznych.; Łk 5,31-32A Jezus odpowiedziawszy, rzekł do nich: Nie potrzebują, którzy zdrowi są, lekarza, ale którzy się źle mają.).
Po wyborze dwunastu apostołów Mateusz został włączony do kolegium apostolskiego (Mt 10,3Jakób, syn Zebedeuszów, i Jan, brat jego. Filip i Bartłomiéj, Tomasz i Mateusz celnik, Jakób Alpheuszów i Taddeusz,; Mk 3,18A Andrzeja i Filipa i Bartłomieja i Mateusza i Thomasza i Jakóba Alpheuszowego i Tadeusza i Symona Kananejczyka.; Łk 6,15Mateusza i Tomasza, Jakóba Alpheuszowego, i Symona, którego zowią Zelotem,; Dz 1,13A gdy weszli, wstąpili do wieczernika, gdzie przebywali Piotr i Jan, Jakób i Andrzéj, Filip i Thomasz, Bartłomiéj i Mattheusz, Jakób Alpheuszów i Szymon Zelotes i Judas Jakóbów.). Był przy Mistrzu przez cały czas Jego publicznej działalności, słuchał Jego nauki, towarzyszył Mu aż do męki i był świadkiem Jego zmartwychwstania w Galilei. Uczestniczył we wniebowstąpieniu Chrystusa, a w jerozolimskim wieczerniku jednomyślnie trwał na modlitwie z Dziewicą Maryją i pozostałymi apostołami, oczekując zesłania Ducha Świętego (Dz 1,14Ci wszyscy trwali jednomyślnie na modlitwie z niewiastami i z Maryą, matką Jezusową, i z bracią jego.).
Zanim wyruszył głosić Ewangelię innym narodom, Mateusz napisał w swym ojczystym języku aramejskim pierwszą pełną Ewangelię dla chrześcijan nawróconych z judaizmu, jak odnotowują święty Ireneusz w dziele Przeciw herezjom oraz Euzebiusz w Historii kościelnej. W swoim piśmie dowodzi, że Jezus z Nazaretu jest obiecanym Mesjaszem, synem Dawida i synem Abrahama, w którym wypełniły się wszystkie starotestamentowe proroctwa i obietnice (Mt 1,1Księgi rodzaju Jezusa Chrystusa, syna Dawidowego, syna Abrahamowego.). Według tradycji Mateusz głosił Dobrą Nowinę w Etiopii na Wschodzie, w Persji i Partii, a swoje apostolskie posłannictwo zwieńczył śmiercią męczeńską za Chrystusa.
Kult i patronat
Kościół rzymskokatolicki obchodzi święto świętego Mateusza 21 września. Jego święte relikwie zostały w starożytności sprowadzone do Europy, a od dziesiątego wieku spoczywają w krypcie katedry w Salerno w południowych Włoszech, dokąd pielgrzymują liczni wierni z całego świata.
W sztuce chrześcijańskiej święty Mateusz ukazywany jest ze swym symbolem ewangelicznym, uskrzydlonym człowiekiem lub aniołem, ponieważ jego Ewangelia rozpoczyna się od ludzkiego rodowodu Chrystusa. Często bywa malowany z piórem i księgą w dłoni podczas pisania Ewangelii, a jako atrybut męczeństwa nosi włócznię lub miecz.
Jest patronem celników, poborców podatkowych, księgowych, bankowców, cinkciarzy i pracowników sektora finansowego, którzy czczą go jako wzór radykalnej odpowiedzi na wezwanie Chrystusa oraz uczciwości w sprawach ziemskich.
Tego samego dnia, 21 września, wspomina się również
- Błogosławiony Marek Scalabrini z Modeny, prezbiter Wiek 15
- Święci Franciszek Jaccard, prezbiter, i Tomasz Trần Văn Thiện, męczennicy Wiek 19
- Święci Wawrzyniec Imbert, biskup, Piotr Maubant i Jakub Chastan, prezbiterzy, męczennicy Wiek 19
- Święta Maura z Troyes, dziewica Wiek 9
- Święty Jonasz, prorok Stary Testament
- Święty Kastor z Apt, biskup Wiek 5
- Święty Kwadrat Apologeta, biskup i uczeń apostolski Wiek 2
- Święci Euzebiusz, Nestab, Zenon i Nestor, męczennicy Wiek 4
- Święty Aleksander z Baccano, męczennik Wiek 4
- Święty Gerulf, męczennik Wiek 8
- Święty Kadok, opat Wiek 6
- Święty Landelin z Ettenheimu, zakonnik i męczennik Wiek 7
- Święty Pamfil z Rzymu, męczennik Wiek 4